ปศุสัตว์น้ำท่วมเยียวยา 2569 เกษตรกรต้องเตรียมอะไรและติดต่อใคร

คำตอบเร็ว: ผู้เลี้ยงปศุสัตว์ที่ประสบน้ำท่วมควรถ่ายภาพหลักฐานความเสียหายและเตรียมเอกสารทะเบียนที่เกี่ยวข้องให้พร้อม แล้วติดต่อปศุสัตว์อำเภอหรือปศุสัตว์จังหวัดเป็นหน่วยแรก เพราะกรมปศุสัตว์เป็นผู้กำหนดอัตราช่วยเหลือตามชนิดและอายุของสัตว์ โดยเอกสารหลักเกณฑ์ฯ พ.ศ. 2569 ข้อ 5.3.3 กำหนดอัตราตัวละไม่เกินและจำนวนตัวสูงสุดต่อราย เช่น โคและกระบือไม่เกิน 5 ตัว สุกรไม่เกิน 10 ตัว ยอดจริงขึ้นกับผลตรวจของเจ้าหน้าที่ ข้อมูล ณ วันที่ 6 ตุลาคม 2569

น้ำท่วมฟาร์มสัตว์ต่างจากน้ำท่วมแปลงพืชตรงที่ปัญหามีชีวิต ต้องตัดสินใจเร็วทั้งเรื่องย้ายสัตว์ ให้อาหาร และดูแลตัวที่บาดเจ็บ ในขณะเดียวกันก็ต้องคิดล่วงหน้าเรื่องการขอรับความช่วยเหลือ เพราะหลักฐานบางอย่างหายไปเมื่อน้ำลดและเก็บกวาดแล้ว คนที่ถ่ายรูปไว้ตั้งแต่วันที่น้ำสูงจะอยู่ในสถานะที่เหนือกว่าคนที่เก็บกวาดก่อนแล้วค่อยนึกถึงเอกสาร

อัตราช่วยเหลือด้านปศุสัตว์ปี 2569 มาจากเอกสารหลักเกณฑ์ฯ พ.ศ. 2569 ฉบับจริง ที่ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ลงนามเมื่อ 21 สิงหาคม 2569 ข้อ 5.3.3 กำหนดให้ช่วยเหลือสัตว์ตายหรือสูญหาย "ตามจำนวนที่เสียหายจริง แต่ไม่เกินเกณฑ์การช่วยเหลือที่กำหนด" ตัวเลขในตารางด้านล่างจึงเป็นเพดาน ไม่ใช่ยอดที่ได้อัตโนมัติ ให้ยืนยันกับปศุสัตว์อำเภอก่อนวางแผนการเงิน ส่วนแปลงหญ้าเลี้ยงสัตว์ที่ตายหรือเสียหายจนฟื้นฟูไม่ได้ ข้อ 5.3.2 กำหนดไร่ละ 3,180 บาท ไม่เกินรายละ 30 ไร่ ดูวิธีนับสัตว์และคำนวณแบบละเอียดได้ที่ บทความชดเชยสัตว์ตายจากน้ำท่วม

ติดต่อใครเป็นลำดับแรก

กรมปศุสัตว์เป็นหน่วยงานที่กำหนดอัตราช่วยเหลือตามชนิดและอายุของสัตว์ ดังนั้นช่องทางที่ใกล้ที่สุดสำหรับผู้เลี้ยงคือ ปศุสัตว์อำเภอและปศุสัตว์จังหวัด ให้เข้าไปแจ้งความเสียหายและสอบถามขั้นตอนโดยตรง ทั้งเรื่องแบบฟอร์ม ช่วงเวลารับเรื่อง และเอกสารที่ต้องใช้ เรายังไม่มีเบอร์โทรของหน่วยงานปศุสัตว์ที่ตรวจสอบแล้ว จึงไม่ใส่เบอร์ ให้หาช่องทางติดต่อจากประกาศของอำเภอหรือจังหวัดของคุณเอง หรือเดินทางไปที่สำนักงานปศุสัตว์อำเภอ

นอกจากปศุสัตว์อำเภอ ยังมีหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องกับครัวเรือนของคุณในฐานะผู้ประสบภัย ได้แก่ เงินช่วยเหลือครัวเรือนที่ลงทะเบียนผ่านแอป "ทางรัฐ" และมาตรการสินเชื่อของ ธ.ก.ส. ซึ่งแยกจากความช่วยเหลือด้านปศุสัตว์ เราจะอธิบายในหัวข้อถัดไป

ลำดับงานตามเวลา: ตั้งแต่น้ำยังท่วมจนถึงวันยื่นเรื่อง

ช่วงน้ำยังท่วม ปลอดภัยก่อน หลักฐานทีหลัง แต่ต้องเก็บไปพร้อมกัน

• ย้ายสัตว์ไปที่สูงหรือที่ปลอดภัยตามที่ทำได้โดยไม่เสี่ยงชีวิตคน ความปลอดภัยของคนต้องมาก่อนเสมอ
• ถ่ายภาพและวิดีโอระดับน้ำในโรงเรือนหรือคอก ให้เห็นว่าเป็นฟาร์มของคุณ โดยมีสิ่งอ้างอิง เช่น เสา ป้ายฟาร์ม หรือรั้ว
• ถ้ามีสัตว์ตายหรือบาดเจ็บ ให้ถ่ายภาพก่อนเคลื่อนย้าย เห็นตัวสัตว์ สภาพ และบริเวณที่พบ แล้วบันทึกวันที่และเวลา
• จดจำนวนสัตว์แต่ละชนิดและช่วงอายุที่ตายหรือสูญหาย เพราะอัตราช่วยเหลือผูกกับชนิดและอายุ รายละเอียดส่วนนี้จึงสำคัญ

ช่วงน้ำเริ่มลด ก่อนเก็บกวาด

• เดินถ่ายภาพโรงเรือน อุปกรณ์ แหล่งน้ำ และพื้นที่เก็บอาหารสัตว์ที่ได้รับความเสียหายก่อนล้างหรือรื้อ
• รวบรวมเอกสารทะเบียนของฟาร์มหรือผู้เลี้ยงที่คุณมีอยู่ เช่น ทะเบียนเกษตรกร และเอกสารที่ปศุสัตว์อำเภอเคยออกให้ ถ้ามี
• แจ้งปศุสัตว์อำเภอว่ามีความเสียหาย เพื่อขอให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบก่อนกำจัดซากสัตว์หรือรื้อโรงเรือน ถ้าเจ้าหน้าที่ยังไม่มาให้ถามว่าควรจัดการซากอย่างไรจึงจะปลอดภัยและยังเก็บหลักฐานได้

ช่วงยื่นเรื่องและติดตามผล

• ถามปศุสัตว์อำเภอว่าใช้แบบฟอร์มใด และต้องให้ใครรับรองข้อมูล
• ติดตามประกาศผลการตรวจสอบและการประชาคมในพื้นที่
• เก็บสำเนาเอกสารทุกฉบับที่ยื่นไว้เอง และจดชื่อเจ้าหน้าที่ที่รับเรื่อง

ตารางเตรียมความพร้อม: สิ่งที่ควรมี และหน่วยงานที่ต้องถาม

ทำไมต้องเตรียมหลักฐานแยกตามชนิดและอายุสัตว์

เมื่อกรมปศุสัตว์กำหนดอัตราตามชนิดและอายุของสัตว์ แปลว่ารายการที่คุณแจ้งต้องบอกได้ว่าเป็นสัตว์ชนิดใด อายุอยู่ในช่วงไหน เช่น ลูกสัตว์ สัตว์รุ่น หรือสัตว์โตเต็มวัย การเขียนว่า "สัตว์ตายจำนวนมาก" โดยไม่แยกรายละเอียดทำให้เจ้าหน้าที่ต้องตามถามภายหลัง และอาจทำให้การพิจารณาช้า ช่วงอายุในเอกสารแบ่งตามชนิดสัตว์ เช่น โคแบ่งเป็นต่ำกว่า 6 เดือน, 6 เดือนถึง 1 ปี, เกิน 1 ถึง 2 ปี และเกิน 2 ปี ส่วนไก่และเป็ดแบ่งที่ 1–21 วัน กับเกิน 21 วัน ให้ถามเจ้าหน้าที่ว่าใช้หลักฐานใดยืนยันอายุสัตว์

ทางปฏิบัติที่ได้ผลคือ ทำตารางง่าย ๆ ในสมุดหรือโทรศัพท์ แยกคอลัมน์ ชนิดสัตว์ ช่วงอายุ จำนวนที่ตาย จำนวนที่สูญหาย จำนวนที่บาดเจ็บ และไฟล์ภาพที่เกี่ยวข้อง การมีตารางนี้ยังช่วยคุณเองด้วยเมื่อต้องคำนวณความเสียหายสำหรับขอสินเชื่อหรือวางแผนซื้อพันธุ์ใหม่

เงินช่วยเหลือครัวเรือน กับ ความช่วยเหลือด้านปศุสัตว์ ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

ผู้เลี้ยงสัตว์หลายคนสับสนว่าเงินช่วยเหลือที่ลงทะเบียนผ่านแอป "ทางรัฐ" คือเงินเยียวยาสัตว์ ตามที่รัฐบาลแจ้ง การลงทะเบียนผ่านแอป "ทางรัฐ" เริ่มตั้งแต่วันที่ 2 ตุลาคม 2569 เวลา 08.00 น. เป็นเงินช่วยเหลือครัวเรือน โดยที่อยู่อาศัยประจำน้ำท่วมขังติดต่อกันเกินกว่า 7 วัน หรือท่วมขังไม่เกิน 7 วันแต่ทรัพย์สินเสียหาย ได้ครัวเรือนละ 9,000 บาท และถูกน้ำล้อม หรืออยู่อาคารสูงที่น้ำท่วมไม่ถึงชั้นที่พัก แต่ดำรงชีวิตตามปกติไม่ได้ติดต่อกันเกินกว่า 7 วันขึ้นไป ได้ครัวเรือนละ 5,000 บาท สำหรับอุทกภัยที่เกิดช่วง 15 พฤษภาคม - 30 กันยายน 2569 ได้ 1 ครั้งต่อครัวเรือน ในพื้นที่ 65 จังหวัดและกรุงเทพมหานครทั้ง 50 เขต เงื่อนไขของเงินก้อนนี้อิงที่ตัวบ้านและครัวเรือน ไม่ได้คิดจากจำนวนสัตว์ที่สูญเสีย

ดังนั้นฟาร์มที่น้ำท่วมจึงอาจต้องยื่นสองทาง ได้แก่ ทางครัวเรือนผ่านแอป และทางปศุสัตว์ผ่านปศุสัตว์อำเภอ เราไม่มีข้อมูลที่ตรวจสอบแล้วว่าสองทางนี้ได้รับพร้อมกันหรือมีเงื่อนไขซ้อนกันหรือไม่ จึงให้ถามเจ้าหน้าที่ที่รับเรื่อง ถ้ายังไม่ได้ลงทะเบียน ให้ตรวจสอบกับประกาศทางการว่ายังเปิดรับอยู่หรือไม่ เพราะเรายังไม่มีวันปิดรับที่ตรวจสอบแล้ว

ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยเงินช่วยเหลือฉุกเฉิน มีรายการที่เกี่ยวกับผู้เลี้ยงสัตว์ ได้แก่ ซ่อมแซมโรงเรือนเกษตรไม่เกินครอบครัวละ 6,800 บาท และเครื่องมือประกอบอาชีพหลักไม่เกินครัวเรือนละ 13,500 บาท ตัวเลขเหล่านี้เป็นเพดานตามระเบียบ ไม่ใช่ยอดที่ทุกครัวเรือนจะได้รับ และเราไม่ทราบรายละเอียดว่าโรงเรือนเลี้ยงสัตว์ของคุณเข้าข่ายหรือไม่ ให้สอบถามหน่วยงานที่รับเรื่อง

เงินกู้ฟื้นฟูฟาร์ม จาก ธ.ก.ส.

ฟาร์มที่เสียสัตว์และต้องซื้อพันธุ์ใหม่หรือซ่อมโรงเรือนมักมีช่องว่างระหว่างเงินช่วยเหลือกับต้นทุนจริง ตามประกาศ ธ.ก.ส. สำหรับลูกค้าเกษตรกรที่ประสบภัยในปีบัญชี 2569/70 มีสินเชื่อสองแบบ

• สินเชื่อฉุกเฉิน ดอกเบี้ย 0% นาน 6 เดือนแรก วงเงินไม่เกินรายละ 50,000 บาท ใช้กับค่าใช้จ่ายฉุกเฉินในครัวเรือน ซ่อมบ้านหรือเครื่องมือ และทุนการผลิต
• สินเชื่อฟื้นฟูและคุณภาพชีวิต ดอกเบี้ย MRR-2 ต่อปี วงเงินไม่เกินรายละ 500,000 บาท ชำระภายใน 15 ปี

ยื่นที่สาขา ธ.ก.ส. ที่คุณเป็นลูกค้า หรือสอบถามที่ BAAC Contact Center 02 555 0555 ตลอด 24 ชั่วโมง ส่วนอัตรา MRR เป็นเปอร์เซ็นต์ เรายังไม่ตรวจสอบ ให้ดูตามประกาศ ธ.ก.ส. เงินกู้ต้องชำระคืน จึงควรประเมินว่ารายรับของฟาร์มหลังฟื้นตัวเพียงพอหรือไม่ ก่อนกู้ในวงเงินสูง

เช็กลิสต์ก่อนไปที่ปศุสัตว์อำเภอ

• ภาพถ่ายและวิดีโอความเสียหาย พร้อมวันที่
• ตารางสรุปจำนวนสัตว์ แยกชนิด ช่วงอายุ และสถานะ (ตาย สูญหาย บาดเจ็บ)
• เอกสารทะเบียนที่ผู้เลี้ยงมีอยู่ และสำเนาบัตรประชาชน
• ภาพโรงเรือน คอก และอุปกรณ์ที่เสียหาย พร้อมใบเสนอราคาหรือใบเสร็จถ้ามี
• คำถามที่จดไว้ล่วงหน้า เช่น ต้องยื่นที่ไหน ใช้แบบฟอร์มอะไร ผู้ใดรับรอง ติดตามผลทางไหน
• ปากกาและสมุดจดชื่อเจ้าหน้าที่ วันที่ที่ยื่น และเลขรับเรื่องถ้ามี

เมื่อสัตว์ตาย ต้องจัดการซากอย่างไรจึงไม่เสียทั้งหลักฐานและสุขอนามัย

ซากสัตว์ในพื้นที่น้ำท่วมเป็นความเสี่ยงต่อสุขภาพคนและสัตว์ที่เหลือ จึงเก็บไว้นานไม่ได้ ในขณะเดียวกันซากคือหลักฐานความเสียหาย ทางที่สมดุลคือถ่ายภาพให้ครบก่อน เห็นตัวสัตว์ สภาพแวดล้อม และป้ายหรือเครื่องหมายที่ระบุฟาร์ม แล้วสอบถามปศุสัตว์อำเภอว่าควรกำจัดซากด้วยวิธีใด เรายังไม่มีหลักเกณฑ์ทางการเรื่องวิธีกำจัดซากหรือสถานที่ จึงไม่ระบุรายละเอียด ให้ทำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ และสวมอุปกรณ์ป้องกัน เช่น ถุงมือและรองเท้าบู๊ตเมื่อสัมผัส

ถ้ามีสัตว์ป่วยหรือบาดเจ็บ ให้ปรึกษาสัตวแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์เรื่องการรักษา ห้ามใช้ยาหรือสารใดเองโดยไม่ทราบชนิดและขนาดที่เหมาะกับสัตว์ ข้อมูลในบทความนี้ไม่ระบุชื่อยาหรือขนาดใด ๆ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• เก็บกวาดและกำจัดซากก่อนถ่ายภาพ ทำให้ไม่มีหลักฐานจำนวนความเสียหาย
• จดจำนวนสัตว์รวม ๆ โดยไม่แยกชนิดและช่วงอายุ ทั้งที่อัตราช่วยเหลือแยกตามสองข้อนี้
• เข้าใจว่าเงินช่วยเหลือครัวเรือน 9,000 หรือ 5,000 บาท คือเงินชดเชยสัตว์ ทั้งที่เป็นคนละมาตรการ
• เชื่อตัวเลขอัตราต่อตัวจากข่าวต่อ ๆ กัน โดยไม่ตรวจสอบกับปศุสัตว์อำเภอ
• รอให้เจ้าหน้าที่มาหาเอง โดยไม่ไปแจ้งความเสียหายที่สำนักงาน
• ไม่เก็บสำเนาเอกสารที่ยื่น ทำให้ตามเรื่องไม่ได้เมื่อต้องติดตามผล
• กู้เงินในวงเงินสูงเกินกว่ารายรับจะชำระไหว เพราะมองเงินกู้เป็นเงินช่วยเหลือ

สรุป

ผู้เลี้ยงปศุสัตว์ที่ประสบน้ำท่วมควรเก็บภาพและตารางจำนวนสัตว์แยกชนิดกับช่วงอายุก่อนเก็บกวาด แล้วติดต่อปศุสัตว์อำเภอหรือจังหวัด เพราะกรมปศุสัตว์เป็นผู้กำหนดอัตราตามชนิดและอายุสัตว์ ส่วนเงินช่วยเหลือครัวเรือนผ่านแอป "ทางรัฐ" และสินเชื่อ ธ.ก.ส. เป็นช่องทางที่แยกต่างหาก อัตราต่อตัวและจำนวนตัวสูงสุดเป็นไปตามเอกสารหลักเกณฑ์ฯ พ.ศ. 2569 ข้อ 5.3.3 และเป็นเพดาน ไม่ใช่ยอดที่ได้อัตโนมัติ ข้อมูลในบทความนี้เป็นไปตามประกาศที่อ้างอิง ณ วันที่ 6 ตุลาคม 2569

ติดตามข่าวและข้อกำหนดด้านการเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ หมวดข่าว กฎหมาย มาตรฐานการเกษตร

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄เว็บไซต์รัฐบาลไทย (thaigov.go.th) — เงินช่วยเหลือครัวเรือน การลงทะเบียนผ่านแอป "ทางรัฐ" และระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยเงินช่วยเหลือฉุกเฉิน (thaigov.go.th/th/news/169722)
• 📄ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) — มาตรการสินเชื่อสำหรับลูกค้าที่ประสบภัย ปีบัญชี 2569/70 (baac.or.th/news/baacfloodpolicy2026)
• 📄สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (เผยแพร่ผ่านกรมประมง) — หลักเกณฑ์วิธีปฏิบัติปลีกย่อยเกี่ยวกับการให้ความช่วยเหลือด้านการเกษตรผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน พ.ศ. 2569 ข้อ 5.3 ด้านปศุสัตว์ (www4.fisheries.go.th/local/file_document/20260824100414_1_file.pdf)
• 📄กรมส่งเสริมการเกษตร (DOAE) — หลักการขึ้นทะเบียนเกษตรกรและขั้นตอนยื่นแบบขอรับความช่วยเหลือ (doaenews.doae.go.th/archives/34053)
• 📄สำนักประชาสัมพันธ์ (PRD) — ข่าวหลักเกณฑ์ช่วยเหลือด้านการเกษตรของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (prd.go.th)

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ