ร้านค้าน้ำท่วม สต๊อกสินค้าเสียหาย ทำบัญชีความเสียหายและเคลมประกันอย่างไร

คำตอบเร็ว: ทำ 4 อย่างตามลำดับ: 1) ความปลอดภัยมาก่อน ตัดไฟและเช็กระบบไฟฟ้าก่อนเข้าร้าน 2) แจ้งบริษัทประกันไว้ก่อนแม้ยังเก็บหลักฐานไม่ครบ 3) ถ่ายภาพกว้างและรายชิ้นให้เห็นระดับน้ำหรือคราบน้ำ แล้วทำทะเบียนสินค้าเสียหายรายรายการ แยกอาหารและยาที่โดนน้ำออกจากชั้นขาย 4) ยื่นเคลม: ร้านที่ทำประกันอัคคีภัยหรือ IAR และซื้อความคุ้มครองน้ำท่วมเพิ่ม มีมาตรการ คปภ. จ่ายเบื้องต้น 30,000 บาท ใช้เอกสารยืนยันตัวตนกับหลักฐานความเสียหาย และถ้าพิสูจน์ความเสียหายได้ชัดเจน บริษัทพร้อมจ่ายภายใน 7 วัน (ข้อมูล ณ ต.ค. 2569)

วันแรกที่กลับเข้าร้านหลังน้ำลด เจ้าของร้านส่วนใหญ่อยากรีบเก็บกวาดให้เปิดขายได้เร็วที่สุด แต่ถ้ากวาดสต๊อกสินค้าโดนน้ำทิ้งก่อนจดบันทึก จะเหลือแค่ความจำว่า "ของหายไปเยอะ" ซึ่งใช้เคลมประกันหรือขอสินเชื่อไม่ได้ บทความนี้เป็นขั้นตอนสำหรับร้านขายของชำน้ำท่วม ร้านอาหารน้ำท่วม แผงในตลาดน้ำท่วม รวมถึงแม่ค้าน้ำท่วมและพ่อค้าน้ำท่วมรายย่อย ให้ทำบัญชีสินค้าเสียหายจากน้ำท่วมที่ใช้เป็นหลักฐานได้จริง และเคลมประกันธุรกิจน้ำท่วมตามมาตรการที่ คปภ. ประกาศ

ขั้นที่ 1: ความปลอดภัยก่อนเข้าร้าน

เลขาธิการ คปภ. นายชูฉัตร ประมูลผล ย้ำว่า "ไม่ควรเสี่ยงเข้าไปในพื้นที่น้ำท่วมหรือพื้นที่ที่ยังไม่ปลอดภัยเพียงเพื่อถ่ายภาพหรือเก็บหลักฐาน" และถ้าต้องอพยพก่อนถ่ายรูปไม่ทัน ให้แจ้งบริษัทประกันไว้ก่อน หลักที่ คปภ. ให้จำคือ "ความปลอดภัยมาก่อน–แจ้งบริษัทไว้ก่อน–เก็บหลักฐานเท่าที่ทำได้"

ฝั่งกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก็ขอให้สถานประกอบการตรวจสอบระบบไฟฟ้า เครื่องจักร และอาคารสถานที่ เพื่อป้องกันอันตราย ก่อนกลับมาทำงาน ร้านที่มีตู้แช่ ตู้เย็น เตาไฟฟ้า หรือปลั๊กพ่วงวางกับพื้น ให้ช่างไฟตรวจก่อนเปิดเบรกเกอร์ ห้ามเสียบปลั๊กอุปกรณ์ที่เพิ่งจมน้ำเพื่อ "ลองดูว่ายังติดไหม"

ขั้นที่ 2: แจ้งบริษัทประกันและตรวจกรมธรรม์

เปิดกรมธรรม์ดูก่อนว่าร้านทำประกันแบบไหน เพราะมาตรการ คปภ. 2569 แยกไว้ชัด

หาเบอร์เคลมไม่เจอ ใช้ศูนย์รวมช่องทางเคลมประกันภัยทุกบริษัทของ คปภ. ที่ www.oic.or.th หรือ LINE @OICCONNECT ซึ่งตรวจข้อมูลกรมธรรม์ของตัวเองได้ด้วย หรือโทรสายด่วน คปภ. 1186 ถ้าร้านอยู่ชั้นล่างของบ้านและทำประกันบ้านไว้ อ่านเพิ่มที่ ประกันบ้านน้ำท่วมจ่ายไหม เคลมประกันน้ำท่วมต้องทำอะไรบ้าง

ถ้าค่าเบี้ยประกันใกล้ครบกำหนดในช่วงนี้ มาตรการ คปภ. ระบุว่าการประกันภัยอื่น (นอกจากประกันชีวิตและรถยนต์) บริษัท "อาจ" ขยายระยะเวลาเก็บเบี้ยออกไปได้ 90 วัน นับแต่วันแรกที่บริษัทต้องเก็บเบี้ย ไม่ได้ขยายให้อัตโนมัติ ต้องติดต่อบริษัทเอง

ขั้นที่ 3: ถ่ายรูปและทำทะเบียนสินค้าเสียหาย

คปภ. แนะนำการเก็บหลักฐานไว้ว่า ให้ถ่ายภาพหรือวิดีโอทั้งภาพกว้างและรายละเอียดของบริเวณที่เสียหาย ถ่ายทรัพย์สินเป็นรายชิ้น ถ่ายให้เห็นระดับน้ำหรือรอยคราบน้ำ และจัดทำรายการทรัพย์สินที่เสียหาย (คำแนะนำนี้กล่าวถึงกรณีบ้าน ร้านค้าใช้หลักเดียวกันได้) ส่วนเอกสารที่มาตรการเบื้องต้นใช้คือ เอกสารยืนยันตัวตน และหลักฐานความเสียหาย เช่น ภาพถ่ายน้ำท่วม หรือรายการทรัพย์สินที่ได้รับความเสียหาย

วิธีถ่ายรูปสต๊อกให้ใช้เป็นหลักฐานได้

1. ถ่ายวิดีโอเดินรอบร้านช้า ๆ หนึ่งรอบก่อนแตะอะไร ให้เห็นป้ายร้านหรือเลขที่ร้านในเฟรมแรก
2. ถ่ายเส้นคราบน้ำบนผนังและชั้นวาง ให้มีตลับเมตรหรือไม้บรรทัดวางเทียบ
3. ถ่ายสินค้าเป็นกลุ่มตามชั้น แล้วถ่ายรายชิ้นสำหรับของราคาสูง ให้เห็นยี่ห้อ รุ่น และฉลาก
4. ถ่ายใบกำกับสินค้า บิลซื้อของ หรือหน้าจอระบบขาย (POS) ที่ยืนยันราคาทุนและจำนวนที่มีในร้าน
5. สำรองไฟล์ไว้อย่างน้อย 2 ที่ เช่น โทรศัพท์และคลาวด์

ตัวอย่างทะเบียนสินค้าเสียหาย (ตัวอย่างสมมติของร้านขายของชำ)

ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างประกอบเท่านั้น ให้ใช้ราคาทุนจากบิลจริงของร้าน และเว้นช่องสภาพไว้แยกของที่ขายต่อได้กับของที่ต้องทิ้งออกจากกัน ถ้าในตัวอย่างนี้ยอดเสียหายรวม 21,000 บาท (รายการ 1–3) ก็ยังไม่เกิน 30,000 บาท แต่ถ้ายอดรวมเกิน 30,000 บาท มาตรการกำหนดให้ส่งเอกสารและหลักฐานประกอบเพิ่มเติม ยอดที่บริษัทจ่ายจริงพิจารณาตามเงื่อนไขกรมธรรม์

ขั้นที่ 4: แยกอาหาร ยา และของที่ไม่ควรขายต่อ

จุดที่ร้านอาหารน้ำท่วมและร้านขายของชำพลาดบ่อยคือ เช็ดถุงหรือกระป๋องที่โดนน้ำแล้ววางขายต่อ น้ำท่วมเป็นน้ำปนเปื้อน ของกินที่บรรจุภัณฑ์โดนน้ำท่วมแช่ อาหารสด วัตถุดิบในตู้แช่ที่ไฟดับนาน และยาหรือเวชภัณฑ์ที่กล่องเปียก ควรแยกออกจากชั้นขายทันที ติดป้าย "ห้ามขาย" ลงทะเบียนพร้อมรูป แล้วค่อยกำจัด

• วางกองของห้ามขายแยกมุม ห่างจากของที่ยังขายได้ เพื่อไม่ให้ลูกจ้างหยิบปนกลับขึ้นชั้น
• ถามบริษัทประกันก่อนว่าต้องเก็บซากไว้ให้ผู้สำรวจภัยดูหรือไม่ ถ้าเป็นของเน่าเสียที่เก็บไว้ไม่ได้ ให้มีรูปถ่ายและทะเบียนเป็นหลักฐานแทน
• ของแห้งที่อยู่ชั้นสูงและบรรจุภัณฑ์ไม่โดนน้ำเลย จัดเป็นกลุ่มขายต่อได้ แต่ให้ตรวจทีละชิ้น
• ถ้าไม่แน่ใจว่าสินค้าชนิดใดยังปลอดภัย ให้จัดไว้กลุ่มห้ามขายก่อน ความเสียหายจากการทิ้งของหนึ่งชิ้นน้อยกว่าความเสี่ยงที่ลูกค้าป่วย

ขั้นที่ 5: ยื่นเคลมและติดตาม

1. แจ้งบริษัทประกันพร้อมเลขกรมธรรม์ ที่ตั้งร้าน และลักษณะความเสียหาย เพื่อนัดผู้สำรวจภัย
2. ส่งเอกสารยืนยันตัวตน ภาพถ่าย และทะเบียนสินค้าเสียหาย
3. ถ้ากรมธรรม์ซื้อความคุ้มครองน้ำท่วมเพิ่ม ขอรับเงินเบื้องต้น 30,000 บาทตามมาตรการ คปภ.
4. กรณีพิสูจน์ความเสียหายได้ชัด ติดตามให้ได้รับค่าสินไหมภายในไม่เกิน 7 วันตามที่ภาคธุรกิจประกันภัยแถลง
5. ถ้ามีปัญหาการเคลม ร้องเรียนผ่านช่องทางออนไลน์และระบบ PPMS ของสำนักงาน คปภ. หรือ LINE @OICCONNECT

ถ้ารถที่ใช้ส่งของของร้านโดนน้ำด้วย เป็นการเคลมคนละกรมธรรม์ อ่านที่ รถยนต์น้ำท่วมประกันจ่ายไหม ประกันชั้นไหนคุ้มครอง และเคลมอย่างไร

ไม่มีประกัน หรือเงินเคลมไม่พอเปิดร้าน

ร้านที่ไม่ได้ทำประกัน หรือได้เงินไม่พอซื้อสต๊อกใหม่ ยังมีสินเชื่อของสถาบันการเงินรัฐ เช่น ธนาคารออมสิน สินเชื่อฟื้นฟูรายย่อยสำหรับผู้ประสบภัยพิบัติ วงเงินสูงสุดไม่เกิน 300,000 บาทต่อราย ดอกเบี้ย 0% ใน 3 เดือนแรก เดือนที่ 4 เป็นต้นไป Effective Rate 15.00% ต่อปี ผ่อนสูงสุด 7 ปี และ SME D Bank ที่มีทั้งพักหนี้และสินเชื่อหลังน้ำลด ส่วนหาบเร่แผงลอยหรือแม่ค้าตลาดนัด ยังไม่พบมาตรการเฉพาะกลุ่ม ทะเบียนความเสียหายที่ทำไว้ใช้ประกอบการคุยกับธนาคารได้ด้วย สำหรับร้านที่มีโกดังหรือเครื่องจักร ดูขั้นตอนเพิ่มที่ โรงงาน โกดัง เครื่องจักรโดนน้ำท่วม ประเมินความเสียหายก่อนเปิดใหม่อย่างไร และภาพรวมความช่วยเหลือทั้งหมดอยู่ใน คู่มือช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม 2569 เงินเยียวยา สิทธิ และขั้นตอน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ทิ้งของก่อนถ่ายรูป — ไม่มีหลักฐานจำนวนและสภาพสินค้า ยอดเคลมจะเหลือแค่ที่พิสูจน์ได้
• รอเก็บหลักฐานครบก่อนแจ้งบริษัท — คปภ. แนะนำให้แจ้งบริษัทไว้ก่อน
• คิดว่ากรมธรรม์อัคคีภัยร้านค้าทุกฉบับได้ 30,000 บาท — มาตรการนี้ใช้กับร้านที่ซื้อความคุ้มครองน้ำท่วมเพิ่มเติม
• หวังพึ่งประกันภัยพิบัติแห่งชาติ — คุ้มครองเฉพาะที่อยู่อาศัย และเริ่ม 1 ต.ค. 2569 ไม่ย้อนหลัง
• เช็ดของกินที่โดนน้ำแล้ววางขายต่อ — เสี่ยงต่อสุขภาพลูกค้าและชื่อเสียงร้าน
• เปิดไฟหรือเสียบตู้แช่ทันทีหลังน้ำลด — ต้องตรวจระบบไฟฟ้าและเครื่องจักรก่อนตามคำแนะนำของ กสร.
• ใช้ราคาขายแทนราคาทุนในทะเบียน — ทำให้ตัวเลขไม่ตรงกับบิลซื้อ และต้องแก้ไขซ้ำ

สรุป

ร้านค้าที่สต๊อกเสียหายจากน้ำท่วมควรทำตามลำดับ: ความปลอดภัยก่อน แจ้งบริษัทประกันไว้ก่อน แล้วถ่ายรูปและทำทะเบียนสินค้าเสียหายรายรายการ โดยแยกอาหารและยาที่โดนน้ำออกจากชั้นขาย ร้านที่ทำประกันอัคคีภัยหรือ IAR และซื้อความคุ้มครองน้ำท่วมเพิ่มมีมาตรการจ่ายเบื้องต้น 30,000 บาท และกรณีพิสูจน์ได้ชัดบริษัทพร้อมจ่ายภายใน 7 วัน ร้านที่ไม่มีประกันใช้ทะเบียนเดียวกันนี้ประกอบการขอสินเชื่อฟื้นฟูได้

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄THE STANDARD (มาตรการ คปภ. 28 ก.ย. 2569) — เงินเบื้องต้นร้านค้า 30,000 บาท จ่ายภายใน 7 วัน ผ่อนผันเบี้ย https://thestandard.co/oic-insurance-flood-claims-relief/
• 📄กรุงเทพธุรกิจ (เลขาธิการ คปภ. 2 ต.ค. 2569) — หลักความปลอดภัยมาก่อน วิธีถ่ายภาพ ศูนย์รวมช่องทางเคลม https://www.bangkokbiznews.com/finance/investment/1254749
• 📄กรุงเทพธุรกิจ (ประชุม คปภ. ครั้งที่ 2/2569) — ย้ำจ่ายค่าสินไหมภายใน 7 วัน https://www.bangkokbiznews.com/finance/investment/1254834
• 📄Thai PBS (สมาคมประกันวินาศภัยไทย) — ลักษณะความคุ้มครองของ IAR https://www.thaipbs.or.th/news/content/350838
• 📄Money and Banking (ระบบประกันภัยพิบัติแห่งชาติ) — คุ้มครองเฉพาะที่อยู่อาศัย เริ่ม 1 ต.ค. 2569 https://moneyandbanking.co.th/2026/274736/
• 📄สยามรัฐ (ประกาศ กสร.) — ตรวจระบบไฟฟ้า เครื่องจักร และอาคารเพื่อป้องกันอันตราย https://siamrath.co.th/press-release/324558
• 📄กรมประชาสัมพันธ์ (ธนาคารออมสิน 27 ก.ย. 2569) — สินเชื่อฟื้นฟูรายย่อยสำหรับผู้ประสบภัยพิบัติ https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/545290

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ