เทคโนโลยีและเครื่องมือเผยแพร่ 15 ตุลาคม 2569

วิธีทำโรงเรือนปลูกผักแบบง่าย โครงเหล็ก โครงไม้ไผ่ หลังคาพลาสติก ทำเองได้หรือไม่

ขั้นตอนทำโรงเรือนปลูกผักเอง ตั้งแต่เลือกโครงไม้ไผ่หรือเหล็ก ลงเสา ขึงพลาสติก UV พร้อมตัวอย่างต้นทุนจาก สวทช. กรมวิชาการเกษตร และ ม.เกษตรฯ ข้อมูล ณ ต.ค. 2569

วิธีทำโรงเรือนปลูกผักแบบง่าย โครงเหล็ก โครงไม้ไผ่ หลังคาพลาสติก ทำเองได้หรือไม่

คำตอบสั้น ๆ

สรุปขั้นตอนทำโรงเรือนปลูกผักเอง ตั้งแต่เลือกที่ตั้ง ลงเสา ขึ้นโครง ไปจนถึงขึงพลาสติก พร้อมตัวอย่างต้นทุนจากเอกสาร สวทช. และกรมวิชาการเกษตร

คำตอบเร็ว: ทำเองได้ ถ้าเลือกขนาดที่คุมได้และยอมรับว่าส่วนที่ยากที่สุดคือการยึดโครงให้ทนลมกับการขึงพลาสติกให้ตึง ไม่ใช่การประกอบชิ้นไม้ งานของ สวทช. ใช้ไม้ไผ่ทำโรงเรือนหลังคาจั่วสองชั้นกว้าง 4 หรือ 6 เมตร ช่วงเสาละ 3 เมตร ส่วนสถาบันวิจัยเกษตรวิศวกรรม กรมวิชาการเกษตร ทำโครงเหล็กกล่องกัลวาไนซ์ขนาด 5.3x18 เมตร ค่าวัสดุโครงกับพลาสติกราว 25,000 บาท (ไม่รวมค่าแรง) ข้อมูล ณ ต.ค. 2569 ราคาวัสดุเปลี่ยนตามพื้นที่และปี ต้องเช็กร้านใกล้บ้านอีกครั้ง

คนที่ถามเรื่องนี้ส่วนใหญ่ติดอยู่ที่จุดเดียวกัน คือเห็นโรงเรือนสำเร็จรูปแล้วราคาสูง เลยอยากลองทำเอง แต่ไม่แน่ใจว่าจะพังตอนลมแรงหรือเปล่า ไม่แน่ใจว่าไม้ไผ่กับเหล็กอย่างไหนเหมาะกว่า และพลาสติกที่ซื้อมาจะอยู่ได้นานแค่ไหน บทความนี้เรียงขั้นตอนตามลำดับที่ทำจริงบนแปลง ตั้งแต่เลือกที่ตั้ง ลงเสา ขึ้นโครง ขึงพลาสติก ไปจนถึงเรื่องน้ำฝนที่มือใหม่มักลืม โดยตัวเลขทุกตัวมาจากเอกสารของ สวทช. กรมวิชาการเกษตร และงานโครงการวิศวกรรมชลประทาน ม.เกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ซึ่งเปิดอ่านจริงและระบุที่มาไว้ท้ายบทความ

ทำเองได้แค่ไหน และอะไรไม่ควรประหยัด

ภาพประกอบ ทำเองได้แค่ไหน และอะไรไม่ควรประหยัด

โรงเรือนปลูกผักแบบง่ายคือโครงที่รับน้ำหนักตัวเองและแรงลมได้ มีหลังคาพลาสติกกันฝน และมีด้านข้างเป็นตาข่ายกันแมลง ส่วนที่ทำเองได้ดีคือการเตรียมพื้นที่ การตัดและประกอบโครง การขึงตาข่าย ส่วนที่ควรให้ช่างหรือคนมีประสบการณ์ช่วยดูคือการกำหนดระยะเสา ความลึกที่ฝังเสา และรอยต่อที่รับลม เพราะโรงเรือนที่ล้มกลางฤดูฝนเสียหายหนักกว่าค่าจ้างช่างหลายเท่า

งานโครงการของนิสิตวิศวกรรมชลประทาน ม.เกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน (ปี 2560-2561) วิเคราะห์โครงสร้างโรงเรือนเหล็กท่อด้วยโปรแกรม SAP2000 ก่อนกำหนดขนาดท่อ โดยโรงเรือน 6x6 เมตรใช้ท่อเหล็กเส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5 นิ้ว หนา 2.8 มิลลิเมตร ขณะที่ 10x10 เมตรต้องขยับเป็นท่อ 2 นิ้ว และ 12x12 เมตรเป็น 2.5 นิ้ว ประเด็นที่ควรจับคือ ขนาดโรงเรือนใหญ่ขึ้น ท่อก็ต้องใหญ่ขึ้นตาม ไม่ใช่ขยายพื้นที่แล้วใช้ท่อเดิม

เลือกวัสดุโครง: ไม้ไผ่ เหล็กท่อ หรือเหล็กกล่อง

สามทางเลือกนี้มีข้อมูลต้นทุนจากเอกสารจริงทั้งหมด ตารางด้านล่างเป็นการเทียบตามที่เอกสารระบุ ไม่ใช่ราคาปัจจุบันที่ร้านใกล้บ้านคุณ

แบบโครงขนาดตามเอกสารต้นทุนตามเอกสารข้อสังเกตจากเอกสาร
ไม้ไผ่ หลังคาจั่วสองชั้น (สวทช.)กว้าง 4 หรือ 6 เมตร ยาว 15 เมตร ช่วงเสา 3 เมตรราคาประเมินก่อสร้าง 16,000 บาท (กว้าง 4 ม.) และ 20,000 บาท (กว้าง 6 ม.) ไม่รวมพลาสติกคลุมต้นทุนต่ำกว่าโครงเหล็กราว 75% ตามข้อความของ สวทช. ถ้ามีไม้ไผ่ในพื้นที่และสร้างเอง ลดได้ราว 30%
ท่อเหล็ก หลังคาโค้ง (ม.เกษตรฯ กำแพงแสน)6x6 เมตร (36 ตร.ม.)14,465 บาท รวมพลาสติก 1 ม้วนและค่าแรง ไม่รวมพื้นและฐานราก (ราคาอ้างอิงปี 2560)ท่อเหล็กถูกกว่าเหล็กรางเฉลี่ย 66.85-254.97 บาทต่อ ตร.ม.
เหล็กกล่องกัลวาไนซ์ หลังคาพลาสติก (กรมวิชาการเกษตร)กว้าง 5.3 ยาว 18 เมตร สูงถึงคานบน 2.35 เมตรค่าวัสดุโครงและพลาสติกคลุมรวม 25,000 บาท ไม่รวมค่าแรงด้านข้างเปิดโล่ง หรือติดสแลนบังแสงและลมได้

วิธีตัดสินใจแบบตรงไปตรงมา: ถ้าอยู่ใกล้แหล่งไผ่และมีแรงงานในครอบครัว ไม้ไผ่ลดเงินสดที่ต้องจ่ายได้มาก แต่ต้องเลือกลำที่แก่ ไม่อ่อน และยอมซ่อมบ่อยกว่า ถ้าต้องการโครงที่แน่นและอยู่ได้นาน เหล็กท่อหรือเหล็กกล่องกัลวาไนซ์เหมาะกว่า แต่เงินสดต้นทางสูงกว่า และต้องมีคนเชื่อมหรือยึดน็อตได้

ขั้นที่ 1: เลือกที่ตั้งก่อนซื้อของชิ้นแรก

เอกสารโรงเรือนไม้ไผ่ของ สวทช. ให้เกณฑ์เลือกที่ตั้งไว้ 7 ข้อ ซึ่งผมเห็นว่าตรงกับปัญหาที่เกิดบนแปลงจริง

  1. วางหน้าจั่วไปตามทิศทางลมในพื้นที่ ปกติคือแนวเหนือ-ใต้ เพื่อลดแรงปะทะ
  2. พื้นที่ที่มีพายุแรงทุกปีควรเลี่ยง หรือปลูกพืชลำต้นสูงเป็นแนวบังลมด้านที่ลมแรง
  3. เป็นที่โล่งรับแสงระหว่างวันอย่างน้อย 6 ชั่วโมง
  4. อยู่ห่างอาคารหรือสิ่งกีดขวางอย่างน้อย 3 เท่าของความสูงสิ่งนั้น
  5. ใกล้แหล่งน้ำ และมีน้ำใช้พอตลอดปี
  6. เป็นที่ดอนน้ำไม่ท่วม ถ้าเลี่ยงไม่ได้ให้ถมปรับระดับ ขุดร่องน้ำรอบเพื่อระบายน้ำฝน หรือทำแปลงยกแคร่
  7. ดูว่าพื้นที่ข้างเคียงทำอะไร ถ้ามีปศุสัตว์ ควรมีรั้วหรือตาข่ายกั้นรอบโรงเรือน

ข้อที่คนมักข้ามคือข้อ 6 โรงเรือนที่ตั้งบนที่ลุ่มจะเจอน้ำขังใต้ถุนช่วงฝนหนัก รากผักเน่าก่อนที่หลังคาจะมีปัญหาเสียอีก ถ้าที่ดินเป็นที่ลุ่มจริงๆ แปลงยกแคร่ตามที่ สวทช. เสนอไว้คุ้มกว่าถมดินทั้งแปลง

ขั้นที่ 2: วางผัง กำหนดช่วงเสา และระยะระหว่างหลัง

ฐานคิดของ สวทช. คือกำหนดโรงเรือนเป็นช่วงเสาละ 3 เมตร แล้วประมาณราคาตามจำนวนช่วง เช่น แบบกว้าง 4 เมตร ช่วงแรกประมาณ 4,000 บาท ช่วงถัดไปช่วงละ 3,000 บาท ส่วนแบบกว้าง 6 เมตร ช่วงแรก 5,000 บาท ช่วงถัดไปช่วงละ 3,750 บาท การคิดเป็นช่วงแบบนี้ช่วยให้ขยายทีหลังได้โดยไม่ต้องรื้อ เพราะต่อช่วงได้ตามงบ

ถ้าจะสร้างหลายหลัง เอกสารโรงเรือนต้นทุนต่ำของ สวทช. แนะนำเว้นระยะระหว่างหลังประมาณ 1-2 เมตร แต่ถ้าสร้างติดกันสองหลัง ต้องทำรางน้ำระหว่างโรงเรือน เพราะน้ำฝนที่ไหลลงร่องกลางจะเซาะเสาและทำให้ผืนพลาสติกขาดตรงรอยพับ

จุดที่ควรคิดตั้งแต่ตอนวางผังคือขนาดหน้ากว้างของพลาสติก เอกสารเดียวกันบอกให้คำนวณขนาดโรงเรือนและเลือกหน้ากว้างพลาสติกให้พอดี ไม่ควรมีรอยต่อหรือตัดทิ้ง เพราะส่วนที่เหลือทิ้งคือเงินของเราเอง ตัวอย่างโครงการกรมวิชาการเกษตรใช้พลาสติกหน้ากว้าง 6 เมตร ยาว 25 เมตร 1 ผืน ราคา 4,000 บาท ในรายการวัสดุของโรงเรือน 5.3x18 เมตร

ขั้นที่ 3: ลงเสาและยึดโครง

นี่คือขั้นที่ผมอยากให้ใช้เวลามากที่สุด เพราะถ้าเสาไม่นิ่ง ที่เหลือทั้งหมดเสียเปล่า

ถ้าใช้ไม้ไผ่

  • เสาและคานใช้ไผ่ลำใหญ่เนื้อหนา เช่น ไผ่ตงหรือไผ่ซางหม่น ลำขนาดอย่างน้อย 4 นิ้ว ถ้าเลือกได้แนะนำ 5 นิ้ว
  • โครงหลังคาใช้ไผ่ที่แข็งแรง เหนียว ยืดหยุ่น รับแรงลมได้ เช่น ไผ่รวกดำ ลำ 2.0-2.5 นิ้ว
  • ขุดหลุมฝังเสาลึกอย่างน้อย 50 เซนติเมตร
  • การต่อยึดให้เจาะยึดด้วยสกรูยึดโลหะหัวดอกสว่านขนาด 3.5-4 นิ้ว ถ้าใช้สกรูยึดไม้หัวปลายแหลม ไม้ไผ่จะแตกง่าย
  • โปสเตอร์ระบุให้หุ้มปลายเสาด้วยถุงพลาสติกหนาในหัวข้อการฝังเสา เพื่อกันความชื้นเข้าเนื้อไม้

ในตัวอย่างต้นทุนของวิสาหกิจชุมชนเครือข่ายนาอินทรีย์ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา (โรงเรือน 4x15x3.2 เมตร) ใช้ไม้ไผ่ร่วมกับเสาปูน เสาหนา 3 นิ้ว ยาว 0.80 เมตร ระยะห่างเสา 3 เมตร ค่าเสาปูนพร้อมน็อต 2,546 บาท และค่าแรงตัดขนไม้ไผ่ 2,000 บาท นั่นแปลว่าไม้ไผ่ส่วนที่ผุง่ายคือส่วนที่แตะดิน การใช้เสาปูนรับส่วนล่างช่วยให้อายุโครงยืดขึ้น แต่ในตารางต้นทุนของตัวอย่างนี้ไม่มีรายการค่าซื้อไม้ไผ่แยกต่างหาก จึงควรบวกค่าไม้ไผ่เองหากต้องซื้อ

ถ้าใช้เหล็ก

รายการวัสดุของกรมวิชาการเกษตรสำหรับโรงเรือน 5.3x18 เมตร ใช้เหล็กกล่องกัลวาไนซ์หลายขนาดผสมกัน ได้แก่ 1x1 นิ้ว หนา 1.6 มม. 15 เส้น, 2x1 นิ้ว หนา 1.6 มม. 20 เส้น, 2x2 นิ้ว หนา 1.8 มม. 10 เส้น รวมกับเหล็กแบน เหล็กฉาก เหล็กเส้น 6 มม. เหล็กรางสปริงยาว 4 เมตร 20 เส้น เหล็กแป๊ปกัลวาไนซ์ 3/4 นิ้ว และน็อต 2 หุน ยาว 1.5 นิ้ว 100 ตัว รวมราคา 25,000 บาท เมื่อรวมพลาสติกคลุมแล้ว ข้อดีคือกัลวาไนซ์ไม่เป็นสนิมง่าย ส่วนข้อควรระวังคืองานเหล็กต้องวัดและตัดให้ตรง ถ้าเสาเอียงนิดเดียว ผืนพลาสติกจะตึงไม่เท่ากัน

เรื่องฐานราก: โครงการของ ม.เกษตรฯ กำแพงแสนประมาณราคาเฉพาะวัสดุโครงสร้าง วัสดุคลุม และค่าแรงก่อสร้าง ไม่รวมวัสดุพื้นและฐานราก ฉะนั้นถ้าเห็นตัวเลข 14,465 บาทสำหรับโรงเรือน 6x6 เมตร อย่าเข้าใจว่าเป็นราคาทั้งหมด ต้องบวกค่าเทคอนกรีตหรือฝังเสาเพิ่มเอง

ขั้นที่ 4: ทำหลังคาและเรื่องระบายอากาศ

โรงเรือนหลังคาจั่วสองชั้นของ สวทช. อธิบายหลักไว้ชัด คืออากาศร้อนลอยตัวสูงขึ้น ไหลออกทางช่องว่างระหว่างหลังคาล่างกับหลังคาบนทั้งซ้ายและขวา แล้วดึงอากาศเย็นจากภายนอกเข้ามาแทน โดยไม่ต้องใช้พัดลม ในเอกสารของ สวทช. ระบุว่าแบบนี้อุณหภูมิต่ำกว่าโรงเรือนหลังคาชั้นเดียว และลดแรงปะทะจากลมได้ด้วย

งานของ ม.เกษตรฯ กำแพงแสนเทียบรูปแบบหลังคาไว้ว่า หลังคาโค้งทนลมได้ดีแต่พื้นที่ภายในจำกัดและดัดโค้งยาก ต้องพึ่งพัดลมถ้าต้องการระบายอากาศ ส่วนหลังคาจั่วและหลังคาฟันเลื่อยระบายอากาศได้ดีกว่า เหมาะกับเขตร้อน ส่วนหลังคาแบบโกธิกยอดแหลมระบายอากาศไม่สะดวก จึงไม่เหมาะกับประเทศในเขตร้อน ถ้าเป้าหมายคือลดค่าไฟและไม่อยากติดพัดลม ให้เลือกรูปทรงที่เปิดช่องระบายด้านบนได้

เอกสารโรงเรือนต้นทุนต่ำของ สวทช. ยังระบุให้ติดตั้งตาข่ายแนวเฉียงซึ่งระบายอากาศได้ดีกว่าแนวดิ่ง

ขั้นที่ 5: ขึงพลาสติกและตาข่าย

  • พลาสติกคลุมโรงเรือนควรมี UV ผสมประมาณ 7% ตามเอกสารต้นทุนต่ำของ สวทช. ส่วนโปสเตอร์ไม้ไผ่ปี 2568 ใช้พลาสติกเคลือบ UV 7% หนา 150 ไมครอนในตารางราคาประเมิน
  • ขึงในเวลาแดดจัด ไม่มีลมแรงหรือฝนตก เพราะพลาสติกขยายตัวตอนร้อน ขึงตอนเย็นหรือหลังฝนจะหย่อนเมื่อโดนแดด
  • ใช้ลวดชุบสังกะสียึด เพราะไม่เป็นสนิม ส่วนเชือกรัดหลังคาให้ใช้แบบแบน ตามที่ สวทช. แนะนำ เชือกกลมบาดพลาสติกที่จุดรับลม
  • ตาข่ายกันแมลงที่ทดลองในโรงเรือนต้นแบบของกรมวิชาการเกษตร (สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 8 สงขลา) ใช้ขนาด 20 ช่องต่อนิ้ว ส่วนตัวอย่างวิสาหกิจชุมชนที่จะนะใช้ตาข่ายสีฟ้าหน้ากว้าง 3 เมตร ราคาม้วนละ 700 บาท (ยาว 24 เมตร) คิดเป็นราว 9.72 บาทต่อ ตร.ม. ณ กรกฎาคม 2564

มือใหม่มักลืมว่าพลาสติกกับโลหะหรือไม้ที่ขรุขระกัดกันเมื่อโดนลม จุดสัมผัสที่ลมสั่นทุกวันจะขาดก่อนจุดอื่น การหุ้มขอบโครงที่สัมผัสพลาสติก หรือใช้ผ้าเทปคั่น เป็นงานเล็กที่ยืดอายุพลาสติกได้ แต่ข้อนี้เป็นข้อสังเกตจากการใช้งานทั่วไป ไม่ใช่ตัวเลขจากเอกสาร

ขั้นที่ 6: น้ำฝน พื้น และแปลงปลูกใต้หลังคา

ขั้นนี้คนทำเองมักสร้างโรงเรือนเสร็จก่อนค่อยมาคิด เอกสารของ ม.เกษตรฯ กำแพงแสนแนะนำให้ปรับพื้นโรงเรือนให้ระดับเสมอกัน ส่วน สวทช. แนะนำขุดร่องน้ำรอบโรงเรือน หรือทำแปลงยกแคร่ในที่น้ำท่วมถึง

เรื่องพืชที่จะปลูก เอกสาร สวทช. แนะนำให้วางแผนหมุนเวียนปลูกพืช 3-4 ชนิดที่อยู่คนละกลุ่ม ส่วนเรื่องปรับปรุงดินและปุ๋ย ให้ดูคำแนะนำของเกษตรอำเภอตามชนิดดินในพื้นที่

ตัวอย่างต้นทุนจริงจากโรงเรือน 60 ตารางเมตร

เพื่อให้เห็นภาพ ขอยกตัวอย่างโรงเรือนไม้ไผ่ผสมเสาปูนขนาด 4x15x3.2 เมตร (60 ตร.ม.) ของวิสาหกิจชุมชนเครือข่ายนาอินทรีย์ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา ตามเอกสาร สวทช. ราคาวัสดุ ณ กรกฎาคม 2564

รายการจำนวนเงิน (บาท)หมายเหตุ
เสาปูนพร้อมน็อต2,546เสาหนา 3 นิ้ว ยาว 0.80 ม. ห่างกัน 3 ม.
ค่าแรงตัดและขนไม้ไผ่2,000ไม่มีรายการซื้อไม้ไผ่แยกในตาราง
พลาสติกคลุมโรงเรือน 3 ผืน2,141.2814.87 บาท/ตร.ม. จากม้วนกว้าง 3 ม. ยาว 100 ม. ราคา 4,460 บาท
มุ้งตาข่ายฟ้า1,224.72126 ตร.ม. x 9.72 บาท/ตร.ม.
ค่าแรงก่อสร้าง7,000-
รวม14,912248.53 บาท/ตร.ม.

เอกสารคิดอายุใช้งาน 3 ปี คิดเป็นค่าก่อสร้างปีละ 82.84 บาทต่อ ตร.ม. บวกค่าซ่อมหลังคาและอื่นๆ 2,400 บาทต่อ 3 ปี (13.33 บาทต่อ ตร.ม.ต่อปี) รวมต้นทุนคงที่ 96.17 บาทต่อ ตร.ม.ต่อปี วิธีคิดนี้มีประโยชน์ที่สุดในบทความนี้ เพราะบังคับให้เรานับค่าเสื่อมของโรงเรือนเข้าไปในต้นทุนปลูก ไม่ใช่นับแค่ค่าเมล็ดกับปุ๋ย

ตัวอย่างนี้ปลูกผักได้ 8 รอบต่อปี รายได้ 7,500 บาทต่อรอบ และไม่คิดค่าปุ๋ยเพราะกลุ่มมีมูลวัวและทำปุ๋ยหมักเอง จึงเป็นกรณีเฉพาะกลุ่ม ผู้อ่านที่ต้องซื้อปุ๋ยหรือซื้อวัสดุปลูกต้องบวกต้นทุนเองและอย่าคาดว่าจะได้ตัวเลขกำไรเท่ากัน

ปฏิทินงานช่วงลงมือ แบบประมาณการ

ระยะเวลาต่อไปนี้เป็นแผนโดยประมาณจากลำดับงาน ไม่ใช่ตัวเลขจากเอกสาร ปรับตามจำนวนคนและฤดูกาล

  1. วันที่ 1-2: ตรวจที่ตั้ง วัดทิศลม ปรับระดับ ขุดร่องน้ำ
  2. วันที่ 3-4: ลงเสา เทปูนหรือบดอัดดิน รอให้เสานิ่ง
  3. วันที่ 5-7: ขึ้นคาน โครงหลังคา ยึดด้วยสกรูหรือน็อต
  4. วันที่ 8: ขึงพลาสติกและตาข่ายในวันแดดจัดไร้ลม
  5. วันที่ 9 เป็นต้นไป: ปรับพื้นแปลง ใส่อินทรียวัตถุ หมักดิน แล้วจึงลงปลูก

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยตอนทำโรงเรือนเอง

  • ใช้สกรูยึดไม้กับไม้ไผ่ ไผ่แตกที่รอยต่อภายในไม่กี่เดือน ควรใช้สกรูหัวดอกสว่านสำหรับโลหะตามที่ สวทช. แนะนำ
  • ฝังเสาตื้นกว่า 50 เซนติเมตร ลมแรงครั้งแรกเสาเอียง ทั้งที่งานช่างเพิ่มอีกไม่กี่ชั่วโมง
  • เลือกพลาสติกไม่มี UV หรือซื้อหน้ากว้างไม่พอดีแล้วต้องต่อ รอยต่อกลางหลังคาคือจุดรั่วและจุดขาดก่อนเพื่อน
  • ขึงพลาสติกตอนเย็นหรือหลังฝน พอบ่ายแดดมาก็หย่อน น้ำขังเป็นถุงบนหลังคา
  • ลืมราง/ร่องน้ำระหว่างโรงเรือนสองหลังที่สร้างติดกัน
  • คิดต้นทุนเฉพาะค่าโครง ลืมฐานราก ค่าแรง และค่าซ่อมหลังคาทุก 3 ปี
  • สร้างบนที่ลุ่ม แล้วต้องมาถมทีหลัง

สรุป

โรงเรือนปลูกผักแบบง่ายทำเองได้ ถ้าเริ่มจากที่ตั้งที่ลมไม่ปะทะตรงและน้ำไม่ท่วม ลงเสาให้ลึกอย่างน้อย 50 เซนติเมตรกรณีไม้ไผ่ ขึงพลาสติก UV ในวันแดดจัดไร้ลม และเปิดช่องระบายอากาศด้านบน ตัวเลขอ้างอิงที่ตรวจได้คือ 14,912 บาทสำหรับโรงเรือนไม้ไผ่ 60 ตร.ม. (ราคา ก.ค. 2564) และ 25,000 บาทค่าวัสดุโครงเหล็กกัลวาไนซ์ 5.3x18 เมตร ต้องบวกฐานราก ค่าแรง และค่าซ่อมหลังคาด้วย ข้อมูล ณ ต.ค. 2569

บทความที่เกี่ยวข้อง: โรงเรือนปลูกผักแบบไหนดี เปรียบเทียบวิธีและงบประมาณ, 10 ข้อผิดพลาดเรื่องโรงเรือนที่มือใหม่พบบ่อย, โรงเรือนปลูกผักแล้วมีปัญหา รวมสาเหตุและวิธีแก้, ปฏิทินโรงเรือนปลูกผักรายเดือน, โรงเรือนปลูกผักบนคันบ่อกุ้ง

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

  • 📄สถาบันวิจัยเกษตรวิศวกรรม กรมวิชาการเกษตร — โรงเรือนผักอัจฉริยะพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับแปลงเกษตรทฤษฎีใหม่ (ขนาด 5.3x18 ม. รายการวัสดุ 25,000 บาท) https://doa.go.th/aeri/wp-content/uploads/2024/03/โรงเรือนผักอัจฉริยะสำหรับแปลงเกษตรตาม.pdf
  • 📄สถาบันการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร (สท.) สวทช. — โรงเรือนปลูกพืชผักต้นทุนต่ำ เรื่องต้องรู้ https://www.nstda.or.th/agritec/wp-content/uploads/2021/10/poster-planting-house-1_compressed.pdf
  • 📄สท. สวทช. — โรงเรือนปลูกพืชผักต้นทุนต่ำ "จะนะแบ่งสุข" ตัวอย่างต้นทุน (ราคา ก.ค. 2564) https://www.nstda.or.th/agritec/wp-content/uploads/2021/10/poster-planting-house-2_compressed.pdf
  • 📄สท. สวทช. — โรงเรือนปลูกพืชไม้ไผ่ทรงหลังคาจั่ว 2 ชั้นอย่างง่าย (ราคาประเมิน ที่ตั้ง การฝังเสา) https://www.nstda.or.th/agritec/wp-content/uploads/2025/09/poster.pdf
  • 📄ภาควิชาวิศวกรรมชลประทาน คณะวิศวกรรมศาสตร์ กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ — การออกแบบและประเมินราคาโรงเรือนปลูกพืชขนาดเล็ก (โครงงานวิศวกรรม 2560) https://irre.ku.ac.th/project/pdf/256011.pdf
  • 📄สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 8 กรมวิชาการเกษตร — การทดสอบโรงเรือนต้นแบบการปลูกผักเพื่อลดปริมาณไนเตรท (ใช้ตาข่าย 20 ช่องต่อนิ้ว) https://www.doa.go.th/plan/wp-content/uploads/2021/05/2842.1การทดสอบโรงเรือนต้นแบบการปลูกผักเพื่อ.pdf

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ

บทความชุดเดียวกันและเรื่องต่อยอดที่ช่วยให้เห็นภาพครบขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

ทำโรงเรือนปลูกผักเองใช้เงินเท่าไร

ขึ้นกับขนาด วัสดุ และปีที่ซื้อ ตัวอย่างที่เปิดอ่านได้: โรงเรือนไม้ไผ่ผสมเสาปูน 60 ตร.ม. รวม 14,912 บาท (ราคา ก.ค. 2564), โครงเหล็กกล่องกัลวาไนซ์ 5.3x18 เมตร ค่าวัสดุ 25,000 บาท (ไม่รวมแรง, เอกสารปี 2567) ให้ใช้เป็นหลักตั้งต้นแล้วโทรถามราคาร้านวัสดุใกล้บ้านอีกรอบ

ไม้ไผ่ทนฝนกับลมได้จริงไหม

เอกสาร สวทช. ออกแบบให้ใช้ลำที่แข็ง เหนียว ยืดหยุ่น ฝังเสาอย่างน้อย 50 เซนติเมตร และวางหน้าจั่วตามทิศลม ถ้าทำตามนี้จะลดแรงปะทะ แต่ไม่มีเอกสารที่ผมเปิดอ่านระบุความเร็วลมสูงสุดที่รับได้ ในพื้นที่พายุแรงควรปรึกษาช่างหรือเกษตรอำเภอก่อน

พลาสติกหลังคาอยู่ได้กี่ปี

ตัวอย่างของ สวทช. คิดอายุใช้งานโรงเรือน 3 ปี และกันเงินซ่อมหลังคา 2,400 บาทต่อ 3 ปีสำหรับ 60 ตร.ม. แต่เอกสารที่เปิดอ่านไม่ได้ระบุอายุพลาสติกแต่ละยี่ห้อ ให้ถามผู้ขายและดูข้อมูลบนม้วนพลาสติก

ควรปิดด้านข้างด้วยพลาสติกหรือตาข่าย

เอกสารกรมวิชาการเกษตรออกแบบให้ด้านข้างเปิดโล่ง หรือติดสแลนบังแสงลมได้ ส่วน สวทช. ใช้ตาข่ายกันแมลงด้านข้างและแนะนำติดแนวเฉียงเพื่อระบายอากาศ การปิดพลาสติกรอบด้านทำให้ร้อนอบอ้าว จึงไม่เหมาะกับผักส่วนใหญ่ในพื้นที่ราบ

ต้องขออนุญาตก่อนสร้างไหม

ผมไม่พบเอกสารทางการที่ระบุเงื่อนไขการขออนุญาตก่อสร้างโรงเรือนปลูกผักขนาดเล็กในที่ดินเกษตร ให้สอบถามองค์การบริหารส่วนตำบลหรือเทศบาลในพื้นที่ โดยเฉพาะถ้าโรงเรือนมีขนาดใหญ่หรือติดถนน

ปลูกอะไรในโรงเรือนไม้ไผ่ได้บ้าง

ตัวอย่างวิสาหกิจชุมชนที่จะนะปลูกผักกาดขาว กวางตุ้ง เคล และผักตระกูลสลัด โดยหมุนเวียนพืช 3-4 ชนิดต่างกลุ่ม ตามคำแนะนำ สวทช.