อบต. เทศบาล ช่วยอะไรได้บ้างตอนน้ำท่วม ต่างจากเงินที่ลงทะเบียนผ่านแอปทางรัฐอย่างไร

คำตอบเร็ว: ความช่วยเหลือน้ำท่วม 2569 มี 2 ส่วนที่เดินคนละทาง ส่วนแรกคือเงินตามมติ ครม. ที่ลงทะเบียนผ่านแอปทางรัฐ เป็นอัตราคงที่ครัวเรือนละ 9,000 หรือ 5,000 บาทตาม 4 กรณี ส่วนที่สองคือเงินทดรองราชการตามระเบียบกระทรวงการคลังที่ อบต. หรือเทศบาล (อปท.) สำรวจความเสียหายแล้วเสนอคณะกรรมการระดับอำเภอ จ่ายตามความเสียหายจริงแต่ละหมวด เช่น ค่าซ่อมบ้านไม่เกิน 88,600 บาท นอกจากนี้ อปท. ยังเป็นผู้ออกหนังสือรับรองผู้ประสบภัยที่เงินผ่านแอปต้องใช้ (ข้อมูล ณ ต.ค. 2569)

หลายบ้านลงทะเบียนในแอปทางรัฐแล้วคิดว่าจบ บางบ้านรอ อบต. มาสำรวจแล้วคิดว่านั่นคือเงิน 9,000 บาท ความสับสนนี้ทำให้บางคนพลาดสิทธิ์อีกส่วนหนึ่งไป บทความนี้เทียบสองระบบให้เห็นทีละประเด็น ว่าใครจ่าย จ่ายเท่าไหร่ ยื่นที่ไหน และควรเริ่มจากทางไหนตามสภาพความเสียหายของบ้าน

ภาพรวม: การช่วยเหลือ 2 ส่วนที่ ปภ. อธิบาย

ผู้อำนวยการกองเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ ปภ. อธิบายผ่านไทยพีบีเอส (4 ต.ค. 2569) ว่าการช่วยเหลือแบ่งเป็นส่วนที่ 1 คือเงินทดรองราชการตามระเบียบกระทรวงการคลัง ซึ่ง "อยู่ในขั้นตอนของพื้นที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้าสำรวจความเสียหาย จัดทำบัญชี และจะเข้าประชุมคณะกรรมการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติอำเภอ (ก.ช.ภ.อ.) เพื่อใช้เงินในอำนาจของผู้ว่าราชการจังหวัด" และอีกส่วนคือเงินช่วยเหลือตามมติ ครม. ที่ลงทะเบียนผ่านแอปทางรัฐ

สรุปง่าย ๆ คือ เงินทางรัฐเป็น "เงินช่วยครัวเรือนที่ได้รับผลกระทบ" อัตราคงที่ตามกรณี ส่วนเงิน อปท. เป็น "ค่าเสียหายตามหมวด" ซึ่งต้องสำรวจว่าเสียหายอะไรเท่าไหร่ ทั้งสองส่วนผ่านท้องถิ่นเหมือนกันในขั้นตรวจสอบ นายกรัฐมนตรีจึงระบุว่า "คนที่ต้องดำเนินการหลักๆก็คือท้องถิ่น" (แนวหน้า 5 ต.ค. 2569) ส่วนใครมีสิทธิ์รับทั้งสองส่วนพร้อมกันได้แค่ไหน ให้สอบถาม อปท. ตามกรณีของตัวเอง

ตารางเทียบ: เงิน อปท. กับเงินผ่านแอปทางรัฐ

เรื่องปีของระเบียบ: ไทยโพสต์เคยอ้างระเบียบฉบับ พ.ศ. 2562 ในกรณีของ กทม. แต่อธิบดี ปภ. (prd.go.th) ระบุว่าฉบับปัจจุบันคือ พ.ศ. 2568 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 11 พ.ย. 2568 และกระทรวงการคลังกำหนดหลักเกณฑ์การใช้จ่ายปี 2569 ขึ้นใหม่เมื่อ 20 ก.พ. 2569 มีผลตั้งแต่ 6 มี.ค. 2569 บทความนี้จึงยึดตาม ปภ.

อปท. เยียวยาน้ำท่วม: หมวดเงินและเพดานระดับประเทศ

อัตราด้านล่างเป็นเพดานตามระเบียบกระทรวงการคลังที่ ปภ. แถลง (ไทยพีบีเอส 4 ต.ค. 2569) จ่ายตามความเสียหายจริงไม่เกินเพดาน ไม่ใช่ได้เต็มเพดานทุกบ้าน

• ค่าซ่อมแซมที่อยู่อาศัย: ไม่เกิน 88,600 บาท/หลัง
• ค่าซ่อมแซมโรงเรือนเกษตร: ไม่เกิน 6,800 บาท/ครอบครัว
• ค่าเช่าบ้านหรือที่พักชั่วคราว: ไม่เกิน 2,500 บาท เป็นเวลาสูงสุด 2 เดือน
• เครื่องมือประกอบอาชีพหลัก: ไม่เกิน 13,500 บาท/ครัวเรือน
• บาดเจ็บสาหัส (นอนโรงพยาบาล 3 วันขึ้นไป): 5,000 บาท (เดิม 4,000 บาท)
• บาดเจ็บจนถึงขั้นพิการ: 16,600 บาท (เดิม 13,300 บาท)

สำหรับเกษตรกร ข้อนี้สำคัญ: ค่าซ่อมโรงเรือนเกษตรและเครื่องมือประกอบอาชีพอยู่ในระบบ อปท. ไม่ได้อยู่ในเงิน 9,000/5,000 บาท ส่วนความเสียหายของพืช สัตว์ และสัตว์น้ำ เป็นอีกมาตรการหนึ่งของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ต้องติดต่อหน่วยงานเกษตรในอำเภอ ไม่ใช่ลงทะเบียนผ่านแอปทางรัฐ

รายละเอียดเรื่องค่าซ่อมบ้านโดยเฉพาะ อ่านต่อที่ เงินซ่อมบ้านน้ำท่วม 2569 ขอได้เท่าไหร่ ยื่นที่ไหน

ลงทะเบียนน้ำท่วมผ่านแอปทางรัฐ: 4 กรณี

ระบบเปิดลงทะเบียนวันที่ 2 ตุลาคม 2569 เวลา 08.00 น. ใช้กับอุทกภัยช่วง 15 พฤษภาคม - 30 กันยายน 2569 ใน 65 จังหวัดและกรุงเทพมหานครทั้ง 50 เขต เกณฑ์ตามข้อมูล ปภ. (prd.go.th ข้อมูล ณ 3 ต.ค. 2569 ยืนยันซ้ำโดยไทยพีบีเอส 5 ต.ค. 2569) มี 4 กรณี

1. ที่อยู่อาศัยประจำน้ำท่วมขัง ไม่เกิน 7 วัน และทรัพย์สินเสียหาย ช่วยเหลือครัวเรือนละ 9,000 บาท
2. ที่อยู่อาศัยประจำน้ำท่วมขัง ติดต่อกันเกินกว่า 7 วัน ช่วยเหลือครัวเรือนละ 9,000 บาท
3. ที่อยู่อาศัยประจำถูกน้ำล้อม จนไม่สามารถดำรงชีวิตได้ตามปกติ ติดต่อกันเกินกว่า 7 วันขึ้นไป ช่วยเหลือครัวเรือนละ 5,000 บาท
4. ที่อยู่อาศัยประจำในอาคารสูง น้ำท่วมไม่ถึงชั้นที่พัก แต่ไม่สามารถดำรงชีวิตได้ตามปกติ ติดต่อกันเกินกว่า 7 วันขึ้นไป ช่วยเหลือครัวเรือนละ 5,000 บาท

เงื่อนไขการตรวจสอบตามมติ ครม. ต้องผ่านครบ 3 ข้อ และสองข้อในนั้นเกี่ยวกับท้องถิ่นโดยตรง คือ (1) มีหนังสือรับรองผู้ประสบภัยที่ อปท. ออกให้ตามพระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550 มาตรา 30 (2) มีผู้นำชุมชน ผู้ใหญ่บ้าน หรือกำนันคนใดคนหนึ่งรับรอง และ (3) ผ่านการตรวจยืนยันจาก ก.ช.ภ.อ. และ ก.ช.ภ.จ. เงินผ่านแอปจึงไม่ได้ข้ามท้องถิ่นไปเลย

ถ้าใช้แอปไม่สะดวก ไทยพีบีเอส (2 ต.ค. 2569) รายงานว่ายื่นเอกสารด้วยตนเองได้ที่ อปท. ในพื้นที่ หรือสำนักงานเขตใน กทม. โดยเจ้าหน้าที่จะอำนวยความสะดวกในการนำข้อมูลเข้าระบบ

เกณฑ์ตัดสินใจ: ควรเริ่มจากทางไหน

จากประสบการณ์ในพื้นที่ บ้านที่เสียหายหนักมักติดต่อแค่ช่องทางเดียว แล้วรอนานโดยไม่รู้ว่าอีกส่วนหนึ่งต้องยื่นแยก วิธีที่ปลอดภัยคือเมื่อไปขอหนังสือรับรองผู้ประสบภัยที่ อปท. ให้ถามไปพร้อมกันว่าบ้านเราอยู่ในบัญชีสำรวจความเสียหายของ อปท. แล้วหรือยัง

เทศบาลช่วยน้ำท่วมในกรุงเทพฯ: ระบบที่ต่างออกไป

ใน กทม. ไม่มี อบต. หรือเทศบาล ผู้ทำหน้าที่ท้องถิ่นคือสำนักงานเขต และใช้ระเบียบของ กทม. อัตราต่างจากระดับประเทศ ตามที่เพจกรุงเทพมหานครแจ้ง (PPTV 5 ต.ค. 2569)

หมวดอื่นของ กทม. ได้แก่ ค่ารักษาพยาบาลผู้ป่วยนอกตามจ่ายจริงไม่เกิน 2,000 บาท/ราย ผู้ป่วยในไม่เกิน 4,000 บาท/ราย เงินปลอบขวัญกรณีบาดเจ็บ 2,300 บาท/ราย และค่าดำรงชีพเบื้องต้น กรณีเสียหายทั้งหลัง 3,800 บาท เสียหายบางส่วน 1,900 บาท สำคัญที่สุดคือระบบทางรัฐกับระบบ กทม. ยังไม่เชื่อมข้อมูลกัน ถ้ายื่นออนไลน์ต้องยื่นทั้งสองระบบ ถ้ายื่นที่สำนักงานเขต เจ้าหน้าที่ทั้ง 50 เขตช่วยลงให้ทั้ง 2 ระบบ (ไทยรัฐ 3 ต.ค. 2569)

เรื่องงบ มติ ครม. 29 ก.ย. 2569 ให้ กทม. ใช้เงินนอกงบประมาณ เงินรายได้ หรือเงินสะสมของ กทม. เป็นลำดับแรก ส่วนกรอบเวลายื่นในระบบ กทม. ยังมีตัวเลขไม่ตรงกัน (90 วันนับจากวันประกาศเขต กับ 30 วันนับแต่วันเกิดภัย) จึงไม่ควรรอ ให้ยื่นที่สำนักงานเขตโดยเร็ว

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• คิดว่าเงิน 9,000 บาทคือค่าซ่อมบ้าน เงินทางรัฐเป็นอัตราคงที่ต่อครัวเรือน ค่าซ่อมบ้านต้องขอกับ อปท. ตามระเบียบกระทรวงการคลัง
• รอ อปท. สำรวจแล้วไม่ลงทะเบียนทางรัฐ การสำรวจความเสียหายของ อปท. ไม่ได้แปลว่าคุณยื่นเงินตามมติ ครม. แล้ว
• ลงทะเบียนทางรัฐแล้วไม่ติดต่อ อปท. ทั้งที่หนังสือรับรองผู้ประสบภัยจาก อปท. เป็นเงื่อนไขหนึ่ง และหมวดค่าเสียหายอื่นต้องยื่นที่ อปท.
• เอาอัตรา กทม. ไปใช้ต่างจังหวัด เช่น ค่าเช่าที่พัก 3,000 บาท/เดือน เป็นของ กทม. เท่านั้น
• เข้าใจว่าได้เต็มเพดานทุกหมวด เงินทดรองราชการจ่ายตามความเสียหายจริงไม่เกินเพดาน
• เกษตรกรยื่นค่าเสียหายพืชผ่านแอปทางรัฐ ความเสียหายด้านพืช สัตว์ สัตว์น้ำ เป็นมาตรการของกระทรวงเกษตรฯ ต้องติดต่อหน่วยงานเกษตรในอำเภอ

ถ้ายื่นทางรัฐแล้วเงินไม่เข้า ดู เงินเยียวยาน้ำท่วมไม่เข้า ลงทะเบียนไม่ผ่าน หรือตกหล่น เตรียมหลักฐานก่อนไป อปท. ด้วย เอกสารขอเยียวยาน้ำท่วมและวิธีถ่ายรูปความเสียหาย และดูภาพรวมทุกมาตรการที่ คู่มือช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม 2569

สรุป

อบต. เทศบาล และสำนักงานเขต มีบทบาทสองอย่างพร้อมกัน คือเป็นผู้สำรวจและเสนอเงินทดรองราชการตามความเสียหายจริง เช่น ค่าซ่อมบ้าน โรงเรือนเกษตร เครื่องมือประกอบอาชีพ และเป็นผู้ออกหนังสือรับรองที่เงิน 9,000/5,000 บาทผ่านแอปทางรัฐต้องใช้ บ้านที่ท่วมนานแต่เสียหายน้อยเริ่มที่แอปได้ ส่วนบ้านที่โครงสร้างพังหรือเครื่องมือทำกินเสียหาย ต้องติดต่อ อปท. ด้วย คน กทม. ใช้ระเบียบและระบบของ กทม. แยกต่างหาก (ข้อมูล ณ ต.ค. 2569)

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄ไทยพีบีเอส (thaipbs.or.th/news/content/559123) — คำอธิบาย ปภ. 4 ต.ค. 2569 เรื่องการช่วยเหลือ 2 ส่วน และอัตราเงินทดรองราชการ
• 📄prd.go.th (content/category/detail/id/39/iid/481398) — ระเบียบกระทรวงการคลัง พ.ศ. 2568 หลักเกณฑ์ปี 2569 ช่องทาง e-Payment และอัตราบาดเจ็บใหม่
• 📄สรุปมติ ครม. 25 ส.ค. 2569 (trang.prd.go.th/th/file/get/file/202608285b6807ac2dbc6b8044c3d16266a5eee5090332.pdf) — เงื่อนไขการตรวจสอบ 3 ข้อ หนังสือรับรองตามมาตรา 30 และการได้รับครั้งเดียว
• 📄prd.go.th (content/category/detail/id/33/iid/547788) — เกณฑ์ 4 กรณีและช่วงเกิดภัย ข้อมูล ณ 3 ต.ค. 2569
• 📄ไทยพีบีเอส (thaipbs.or.th/news/content/559161 และ 559005) — ยืนยันเกณฑ์ 4 กรณี และการยื่นด้วยตนเองที่ อปท./สำนักงานเขต
• 📄thaigov.go.th (ข่าวเลขที่ 169722) — การลงทะเบียนผ่านแอปทางรัฐ และวงเงินตามระเบียบกระทรวงการคลัง
• 📄แนวหน้า (naewna.com/n/politics/95562/) — นายกรัฐมนตรีระบุบทบาทหลักของท้องถิ่น
• 📄ไทยโพสต์ (thaipost.net/general-news/1078921/) — มติ ครม. 29 ก.ย. 2569 และการใช้เงินของ กทม. เป็นลำดับแรก
• 📄PPTV (pptvhd36.com/news/สังคม/284660) — อัตราและช่องทางตามระบบ กทม.
• 📄ไทยรัฐ (thairath.co.th/news/local/bangkok/2963872) — ระบบทางรัฐกับระบบ กทม. ที่ยังไม่เชื่อมกัน
• 📄เนชั่นทีวี (nationtv.tv/news/current-issue/378983933) — เพดานค่าซ่อมบ้าน กทม. ที่รายงานเมื่อ 27 ก.ย. 2569
• 📄กรุงเทพธุรกิจ (bangkokbiznews.com/news/news-update/1249246) — การโอนเงินตามมติ ครม. เข้าพร้อมเพย์เท่านั้น

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ