สแลนกรองแสง 50 70 80 เปอร์เซ็นต์ ใช้กับพืชอะไร และสีดำกับสีเขียวต่างกันอย่างไร

คำตอบเร็ว: ตัวเลข 50 70 80 บนป้ายสแลนคือค่าพรางแสงที่ผู้ผลิตระบุ ไม่ใช่ปริมาณแสงที่ถึงใบพืชจริงเสมอไป และไม่มีตารางทางการของไทยที่จับคู่พืชกับเปอร์เซ็นต์ไว้ตายตัว เท่าที่ผมเปิดอ่านจากงานวิจัยและเอกสารส่งเสริมของมหาวิทยาลัย ผักผลไม้ส่วนใหญ่ใช้พรางแสงต่ำราว 20-40% กล้าอ่อนกับผักใบที่ไม่ชอบร้อนใช้ราว 50-60% และกล้วยไม้แวนด้าที่สถานีวิจัยของกรมวิชาการเกษตรปลูกใต้โรงเรือน 50% ส่วนสีดำถูกกว่าและพบมากที่สุด สีเขียวหรือสีอื่นเปลี่ยนสัดส่วนแสงที่ผ่านมาได้ แต่ผลต่อผลผลิตขึ้นกับพืชและสภาพอากาศ ข้อมูล ณ ต.ค. 2569

ถ้าคุณกำลังยืนหน้าร้านวัสดุเกษตรแล้วเห็นสแลนม้วนเดียวกันหลายเปอร์เซ็นต์ ราคาต่างกันนิดหน่อย คำถามที่ตามมาคือ "ซื้ออันไหนดี" คำตอบที่ได้จากหน้าร้านมักเป็นสูตรสั้น ๆ เช่น ผักใช้อันนี้ กล้วยไม้ใช้อันนั้น บทความนี้ไม่ได้ให้สูตรแบบนั้น เพราะผมหาตารางทางการของไทยที่จับคู่พืชกับเปอร์เซ็นต์ไม่เจอ สิ่งที่หาได้คืองานวิจัยเป็นชิ้น ๆ เอกสารส่งเสริมของมหาวิทยาลัยต่างประเทศ และรายงานของสถานีวิจัยกรมวิชาการเกษตรบางพืช ผมจะแยกให้ชัดว่าตัวเลขไหนมาจากไหน และส่วนไหนเป็นหลักการที่ต้องไปทดลองในแปลงของตัวเอง

ตัวเลขบนม้วนสแลนบอกอะไร และไม่ได้บอกอะไร

เปอร์เซ็นต์พรางแสงที่เขียนบนป้ายหมายถึงสัดส่วนแสงที่ผ้าตาข่ายกันไว้ตามที่ผู้ผลิตระบุ สแลน 50% จึงควรเหลือแสงผ่านราวครึ่งหนึ่ง เอกสารของมหาวิทยาลัยไวโอมิงอธิบายแบบเดียวกันว่า ผ้าพรางแสง 30% ปล่อยแสงผ่าน 70% ปัญหาอยู่ที่ตัวเลขนี้เป็นค่าตามชื่อสินค้า เวลาวัดจริงในแปลงอาจไม่ตรง

ตัวอย่างที่เห็นชัดคืองานวิจัยพรางแสงทิวลิปพันธุ์ Strong Gold ของคณะผู้วิจัยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (Kamonsit และคณะ) ที่ตีพิมพ์ในวารสารแก่นเกษตร ปีที่ 49 ฉบับที่ 6 พื้นที่ทดลองอยู่ที่อำเภอฮอด เชียงใหม่ ความสูงประมาณ 1,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล รายงานว่าความเข้มแสงในแปลงไม่พรางเท่ากับ 568.67 ไมโครโมลต่อตารางเมตรต่อวินาที ใต้ตาข่าย 50% เหลือ 388.09 และใต้ตาข่าย 70% เหลือ 100.09 เมื่อคำนวณเทียบกัน ตาข่ายที่เรียกว่า 50% ปล่อยแสงผ่านประมาณ 68% ของแสงโล่ง (388.09 หารด้วย 568.67) ส่วนตาข่าย 70% ปล่อยผ่านประมาณ 18% (100.09 หารด้วย 568.67) ตัวเลขสองตัวนี้ผมคำนวณเองจากค่าที่รายงานไว้ ไม่ได้อ่านจากตารางต้นฉบับ และเป็นผลของการทดลองครั้งเดียวที่เวลาและสภาพท้องฟ้าหนึ่ง ๆ แต่พอให้เห็นว่าป้ายกับแสงจริงไม่จำเป็นต้องตรงกัน

อีกเหตุผลที่ตัวเลขบนป้ายไม่พอคือ "ลายถัก" ของผ้า งานของ Kotilainen และคณะ ในวารสาร PLOS ONE ปี 2018 วัดแสงใต้วัสดุพรางแสงและม่านพรางแสงหลายชนิด พบว่าวัสดุที่หน้าตาคล้ายกัน แม้ระบุค่าพรางแสงและสีเดียวกัน ก็ให้ปริมาณแสงและสัดส่วนช่วงคลื่นแสงที่ผ่านไม่เท่ากัน ยกตัวอย่างตาข่ายสีเขียวสองผืนที่ระบุค่าพรางแสงเท่ากัน แต่ได้สัดส่วนรังสียูวีบีต่อแสงที่พืชใช้สังเคราะห์แสงต่างกัน สรุปสั้น ๆ คือสแลนสองม้วนที่เขียน 50% เหมือนกัน อาจไม่ได้ให้แสงใต้ผืนเท่ากัน ถ้าต้องการความแม่น ต้องวัดแสงเอง หรืออย่างน้อยทดลองกับพืชจริงก่อนซื้อทั้งแปลง

เปอร์เซ็นต์ไหนใช้กับพืชอะไร เท่าที่ตรวจสอบได้

ตารางด้านล่างรวมเฉพาะข้อมูลที่ผมเปิดอ่านจากแหล่งจริง คอลัมน์สุดท้ายบอกว่าแหล่งนั้นพูดถึงสภาพแบบไหน เพราะงานต่างประเทศทำในอากาศเย็นกว่าบ้านเรามาก ส่วนช่องที่ไม่มีข้อมูล ผมเขียนว่าไม่มี แทนที่จะเดา

มีข้อสังเกตหลายข้อจากตาราง ข้อแรก เลข 20-40% ของสหรัฐฯ ไม่ควรเอามาใช้ตรง ๆ กับแปลงผักที่ราชบุรีหรือนครสวรรค์ เพราะแดดเมืองไทยแรงและยาวกว่า ผมเขียนมาเพื่อให้เห็นทิศทาง คือพืชที่ติดผลต้องใช้แสงมาก พรางมากเกินจะเสียผลผลิต ข้อสอง ตัวเลข 50% ของงานทิวลิปเป็นคำตอบของพืชหนึ่งชนิดบนพื้นที่สูง ไม่ใช่คำตอบของทุกพืช ข้อสาม สำหรับ 70% และ 80% ผมไม่พบแหล่งที่เปิดอ่านได้และระบุพืชที่ใช้ชัด ถ้ามีคนบอกคุณว่าพืชชนิดหนึ่งต้อง 80% ให้ถามว่าอ้างจากงานไหน แล้วโทรถามเกษตรอำเภอหรือสถานีวิจัยของพืชนั้นอีกทีก่อนลงทุน

พรางแสงมากขึ้น อุณหภูมิลดตามไหม

ไม่ลดตามสัดส่วน นี่คือความเข้าใจผิดที่ทำให้หลายคนซื้อสแลนหนาเกินไป เอกสารของมหาวิทยาลัยไวโอมิงยกการศึกษาของมหาวิทยาลัยเพอร์ดูเรื่องอุโมงค์ปลูกพืช ที่มีและไม่มีผ้าพรางแสงดำ 30% อุณหภูมิในอุโมงค์ลดจาก 119 องศาฟาเรนไฮต์เหลือ 109 องศาฟาเรนไฮต์ คิดเป็นราว 5.6 องศาเซลเซียส หรือประมาณ 7.5% ของค่าเดิม ทั้งที่ผ้าตัดแสงไป 30% ตัวเลขแปลงหน่วยผมคำนวณเอง (ต่างกัน 10 องศาฟาเรนไฮต์)

เอกสารของมหาวิทยาลัยรัฐยูทาห์เสริมอีกด้าน ผลของพริกหวานและมะเขือเทศร้อนกว่าอากาศรอบข้างมาก เพราะแดดส่องโดยตรง เอกสารระบุว่าอุณหภูมิผิวผลที่ถูกแดดตรงสูงกว่าอุณหภูมิอากาศราว 25-30 องศาฟาเรนไฮต์ (ประมาณ 14-17 องศาเซลเซียส) และในการศึกษาที่ North Logan รัฐยูทาห์ ผลที่ไม่ได้พรางมีอุณหภูมิผิวเกิน 120 องศาฟาเรนไฮต์ช่วงบ่าย ขณะที่ผลใต้ผ้าพรางแสง 30% เย็นกว่ากันเกิน 20 องศาฟาเรนไฮต์ในเวลาเดียวกัน นั่นคือผ้าพรางแสงช่วยผลมากกว่าที่ช่วยอุณหภูมิอากาศ เพราะลดรังสีที่ตกถึงผลโดยตรง

เหตุผลเชิงปฏิบัติ คือถ้าปัญหาของคุณเป็นผลไหม้แดด ผลแตก หรือใบไหม้ ให้ดูที่รังสีที่ตกถึงพืช ไม่ใช่ตัวเลขอุณหภูมิอากาศในแปลง และการเพิ่มเปอร์เซ็นต์พรางจาก 30 เป็น 50 ไม่ได้ลดความร้อนเพิ่มอีกเกือบเท่าตัว แต่ตัดแสงที่พืชต้องใช้ออกไปอีกมาก

สีดำกับสีเขียวต่างกันอย่างไร

ข้อมูลที่เปิดอ่านได้บอกว่าสีดำเป็นสีที่พบมากที่สุดและมักถูกกว่า (ไวโอมิง) ส่วนสีเขียว แดง ครีม หรือสีอื่นกรองช่วงคลื่นแสงต่างกัน ผ้าที่ทอด้วยแผ่นอะลูมิเนียมหรือสีขาวสะท้อนแสงได้มากและอาจลดความร้อนได้ดีกว่า แต่ผลต่อผลผลิตไม่ได้ออกมาทางเดียวกันทุกการทดลอง ผมสรุปงานที่อ่านครบสองชิ้นดังนี้

• สตรอว์เบอร์รีในเรือนกระจกที่ซาอุดีอาระเบีย (Alhelal และคณะ, วารสาร Plants ปี 2024): ใช้ตาข่ายสีเขียว ดำ และเบจ ทั้งหมดระบุพรางแสง 50% ในเรือนที่มีพัดลมและแผ่นระบายความร้อน แสงสังเคราะห์แสงที่วัดได้ผ่านเข้ามาคิดเป็น 34% ใต้สีเขียว (ฤดูใบไม้ผลิ) 27% ใต้สีเบจ (ฤดูหนาว) และ 22% กับ 29% ใต้สีดำใน 2 ช่วงเวลา ผลผลิตสูงสุดอยู่ที่ตาข่ายสีเบจและแปลงที่ไม่พราง ซึ่งสูงกว่าสีดำ 26.3% และ 21.4% ตามลำดับ สีของตาข่ายมีผลต่ออุณหภูมิอากาศและความชื้นเพียงเล็กน้อย หมายเหตุสำคัญ ตัวเลข 34% 27% 22% วัดใต้ตาข่ายที่อยู่ในเรือนกระจกอยู่แล้ว จึงรวมการบังของหลังคาเรือนด้วย ไม่ใช่ค่าของตาข่ายล้วน
• แตงกวาที่ Sinaloa เม็กซิโก (Ayala Tafoya และคณะ, วารสาร Ciência Rural ปี 2018): เปรียบเทียบตาข่าย 30% หลายสี ตาข่ายสีแดงปล่อยแสงสังเคราะห์แสงผ่านมากกว่าตาข่ายสีดำ 23.7% และตาข่ายสีมุก แดง อะลูมิเนียม และน้ำเงิน ให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นเทียบกับสีดำ (ซึ่งให้ 52 ตันต่อเฮกตาร์) ที่ 71 48 46 และ 46% ตามลำดับ

จากสองงานนี้ ข้อสรุปที่ปลอดภัยคือสีดำมักตัดแสงสังเคราะห์แสงมากกว่าสีอื่นที่ระบุค่าพรางเท่ากัน ในการทดลองเหล่านี้ผลผลิตใต้ตาข่ายสีอื่นจึงดีกว่า แต่เป็นพืชเฉพาะชนิดในภูมิอากาศเฉพาะ ผมไม่พบงานของไทยที่เทียบสีดำกับสีเขียวในพืชผักที่เกษตรกรบ้านเราปลูก จึงไม่ควรสรุปว่าสีเขียวดีกว่าสีดำเสมอ ถ้าราคาต่างกันมาก ลองปูทดสอบแปลงเล็ก ๆ เทียบกันก่อน

ขั้นตอนเลือกสแลนให้พืชของคุณ

1. เขียนปัญหาให้ชัดก่อน: ผลไหม้แดด ใบเหี่ยวตอนบ่าย กล้าตายหลังย้าย หรืออยากลดค่ารดน้ำ แต่ละปัญหาต้องการระดับพรางต่างกัน
2. ถามหน่วยงานของพืชนั้น: เกษตรอำเภอ ศูนย์วิจัยหรือสถานีวิจัยของกรมวิชาการเกษตร หรือกลุ่มผู้ปลูกพืชเดียวกันในพื้นที่ ถามว่าเคยใช้กี่เปอร์เซ็นต์ ตอนไหนของวงจรพืช
3. เริ่มจากเปอร์เซ็นต์ต่ำกว่าที่คิด: ผ้าพรางน้อยแล้วเพิ่มชั้นทีหลังได้ แต่ผ้าหนาเกินแล้วพืชยืด ใบบาง ออกดอกน้อย แก้ยาก
4. ทดลองในแปลงเล็ก: กางแปลงทดลอง 1 ผืน เทียบกับแปลงไม่กางหรือผ้าอีกเปอร์เซ็นต์ นับผลไหม้ น้ำหนักผลผลิต และความสูงต้น ตลอดรอบปลูกหนึ่งรอบ
5. เลือกเวลากาง: เอกสารรัฐยูทาห์แนะนำให้กางเมื่อผลเริ่มเกิด สำหรับมะเขือเทศและพริกหวานช่วงเสี่ยงสูงสุดคือผลสีเขียวแก่ (mature-green) แตงกวากับสควอชกางตอนเริ่มออกดอก ส่วนสตรอว์เบอร์รีกางเมื่อผลเริ่มก่อตัว การรอจนติดผลก่อนช่วยให้ต้นเจริญทางใบได้เต็มที่
6. วางแผนรื้อ: เมื่อพ้นช่วงเสี่ยงให้ม้วนเก็บ เอกสารยูทาห์ระบุว่าเก็บผ้าไว้ในที่ร่มจะยืดอายุผ้าได้

ผลข้างเคียงที่ต้องเผื่อไว้

เอกสารรัฐยูทาห์ระบุว่าการพรางแสงทำให้ความชื้นสัมพัทธ์ใต้ผ้าสูงขึ้นและลมลดลง ดินกับพืชเก็บความชื้นได้นานขึ้น ความต้องการน้ำจึงลดลง แต่ต้องคุมการให้น้ำไม่ให้แฉะเกิน ไม่เช่นนั้นเสี่ยงผลเน่าและเชื้อรา นอกจากนี้พืชใต้ร่มมักสูงขึ้น ใบใหญ่ขึ้น และอาจมีข้อมากขึ้น ผู้ปลูกราสป์เบอร์รีรายหนึ่งในรัฐยูทาห์ต้องสร้างค้างให้สูงกว่าเดิม ในบ้านเรา ฤดูฝนที่ความชื้นสูงอยู่แล้วเป็นช่วงที่ต้องระวังโรคเชื้อรามากขึ้นถ้ากางผ้าทึบ ผมไม่พบข้อมูลทางการของไทยที่วัดความชื้นใต้สแลนต่างเปอร์เซ็นต์ จึงขอให้สังเกตแปลงของคุณเอง ถ้าพบใบมีจุดราหรือผลเน่าเพิ่มหลังกาง ให้พิจารณาเปิดชายผ้าหรือลดเปอร์เซ็นต์

สำหรับผลผลิตที่ได้ ยังมีตัวอย่างจากงานของรัฐยูทาห์ในพริกหวานแดง (Day, 2014) ที่ผลไม่ได้พรางมีรอยไหม้แดด 52% ผลที่พรางแนวตั้งไหม้ 23% และผลที่พรางแนวนอนไม่พบรอยไหม้ แต่ขอย้ำว่านี่คือพริกหวานที่ยูทาห์ ไม่ใช่พริกไทยหรือมะเขือเทศบ้านเรา ใช้เป็นแนวคิดว่าควรนับผลเสียหายต่อฤดูก่อนตัดสินใจลงทุนเท่านั้น

คิดต้นทุนอย่างไรโดยไม่เดาราคา

ผมไม่ใส่ราคาสแลนต่อตารางเมตรในบทความนี้ เพราะไม่มีแหล่งราคาที่เปิดอ่านและลงวันที่ได้ และราคาต่างกันตามร้าน เปอร์เซ็นต์ ความกว้างผืน และราคาวัตถุดิบพลาสติกในช่วงนั้น ให้ขอใบเสนอราคาจากร้านใกล้บ้าน 2-3 ร้านแล้วใส่ในสูตรนี้

ต้นทุนผ้า = พื้นที่ผ้าที่ต้องใช้ (ตารางเมตร) x ราคาต่อตารางเมตรจากใบเสนอราคา

พื้นที่ผ้าที่ต้องใช้ไม่เท่ากับพื้นที่แปลง ต้องเผื่อด้านข้างที่ห้อยลงมา ส่วนชายที่พับเป็นขอบ และส่วนที่ซ้อนทับกัน ตัวอย่างการคิดแบบสมมติ (ตัวเลขทั้งหมดสมมติเพื่อสาธิตวิธีคิด ไม่ใช่ราคาตลาด): แปลงกว้าง 10 เมตร ยาว 20 เมตร คือ 200 ตารางเมตร ถ้าผ้าคลุมเฉพาะด้านบนและต้องเผื่อเพิ่ม 10% ใช้ผ้า 220 ตารางเมตร หากร้านเสนอราคาสมมติ 10 บาทต่อตารางเมตร ผ้าเท่ากับ 2,200 บาท แล้วต้องบวกค่าเสา สลิง ตัวล็อก และแรงงานแยกต่างหาก เอกสารรัฐยูทาห์ก็เตือนว่าเสา เชือกขึง คลิปยึด และการฝังเสาเป็นต้นทุนที่บวกเพิ่มจากตัวผ้า

ส่วนอายุใช้งาน เอกสารยูทาห์ระบุว่าผ้าพรางแสงแบบถักที่ติดตั้งดีมีอายุใช้งาน 7-10 ปีในสหรัฐฯ ผมไม่พบตัวเลขเทียบเท่าของไทย แดดและฝนบ้านเราต่างกัน จึงไม่ควรเอา 7-10 ปีไปใส่ในแผนคืนทุนตรง ๆ ให้ถามร้านที่ขายว่ารับเปลี่ยนหรือเคลมกรณีผ้าเปื่อยใน 1-2 ปีไหม แล้วจดวันที่ซื้อไว้

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• เลือกเปอร์เซ็นต์จากคำบอกเล่าหน้าร้านอย่างเดียว: ป้ายเป็นค่าตามชื่อสินค้า และงานทิวลิปที่เชียงใหม่ก็เห็นว่าตาข่าย 50% ปล่อยแสงผ่านราว 68% ของแสงโล่ง
• คิดว่าพรางมากยิ่งเย็นมาก: การศึกษาของเพอร์ดูตัดแสง 30% แต่อุณหภูมิในอุโมงค์ลดประมาณ 7.5% การพรางหนักเกินจึงเสียแสงมากกว่าที่ได้ความเย็น
• กางผ้าตั้งแต่ต้นรอบโดยไม่ดูระยะพืช: ช่วงเสี่ยงคือผลเขียวแก่สำหรับมะเขือเทศและพริกหวาน การรอจนติดผลช่วยให้ต้นสร้างใบเต็มที่ก่อน
• ซื้อผ้าบางมากเพราะราคาถูก: เอกสารรัฐยูทาห์เตือนว่าผ้าที่พรางต่ำมากเสี่ยงฉีกขาดในแปลงมากกว่า ขอดูน้ำหนักและความหนาแน่นของเส้นด้ายก่อนซื้อ
• ไม่ทดลองก่อนปูทั้งแปลง: ผ้าหน้าตาเหมือนกันอาจให้แสงต่างกัน (PLOS ONE) เสียค่าผ้าไปแล้วถึงรู้ว่าแสงไม่พอก็แก้ยาก
• ลืมคุมน้ำหลังกาง: ใต้ผ้าชื้นขึ้นและน้ำระเหยน้อยลง ถ้ารดน้ำเท่าเดิมอาจแฉะเกินจนผลเน่าหรือเกิดโรคเชื้อรา

เช็กลิสต์ก่อนซื้อสแลนม้วนต่อไป

• เขียนปัญหาที่อยากแก้เป็นประโยคเดียว (ผลไหม้ กล้าตาย ใบเหี่ยว ฯลฯ)
• ถามเกษตรอำเภอหรือสถานีวิจัยของพืชนั้นว่าใช้กี่เปอร์เซ็นต์ แล้วจดชื่อและวันที่คุย
• ขอใบเสนอราคาอย่างน้อย 2 ร้าน ระบุเปอร์เซ็นต์ สี ความกว้างผืน และเงื่อนไขเคลม
• ซื้อมาทดลองผืนเล็กก่อน นับผลเสียหาย น้ำหนักผลผลิต และความสูงต้นเทียบกับแปลงเปรียบเทียบ
• เตรียมที่ม้วนเก็บผ้าเมื่อพ้นฤดูที่แดดจัด
• ดูวิธีกางและยึดให้ลมไม่พัดขาดในบทความถัดไปของเรื่องเดียวกัน

อ่านต่อในเรื่องที่เกี่ยวข้อง

ถ้าคุณปลูกผักในโรงเรือนอยู่แล้วและกำลังชั่งใจเรื่องหลังคา ดูแนวทางที่ โรงเรือนปลูกผักแบบประหยัด วัสดุ ระบายอากาศ และการคุมฝน ส่วนผักที่ชอบอากาศเย็นอย่างผักสลัด อ่านเพิ่มที่ วิธีปลูกผักสลัดสำหรับมือใหม่ และถ้าสนใจตัวเลขลงทุนฝั่งผักสลัดอ่านต่อที่ ต้นทุนปลูกผักสลัด หากอยากรู้ว่าเซ็นเซอร์ความชื้นดินช่วยคุมน้ำใต้ร่มผ้าได้อย่างไร ดู ปฏิทินเซ็นเซอร์ความชื้นดิน

สรุป

ตัวเลขบนป้ายสแลนเป็นจุดเริ่มต้นในการเลือก ไม่ใช่คำตอบสุดท้าย เท่าที่ตรวจสอบได้ ผักผลไม้ที่ติดผลมักเริ่มทดลองที่พรางต่ำราว 20-40% กล้าอ่อนและผักที่ชอบอากาศเย็นราว 50-60% และงานของสถานีวิจัยบางพืชในไทยใช้ 50% แต่ไม่มีตารางทางการของไทยที่ยืนยันทุกพืช ส่วน 70% และ 80% ผมหาพืชเฉพาะที่ยืนยันไม่ได้ สีดำถูกและพบมาก ส่วนสีอื่นให้ผลต่างกันตามพืชและสภาพอากาศ ก่อนซื้อให้ถามเกษตรอำเภอหรือสถานีวิจัยของพืชนั้น ทดลองผืนเล็ก และคำนวณต้นทุนจากใบเสนอราคาจริงของร้าน ข้อมูล ณ ต.ค. 2569

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄University of Wyoming Extension, Barnyards & Backyards (ฤดูร้อน 2021) "Shedding some light on shade cloth" — ผ้าพรางแสง 30% ปล่อยแสงผ่าน 70% ผลการศึกษาของเพอร์ดูเรื่องอุณหภูมิในอุโมงค์ สีดำพบมากและมักถูกกว่า https://www.uwyo.edu/barnbackyard/_files/documents/magazine/2021/summer/0721shadecloth.pdf
• 📄Utah State University Extension (2017) "Using Shade for Fruit and Vegetable Production" — ช่วงพราง 20-40% สำหรับผักผลไม้ส่วนใหญ่ ช่วงเวลากาง ตัวอย่างพริกหวานไหม้แดด 52% อายุผ้า 7-10 ปีในสหรัฐฯ https://extension.usu.edu/productionhort/files/UsingShadeforFruitandVegetableProduction.pdf
• 📄UC Master Gardeners of Contra Costa, "Beat the Heat with Shade Cloth" — พราง 50-60% สำหรับกล้าอ่อนและผักใบเย็น พราง 20-40% สำหรับมะเขือเทศและพริก https://ucanr.edu/blog/hort-coco-uc-master-gardener-program-contra-costa/article/beat-heat-shade-cloth
• 📄Alhelal et al. (2024) วารสาร Plants 13(16):2318 — ตาข่ายสีเขียว ดำ เบจ ในเรือนปลูกสตรอว์เบอร์รีที่ริยาด เทียบแสงและผลผลิต https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11359001/
• 📄Ayala Tafoya et al. (2018) วารสาร Ciência Rural 48(9) — ตาข่ายสีต่าง ๆ ที่ 30% กับแสงและผลผลิตแตงกวา https://www.scielo.br/j/cr/a/bgCNfzjQLvzcxxHgktg6nWy/
• 📄Kotilainen, Robson, Hernández (2018) PLoS ONE 13(6):e0199628 — คุณภาพแสงใต้ม่านพรางแสงและตาข่าย วัสดุคล้ายกันให้แสงต่างกัน https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.0199628
• 📄วารสารแก่นเกษตร 49(6):1563-1571 (2564) ผลของการพรางแสงต่อการเติบโตและคุณภาพหัวของทิวลิปพันธุ์ Strong Gold ที่ปลูกบนพื้นที่สูงของเชียงใหม่ — ความเข้มแสงไม่พราง 50% 70% และน้ำหนักหัว https://li01.tci-thaijo.org/index.php/agkasetkaj/article/download/248788/172960
• 📄กรมวิชาการเกษตร รายงานวิจัยและพัฒนากล้วยไม้สกุลแวนด้าเพื่อการค้า (ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรที่สูงเพชรบูรณ์) — เลี้ยงแวนด้าในโรงเรือนพรางแสง 50% https://www.doa.go.th/plan/wp-content/uploads/2021/05/162-%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B9%E0%B8%81%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89%E0%B8%AA%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%A5%E0%B9%81%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%B2.pdf
• 📄กรมวิชาการเกษตร รายงานการประเมินศักยภาพลูกผสมแวนด้าฟ้ามุ่ย — ปลูกกระเช้าแขวนในโรงเรือนพรางแสง 50% https://www.doa.go.th/hort/wp-content/uploads/2021/09/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%A8%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A2%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B9%E0%B8%81%E0%B8%9C%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%81%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%9F%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%A2.pdf

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ