คำตอบเร็ว: กรมประมงดูแลผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดในบ่อ/กระชังครอบคลุมตั้งแต่การขึ้นทะเบียนฟาร์ม คำแนะนำการเลี้ยงและป้องกันโรค ไปจนถึงการรับรองมาตรฐานฟาร์มเพื่อขายเข้าตลาดใหญ่ จุดติดต่อหลักคือสำนักงานประมงอำเภอในพื้นที่ ซึ่งให้บริการทั้งคำปรึกษาฟรีและประสานส่งตรวจโรคสัตว์น้ำเมื่อจำเป็นผู้เลี้ยงปลาหรือกุ้งในบ่อดินรายย่อยจำนวนมากทำการเลี้ยงตามประสบการณ์ที่สืบทอดมา โดยไม่รู้ว่ามีบริการจากกรมประมงที่ช่วยได้ทั้งเรื่องพันธุ์สัตว์น้ำคุณภาพดี คำแนะนำการจัดการบ่อ และการขึ้นทะเบียนที่จะทำให้ได้รับความช่วยเหลือเมื่อเกิดภัยพิบัติ เช่น น้ำท่วมบ่อเสียหาย ทำให้พลาดทั้งความรู้และสิทธิ์ที่ควรได้รับ
ใครเกี่ยวข้องและกรมประมงช่วยอะไรได้บ้าง
- สำนักงานประมงอำเภอ — จุดติดต่อหลัก ให้คำปรึกษาการเลี้ยง รับขึ้นทะเบียนฟาร์ม และรับแจ้งปัญหาโรคระบาด
- ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด — แหล่งพันธุ์สัตว์น้ำคุณภาพดีและตรวจวินิจฉัยโรคเชิงลึก
- สำนักงานประมงจังหวัด — ดูแลภาพรวมโครงการส่งเสริมและประสานงบประมาณช่วยเหลือระดับจังหวัด
- กรมประมง — หน่วยงานกลางกำหนดมาตรฐานฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและนโยบายส่งเสริม
บริการหลักครอบคลุม 3 ด้าน คือ การส่งเสริมการเลี้ยง (พันธุ์สัตว์น้ำ คำแนะนำเทคนิค) การป้องกัน/ควบคุมโรคสัตว์น้ำ และการรับรองมาตรฐานฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ดี (GAP ประมง) สำหรับผู้ที่ต้องการขยายตลาด
ขั้นตอนขอรับบริการ
- ติดต่อสำนักงานประมงอำเภอ แจ้งชนิดสัตว์น้ำที่เลี้ยงหรือสนใจจะเลี้ยง ขนาดบ่อ และวัตถุประสงค์การขอรับบริการ
- ขึ้นทะเบียนผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำหากยังไม่เคยขึ้นทะเบียน เพื่อให้มีสิทธิ์รับความช่วยเหลือในอนาคต
- สอบถามโครงการสนับสนุนพันธุ์สัตว์น้ำหรืออบรมที่เปิดอยู่ในช่วงเวลานั้น
- หากพบปัญหาในบ่อ เช่น สัตว์น้ำตายผิดปกติ ให้แจ้งทันทีพร้อมข้อมูลอาการและตัวอย่างน้ำ
- หากต้องการยกระดับสู่มาตรฐานฟาร์ม ให้ขอคำปรึกษาเบื้องต้นก่อนปรับปรุงบ่อ/ระบบการเลี้ยง
เอกสารและข้อมูลที่ควรเตรียม
รายการ รายละเอียด ใช้สำหรับ บัตรประชาชนเจ้าของฟาร์ม ยืนยันตัวตน ขึ้นทะเบียนและขอรับบริการทุกประเภท เอกสารสิทธิ์ที่ดิน/แหล่งน้ำ ที่ตั้งบ่อ/กระชัง ยืนยันพื้นที่เพาะเลี้ยงที่ขึ้นทะเบียน ข้อมูลบ่อและชนิดสัตว์น้ำ ขนาดบ่อ ความลึก ชนิดสัตว์น้ำ วางแผนคำแนะนำและปริมาณพันธุ์สัตว์น้ำที่เหมาะสม บันทึกการเลี้ยง (ถ้ามี) วันปล่อยพันธุ์ อาหารที่ใช้ ผลผลิตที่ผ่านมา ใช้ประกอบการขอคำปรึกษาเชิงลึกหรือขอรับรองมาตรฐาน ช่องทางตรวจสอบและติดต่อ
เกษตรกรตรวจสอบโครงการสนับสนุนพันธุ์สัตว์น้ำและข่าวสารของกรมประมงได้ผ่านเฟซบุ๊กเพจสำนักงานประมงอำเภอ/จังหวัดในพื้นที่ หรือสายด่วนกรมประมง ควรติดตามช่วงเวลาที่มีโครงการแจกพันธุ์สัตว์น้ำหรืออบรมฟรี เพราะมักเปิดรับเป็นรอบตามงบประมาณประจำปี
ข้อควรระวัง
- ควรขึ้นทะเบียนฟาร์มก่อนเกิดปัญหา ไม่ใช่รอให้บ่อเสียหายจากน้ำท่วมหรือโรคระบาดก่อนจึงไปติดต่อ
- ระวังการซื้อพันธุ์สัตว์น้ำจากแหล่งที่ไม่น่าเชื่อถือ เพราะอาจนำโรคเข้าสู่บ่อโดยไม่รู้ตัว ควรสอบถามแหล่งพันธุ์ที่กรมประมงแนะนำ
- การใช้สารเคมีหรือยาปฏิชีวนะในบ่อควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของเจ้าหน้าที่ โดยเฉพาะหากสัตว์น้ำใกล้ถึงช่วงจับขาย เพราะมีผลต่อความปลอดภัยอาหาร
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ไม่ขึ้นทะเบียนผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ทำให้พลาดสิทธิ์ช่วยเหลือเมื่อบ่อเสียหายจากภัยพิบัติ
- ซื้อพันธุ์สัตว์น้ำราคาถูกจากแหล่งไม่ทราบที่มา แทนที่จะสอบถามแหล่งพันธุ์ที่เชื่อถือได้จากกรมประมง
- ไม่แจ้งปัญหาโรคในบ่อตั้งแต่เนิ่น ๆ รอจนสัตว์น้ำตายจำนวนมากจึงติดต่อเจ้าหน้าที่
- ไม่เข้าร่วมอบรมหรือโครงการส่งเสริมของกรมประมงเพราะคิดว่าไม่เกี่ยวข้องกับตนเอง
- ไม่ปรับปรุงข้อมูลทะเบียนเมื่อขยายบ่อหรือเปลี่ยนชนิดสัตว์น้ำที่เลี้ยง
สรุป
กรมประมงให้บริการผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดครอบคลุมตั้งแต่การขึ้นทะเบียนฟาร์ม การสนับสนุนพันธุ์สัตว์น้ำ คำแนะนำการเลี้ยงและป้องกันโรค ไปจนถึงการรับรองมาตรฐานฟาร์ม โดยจุดติดต่อหลักคือสำนักงานประมงอำเภอในพื้นที่ เกษตรกรควรขึ้นทะเบียนไว้ล่วงหน้าและติดตามโครงการส่งเสริมอย่างสม่ำเสมอ เพื่อไม่พลาดสิทธิ์ความช่วยเหลือเมื่อเกิดปัญหา
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- กรมประมง — บริการขึ้นทะเบียนผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ การสนับสนุนพันธุ์สัตว์น้ำ และช่องทางติดต่อประมงอำเภอ/จังหวัด
- ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด — คำแนะนำเทคนิคการเลี้ยงและการตรวจวินิจฉัยโรคสัตว์น้ำ
ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ
ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ โรคและการดูแล ตลาด และ ต้นทุน-กำไร การเกษตร
คำถามที่พบบ่อย
ขอรับพันธุ์สัตว์น้ำจากกรมประมงเสียค่าใช้จ่ายหรือไม่
บางโครงการสนับสนุนพันธุ์สัตว์น้ำให้ฟรีหรือราคาต่ำ ควรสอบถามรอบที่เปิดอยู่กับสำนักงานประมงอำเภอ
เลี้ยงปลาในบ่อขนาดเล็กในบ้านต้องขึ้นทะเบียนหรือไม่
แนะนำให้ขึ้นทะเบียนไว้แม้บ่อไม่ใหญ่ เพื่อให้มีข้อมูลและได้รับสิทธิ์ช่วยเหลือหากเกิดปัญหา
สงสัยว่าสัตว์น้ำในบ่อเป็นโรคติดต่อ ต้องแจ้งใคร
แจ้งสำนักงานประมงอำเภอทันที พร้อมเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำและน้ำในบ่อไว้ประกอบการวินิจฉัย
อยากขอคำแนะนำเรื่องระบบเลี้ยงแบบใหม่ เช่น ไบโอฟลอค ติดต่อใคร
สอบถามสำนักงานประมงอำเภอหรือศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดในพื้นที่
ฟาร์มขนาดเล็กขอรับรองมาตรฐาน GAP ประมงได้ไหม
ได้ กรมประมงมีเกณฑ์รองรับฟาร์มหลายขนาด ควรขอคำปรึกษาก่อนเริ่มปรับปรุงบ่อ
