ต้นทุนเลี้ยงจิ้งหรีดในบ่อซีเมนต์ กำไรต่อรอบเท่าไหร่

คำตอบเร็ว: ต้นทุนเลี้ยงจิ้งหรีดในบ่อซีเมนต์เริ่มต้นที่ค่าก่อสร้างบ่อประมาณ 800-1,500 บาทต่อบ่อขนาด 1x2 เมตร (ใช้ได้หลายรอบ) บวกค่าพ่อแม่พันธุ์และไข่จิ้งหรีดต่อรอบประมาณ 300-600 บาทต่อบ่อ ส่วนค่าอาหารตลอดรอบเลี้ยง 30-45 วันอยู่ที่ประมาณ 400-700 บาทต่อบ่อ ขึ้นกับชนิดอาหารที่ใช้และความหนาแน่นที่เลี้ยง เมื่อจับขายได้จิ้งหรีดสดในราคาต่อกิโลกรัมตามที่ตลาดรับซื้อ กำไรต่อรอบจะขึ้นอยู่กับน้ำหนักที่จับขายได้จริงหลังหักอัตราสูญเสียระหว่างเลี้ยงเป็นหลัก

ผู้ที่สนใจเลี้ยงจิ้งหรีดในบ่อซีเมนต์เป็นรายได้เสริมมักเห็นคลิปหรือคำโฆษณาว่าเลี้ยงง่ายลงทุนน้อย แต่พอเริ่มทำจริงกลับพบว่าต้นทุนอาหารและอัตราการตายระหว่างเลี้ยงกระทบกำไรมากกว่าที่คิด บทความนี้แยกต้นทุนแต่ละส่วนของการเลี้ยงในบ่อซีเมนต์ให้เห็นภาพก่อนตัดสินใจลงทุนเพิ่มบ่อ

ต้นทุนบ่อและพ่อแม่พันธุ์จิ้งหรีด

บ่อซีเมนต์สำหรับเลี้ยงจิ้งหรีดที่นิยมใช้มีขนาดประมาณ 1x2 เมตร หรือ 2x2 เมตร ก่อผนังสูงประมาณ 50-60 เซนติเมตรและทาสีกันลื่นด้านในเพื่อไม่ให้จิ้งหรีดปีนหนี ต้นทุนก่อสร้างบ่อเป็นค่าใช้จ่ายครั้งเดียวที่ใช้ได้หลายรอบเลี้ยงต่อเนื่องหลายปีหากดูแลผิวบ่อไม่ให้แตกร้าว ส่วนพ่อแม่พันธุ์จิ้งหรีดหรือไข่จิ้งหรีดพร้อมฟักต้องซื้อใหม่ทุกรอบ (เว้นแต่เก็บพ่อแม่พันธุ์ไว้วางไข่ต่อเอง) ควรเลือกซื้อจากฟาร์มที่เชื่อถือได้เพื่อให้ได้พันธุ์แข็งแรงและอัตราฟักไข่สูง เพราะพ่อแม่พันธุ์อ่อนแอมักให้ลูกจิ้งหรีดที่โตไม่สม่ำเสมอ

ค่าอาหารตลอดรอบเลี้ยง

วิธีเลี้ยงจิ้งหรีดในบ่อซีเมนต์ใช้อาหารหลักเป็นอาหารไก่เล็กหรืออาหารสำเร็จรูปสำหรับแมลงโปรตีนสูง เสริมด้วยผักสดหรือฟักทองเพื่อให้ความชื้นและลดกลิ่นแอมโมเนียในบ่อ ตลอดรอบเลี้ยง 30-45 วันก่อนจับขาย ต้องให้อาหารวันละ 1-2 ครั้งและเปลี่ยนน้ำในถ้วยให้น้ำสม่ำเสมอเพื่อไม่ให้จิ้งหรีดขาดน้ำหรือจมน้ำตาย ต้นทุนเลี้ยงจิ้งหรีดในส่วนอาหารนี้แปรผันตามความหนาแน่นที่ปล่อยเลี้ยงต่อบ่อ ยิ่งปล่อยหนาแน่นเกินไปนอกจากกินอาหารเปลืองแล้วยังเสี่ยงกัดกินกันเองเมื่ออาหารหรือที่หลบซ่อนไม่พอ ซึ่งเป็นสาเหตุการสูญเสียที่พบบ่อยในบ่อที่จัดการความหนาแน่นไม่ดี

ราคาขายและกำไรต่อรอบ

จิ้งหรีดที่จับขายส่วนใหญ่ขายเป็นตัวสดทั้งเป็นให้พ่อค้าคนกลางหรือขายตรงให้ร้านแปรรูป (ทอด อบแห้ง) ราคาต่อกิโลกรัมผันแปรตามช่วงเวลาและปริมาณผลผลิตในตลาดพื้นที่นั้น ผู้เลี้ยงควรติดต่อแหล่งรับซื้อในพื้นที่ล่วงหน้าก่อนเริ่มเลี้ยงเพื่อประเมินว่ามีตลาดรองรับผลผลิตแน่นอนหรือไม่ กำไรต่อรอบคำนวณจากน้ำหนักที่จับขายได้จริงคูณราคาต่อกิโลกรัม ลบด้วยต้นทุนพ่อแม่พันธุ์และอาหารของรอบนั้น (ไม่รวมค่าบ่อที่เป็นต้นทุนครั้งเดียว) ปัจจัยสำคัญที่กระทบกำไรมากที่สุดคืออัตราการรอดจนโตเต็มวัยพร้อมจับขาย เพราะถ้าจิ้งหรีดตายระหว่างทางมากจะเหลือน้ำหนักจับขายน้อยกว่าที่คาดไว้มาก

ดูตัวอย่างการคำนวณต้นทุนสัตว์เศรษฐกิจทางเลือกอื่นเพิ่มเติมได้ในหมวด ต้นทุนและกำไร

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ปล่อยจิ้งหรีดหนาแน่นเกินไปเพื่อหวังผลผลิตมาก แต่กลับเสี่ยงกัดกินกันเองและอัตรารอดต่ำ
• ไม่ติดต่อแหล่งรับซื้อล่วงหน้า พอจับขายแล้วต่อรองราคาไม่ได้เพราะรีบขายก่อนจิ้งหรีดแก่เกินไป
• ให้อาหารและน้ำไม่สม่ำเสมอ ทำให้จิ้งหรีดโตไม่พร้อมกัน ต้องทยอยจับขายหลายรอบเสียเวลา
• ปล่อยให้บ่อชื้นแฉะเกินไปจนเกิดเชื้อราและกลิ่นแอมโมเนียสะสม กระทบสุขภาพจิ้งหรีดทั้งบ่อ
• ซื้อพ่อแม่พันธุ์ราคาถูกจากแหล่งไม่ชัดเจน ได้พันธุ์อ่อนแอ อัตราฟักไข่ต่ำกว่าที่คาด

สรุป

การเลี้ยงจิ้งหรีดในบ่อซีเมนต์มีต้นทุนหลักสามส่วนคือค่าก่อสร้างบ่อที่จ่ายครั้งเดียว ค่าพ่อแม่พันธุ์และค่าอาหารที่เกิดขึ้นทุกรอบเลี้ยง 30-45 วัน กำไรต่อรอบขึ้นอยู่กับอัตราการรอดจนจับขายได้และราคาที่ตกลงกับแหล่งรับซื้อในพื้นที่เป็นหลัก ผู้ที่สนใจควรควบคุมความหนาแน่นการเลี้ยงและติดต่อตลาดรับซื้อล่วงหน้าก่อนขยายจำนวนบ่อเพิ่ม

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄กรมส่งเสริมการเกษตร — คำแนะนำการเลี้ยงแมลงเศรษฐกิจและมาตรฐานฟาร์มจิ้งหรีดสำหรับเกษตรกรรายย่อย
• 📄สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) — ข้อมูลต้นทุนการผลิตและแนวโน้มตลาดแมลงเศรษฐกิจ

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ