คำตอบเร็ว: ชาวประมงพื้นบ้านที่ออกเรือจับสัตว์น้ำในทะเลต้องมีทะเบียนเรือประมงและใบอนุญาตทำการประมงให้ถูกต้องตามกฎหมาย ติดต่อขอข้อมูลและยื่นเรื่องได้ที่สำนักงานประมงอำเภอ/จังหวัดในพื้นที่ ซึ่งจะประสานกับกรมเจ้าท่าเรื่องทะเบียนเรือ และกรมประมงเรื่องใบอนุญาตทำการประมงให้ครบถ้วนชาวประมงพื้นบ้านรายย่อยหลายคนออกเรือลำเล็กจับปลาใกล้ฝั่งมานานโดยไม่เคยจดทะเบียนเรือหรือขอใบอนุญาตทำการประมง เพราะคิดว่าเรือเล็กไม่จำเป็นต้องมี พอถูกตรวจสอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงเจอปัญหาเรือไม่มีทะเบียนหรือทำการประมงโดยไม่มีใบอนุญาต ซึ่งอาจถูกดำเนินคดีตามกฎหมายประมง ทั้งที่จริงแล้วมีช่องทางให้ประมงพื้นบ้านขึ้นทะเบียนได้ไม่ยาก เพียงแต่ไม่เคยได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง
ใครเกี่ยวข้องในกระบวนการนี้
- สำนักงานประมงอำเภอ/จังหวัด — จุดติดต่อหลักสำหรับชาวประมงพื้นบ้าน ให้ข้อมูลและรับคำร้องขอใบอนุญาตทำการประมง
- กรมเจ้าท่า — รับผิดชอบการจดทะเบียนเรือ (ใบอนุญาตใช้เรือ) ซึ่งเป็นเอกสารที่ต้องมีก่อนขอใบอนุญาตทำการประมง
- กรมประมง — ออกใบอนุญาตทำการประมงและกำหนดเขต/ฤดูกาลที่อนุญาตให้จับสัตว์น้ำ
- กลุ่ม/สมาคมประมงพื้นบ้านในพื้นที่ — ช่วยประสานข้อมูลและสนับสนุนสมาชิกในการดำเนินเรื่องเอกสารร่วมกัน
เนื่องจากทะเบียนเรือและใบอนุญาตทำการประมงเกี่ยวข้องกับสองหน่วยงาน ชาวประมงจึงควรเริ่มจากสอบถามสำนักงานประมงอำเภอก่อน เจ้าหน้าที่จะอธิบายลำดับขั้นตอนและประสานส่งต่อเรื่องทะเบียนเรือให้ตามความจำเป็น
ขั้นตอนโดยทั่วไป
- ติดต่อสำนักงานประมงอำเภอในพื้นที่ สอบถามว่าเรือของตนต้องมีเอกสารประเภทใดบ้างตามขนาดเรือและพื้นที่ทำการประมง
- ดำเนินการจดทะเบียนเรือกับกรมเจ้าท่า (หากยังไม่มี) โดยเตรียมเอกสารกรรมสิทธิ์เรือและข้อมูลเจ้าของ
- ยื่นขอใบอนุญาตทำการประมงกับกรมประมง โดยใช้ทะเบียนเรือประกอบการยื่นคำขอ
- ศึกษาเขตทำการประมงและฤดูกาลที่อนุญาต/ห้ามจับสัตว์น้ำในพื้นที่ที่ตนทำประมง เพื่อไม่ให้ผิดกฎหมาย
- ต่ออายุใบอนุญาตและปรับปรุงข้อมูลตามรอบเวลาที่กำหนด ก่อนเอกสารหมดอายุ
เอกสารและข้อมูลที่ควรเตรียม
รายการ รายละเอียด ใช้สำหรับ บัตรประชาชนเจ้าของเรือ ยืนยันตัวตน ทั้งจดทะเบียนเรือและขอใบอนุญาตทำการประมง เอกสารกรรมสิทธิ์เรือ สัญญาซื้อขาย/หลักฐานการต่อเรือ ใช้จดทะเบียนเรือกับกรมเจ้าท่า ทะเบียนเรือ เลขทะเบียนเรือที่ได้รับ ใช้ประกอบการยื่นขอใบอนุญาตทำการประมง ข้อมูลเครื่องมือประมงที่ใช้ ชนิดเครื่องมือ พื้นที่ทำการประมง ตรวจสอบว่าตรงกับเขต/ประเภทที่อนุญาต ช่องทางตรวจสอบและติดต่อ
ชาวประมงตรวจสอบสถานะทะเบียนเรือและใบอนุญาตทำการประมงของตนเองได้ผ่านสำนักงานประมงอำเภอ/จังหวัดที่ยื่นเรื่องไว้ หรือสอบถามผ่านกลุ่ม/สมาคมประมงพื้นบ้านในพื้นที่ที่มักมีข้อมูลอัปเดตเรื่องประกาศเขตทำการประมงและฤดูกาลปิดอ่าว ควรตรวจสอบก่อนออกเรือทุกฤดูกาล เพราะประกาศเขต/ช่วงเวลาอนุญาตอาจเปลี่ยนแปลงได้
ข้อควรระวัง
- การทำประมงโดยไม่มีทะเบียนเรือหรือใบอนุญาตที่ถูกต้องมีความเสี่ยงถูกดำเนินคดีตามกฎหมายประมง ควรดำเนินการให้ครบก่อนออกเรือ
- ต้องปฏิบัติตามประกาศเขตทำการประมงและช่วงฤดูกาลห้ามจับสัตว์น้ำบางชนิด (เช่น ช่วงฤดูวางไข่) อย่างเคร่งครัด
- เครื่องมือประมงบางประเภทถูกจำกัดหรือห้ามใช้ในบางพื้นที่ ควรตรวจสอบให้แน่ใจก่อนนำไปใช้จริง
- ใบอนุญาตทำการประมงมีวันหมดอายุ ควรวางแผนต่ออายุล่วงหน้าเพื่อไม่ให้ขาดช่วงการทำประมงถูกกฎหมาย
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- คิดว่าเรือขนาดเล็กไม่จำเป็นต้องจดทะเบียน ทำให้ถูกตรวจสอบพบว่าเรือไม่มีทะเบียนในภายหลัง
- ไม่ทราบเขตทำการประมงหรือฤดูกาลห้ามจับที่เปลี่ยนแปลงในแต่ละปี ทำให้ทำผิดกฎหมายโดยไม่ตั้งใจ
- ปล่อยให้ใบอนุญาตหมดอายุก่อนต่อ ทำให้ต้องหยุดออกเรือระหว่างรอดำเนินเรื่องใหม่
- ไม่รวมกลุ่มกับชาวประมงพื้นบ้านรายอื่นเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารและอำนาจต่อรอง
- เปลี่ยนเครื่องมือประมงโดยไม่ตรวจสอบว่าเครื่องมือใหม่นั้นได้รับอนุญาตในเขตที่ตนทำประมงหรือไม่
สรุป
ชาวประมงพื้นบ้านที่ออกเรือจับสัตว์น้ำในทะเลต้องมีทะเบียนเรือและใบอนุญาตทำการประมงให้ถูกต้อง โดยเริ่มติดต่อสำนักงานประมงอำเภอในพื้นที่เพื่อสอบถามขั้นตอนที่เหมาะกับขนาดเรือของตน ควรวางแผนต่ออายุเอกสารล่วงหน้าและตรวจสอบเขต/ฤดูกาลทำการประมงก่อนออกเรือทุกครั้ง เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงถูกดำเนินคดีตามกฎหมาย
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- กรมประมง — ขั้นตอนขอใบอนุญาตทำการประมงและเขต/ฤดูกาลทำการประมงที่อนุญาต
- กรมเจ้าท่า — การจดทะเบียนเรือประมงและการโอนทะเบียนเรือ
ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ
ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ โรคและการดูแล ตลาด และ ต้นทุน-กำไร การเกษตร
คำถามที่พบบ่อย
เรือประมงพื้นบ้านขนาดเล็กต้องขอใบอนุญาตทำการประมงหรือไม่
โดยทั่วไปต้องดำเนินการให้ถูกต้อง รายละเอียดตามขนาดเรือควรสอบถามสำนักงานประมงอำเภอในพื้นที่
จดทะเบียนเรือกับใบอนุญาตทำการประมงต้องทำพร้อมกันหรือไม่
โดยทั่วไปต้องมีทะเบียนเรือก่อน จึงใช้ประกอบการยื่นขอใบอนุญาตทำการประมงได้
ถ้าซื้อเรือมือสองมาทำประมงต้องเปลี่ยนชื่อทะเบียนหรือไม่
ต้องโอนทะเบียนเรือเป็นชื่อเจ้าของใหม่กับกรมเจ้าท่าก่อนใช้ยื่นขอใบอนุญาตทำการประมง
ทำประมงนอกเขตที่ได้รับอนุญาตมีความผิดหรือไม่
มีความเสี่ยงผิดกฎหมายประมง ควรตรวจสอบเขตที่ได้รับอนุญาตในใบอนุญาตของตนเองก่อนออกเรือทุกครั้ง
กลุ่ม/สมาคมประมงพื้นบ้านช่วยอะไรได้บ้าง
ช่วยประสานข้อมูลข่าวสารและแลกเปลี่ยนประสบการณ์การดำเนินเอกสารในพื้นที่