แม่ค้าตลาดนัด หาบเร่แผงลอย และร้านออนไลน์ โดนน้ำท่วม ขายต่ออย่างไร

คำตอบเร็ว: พ่อค้าแม่ค้าตลาดนัด หาบเร่แผงลอย และร้านออนไลน์ที่โดนน้ำท่วม ควรทำ 3 อย่างคู่กัน คือ ปรับวิธีขายให้ยังมีรายได้ (ย้ายจุดขาย ขายออนไลน์หรือรับออเดอร์ล่วงหน้า และแจ้งลูกค้าเรื่องส่งช้าตั้งแต่ต้น) คัดสินค้าที่สัมผัสน้ำท่วมออกไม่นำมาขาย และยื่นขอสิทธิที่มีอยู่จริง ได้แก่ เงินช่วยเหลือครัวเรือนผ่านแอปทางรัฐ ค่าเครื่องมือประกอบอาชีพหลักไม่เกินครัวเรือนละ 13,500 บาทตามระเบียบกระทรวงการคลัง และสินเชื่อฉุกเฉินของธนาคารออมสิน ณ ต.ค. 2569 ยังไม่พบมาตรการเฉพาะสำหรับผู้ค้ารายย่อยกลุ่มนี้

คนขายของรายวันเจอผลกระทบจากน้ำท่วมเร็วกว่าธุรกิจอื่น ตลาดนัดที่ตั้งบนลานจอดรถหรือริมถนนถูกงดทันทีที่น้ำขึ้น รถเข็นและแผงลอยจอดอยู่ใต้บ้านจมน้ำ ของสดเน่าเสียภายในวันเดียว ส่วนร้านออนไลน์แม้ไม่มีหน้าร้าน แต่สต๊อกที่เก็บไว้ชั้นล่างของบ้านเสียหาย และขนส่งเข้าออกพื้นที่ไม่ได้ ทุกกลุ่มมีจุดร่วมคือ "ไม่ขายหนึ่งวัน = ไม่มีเงินหนึ่งวัน"

บทความนี้เรียงสิ่งที่ควรทำตามลำดับเวลา ตั้งแต่ช่วงที่ยังขายไม่ได้ จนถึงวันกลับมาตั้งแผงอีกครั้ง และรวบรวมสิทธิที่ผู้ค้ารายย่อยยื่นขอได้จริงจากประกาศของรัฐและสถาบันการเงิน ข้อมูล ณ ต.ค. 2569

สถานะมาตรการสำหรับผู้ค้ารายย่อย ณ ต.ค. 2569

จากการรวบรวมข้อมูลทางการ ยังไม่พบมาตรการที่ออกมาเฉพาะสำหรับพ่อค้าแม่ค้าตลาดนัดน้ำท่วม หาบเร่แผงลอยน้ำท่วม หรือผู้ประกอบการออนไลน์น้ำท่วมโดยตรง แต่มีสิทธิทั่วไปที่ผู้ค้ากลุ่มนี้ใช้ได้ คือ

1. เงินช่วยเหลือครัวเรือนผู้ประสบภัย (สิทธิของบ้านที่อยู่อาศัยประจำ ไม่ใช่ของแผงขาย)
2. ค่าเครื่องมือประกอบอาชีพหลัก ตามระเบียบกระทรวงการคลังเรื่องเงินช่วยเหลือฉุกเฉิน
3. สินเชื่อฉุกเฉินและสินเชื่อฟื้นฟูของธนาคารออมสินสำหรับผู้ประสบภัยพิบัติ
4. มาตรการพักหนี้ของธนาคารที่มีหนี้อยู่

เงินช่วยเหลือครัวเรือนผ่านแอปทางรัฐ: เช็กว่าบ้านเข้ากรณีไหน

รัฐบาลเปิดลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชัน "ทางรัฐ" เริ่ม 2 ตุลาคม 2569 เวลา 08.00 น. ครอบคลุม 65 จังหวัด และกรุงเทพมหานครทั้ง 50 เขต สำหรับภัยที่เกิดช่วง 15 พฤษภาคม – 30 กันยายน 2569 ตามข้อมูลของ ปภ. ณ 3 ต.ค. 2569 เกณฑ์มี 4 กรณี

เงื่อนไขสำคัญ: ได้ 1 ครั้งต่อ 1 ครัวเรือน ประสบภัยหลายครั้งก็ได้ครั้งเดียว และต้องเป็นบ้านที่อยู่อาศัยประจำในพื้นที่ที่มีประกาศเขตให้ความช่วยเหลือ จุดที่แม่ค้าหลายคนเข้าใจผิดคือคิดว่าแผงขายหรือห้องเช่าเก็บของที่โดนน้ำท่วมนับเป็น "บ้าน" ได้ ซึ่งเกณฑ์นี้ดูที่ที่อยู่อาศัยประจำ วันปิดรับลงทะเบียนยังไม่มีการยืนยันจากแหล่งทางการ ให้ติดตามประกาศในแอปทางรัฐ ถ้าเช่าบ้านอยู่ อ่านเพิ่มที่ เช่าบ้านอยู่แล้วน้ำท่วม ได้เงินเยียวยาไหม และถ้าลงทะเบียนแล้วเงินไม่เข้า ดู เงินเยียวยาน้ำท่วมไม่เข้า ลงทะเบียนไม่ผ่าน หรือตกหล่น

ค่าเครื่องมือประกอบอาชีพ: สิทธิที่ตรงกับคนขายของที่สุด

ตามระเบียบกระทรวงการคลังเรื่องเงินช่วยเหลือฉุกเฉิน มีรายการค่าเครื่องมือประกอบอาชีพหลักไม่เกินครัวเรือนละ 13,500 บาท อัตรานี้เป็นอัตราระดับประเทศ กรุงเทพมหานครใช้ระเบียบของ กทม. ซึ่งอัตราต่างกัน แม่ค้าใน กทม. จึงต้องสอบถามสำนักงานเขตเรื่องอัตราที่ใช้จริง

สำหรับผู้ค้า "เครื่องมือประกอบอาชีพหลัก" ในทางปฏิบัติคือของที่ใช้หารายได้โดยตรง เช่น รถเข็น แผง เตา หม้อ ตู้แช่ ร่ม เต็นท์ ส่วนรายการไหนนับเป็นเครื่องมือหลักได้ และต้องใช้หลักฐานอะไร ไม่มีรายละเอียดในแหล่งที่รวบรวม ให้สอบถามหน่วยงานปกครองในพื้นที่ก่อนยื่น สิ่งที่ทำได้ทันทีคือเก็บหลักฐานไว้ให้ครบ

เช็กลิสต์หลักฐานอุปกรณ์ขายของที่เสียหาย

• ถ่ายรูปอุปกรณ์แต่ละชิ้นในจุดที่โดนน้ำ ให้เห็นระดับน้ำหรือคราบโคลน ก่อนล้างหรือทิ้ง
• ถ่ายรูปให้เห็นว่าเป็นของที่ใช้ขายจริง เช่น ป้ายร้าน รถเข็นที่ติดตั้งเตา
• เก็บใบเสร็จหรือหลักฐานการซื้อเท่าที่หาได้
• จดรายการของที่เสียหาย พร้อมราคาโดยประมาณ

วิธีถ่ายรูปให้ใช้เป็นหลักฐานได้อ่านต่อที่ เอกสารขอเยียวยาน้ำท่วมและวิธีถ่ายรูปความเสียหาย

ขายต่ออย่างไรระหว่างน้ำยังไม่ลด

พ่อค้าแม่ค้าตลาดนัดและหาบเร่แผงลอย

• เช็กก่อนออกขายทุกวัน ว่าตลาดนัดเปิดหรือไม่ และเส้นทางไปตลาดยังผ่านได้ อย่าเสี่ยงลุยน้ำเข็นรถไปเอง เพราะถ้ารถเข็นหรือของเสียหายเพิ่ม ก็คือทุนที่หายไปอีกรอบ
• ระวังไฟฟ้า แผงที่ต่อไฟจากปลั๊กพ่วงในจุดที่มีน้ำขังเสี่ยงไฟดูด ถ้าจุดขายยังมีน้ำขัง ให้งดใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าไปก่อน และให้ช่างไฟฟ้าตรวจอุปกรณ์ที่โดนน้ำก่อนใช้
• รับออเดอร์ล่วงหน้าผ่านกลุ่มลูกค้าประจำ แม่ค้าที่ขายมานานมักมีกลุ่ม LINE หรือเบอร์ลูกค้าประจำอยู่แล้ว การเปลี่ยนจากตั้งแผงรอคนเดินผ่าน เป็นรับออเดอร์แล้วนัดรับในจุดที่น้ำไม่ท่วม ช่วยลดของเหลือทิ้งได้มาก
• ลดรายการสินค้าชั่วคราว เลือกขายเฉพาะของที่ขายหมดในวัน และไม่ต้องสต๊อกของสดข้ามวันในบ้านที่ไฟดับหรือน้ำล้อม

ผู้ประกอบการออนไลน์

• แจ้งลูกค้าก่อนลูกค้าถาม ขึ้นประกาศหน้าร้านออนไลน์ว่าพื้นที่ส่งของโดนน้ำท่วม ออเดอร์อาจส่งช้า และระบุวันที่จะอัปเดตครั้งถัดไป
• หยุดรับออเดอร์สินค้าที่ไม่มีของจริง ถ้าสต๊อกโดนน้ำ ให้ปิดรายการชั่วคราว ดีกว่ารับเงินแล้วต้องยกเลิกทีหลัง
• ย้ายสต๊อกที่เหลือขึ้นที่สูง และแยกของที่โดนน้ำออกทันที อย่ารวมกองไว้กับของดี
• ออเดอร์ค้างส่ง ให้ทางเลือกลูกค้าระหว่างรอ หรือยกเลิกรับเงินคืน แทนการเงียบหาย เงื่อนไขการคืนเงินและค่าปรับส่งช้าขึ้นกับแต่ละแพลตฟอร์ม ยังไม่พบประกาศทางการเฉพาะเรื่องนี้

สินค้าที่โดนน้ำ: แยกก่อน จดก่อน แล้วค่อยตัดสินใจ

แหล่งข้อมูลทางการที่รวบรวมสำหรับบทความนี้เป็นเรื่องสิทธิและสินเชื่อ ไม่ได้มีเกณฑ์เฉพาะว่าสินค้าแต่ละชนิดที่โดนน้ำท่วมขายต่อได้หรือไม่ หลักที่ปลอดภัยสำหรับผู้ค้าคือ อาหาร เครื่องดื่ม และของที่เข้าปากหรือสัมผัสผิวที่โดนน้ำท่วม ไม่ควรนำกลับมาขาย ถ้าไม่แน่ใจให้สอบถามเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่ก่อน

1. แยกของที่โดนน้ำออกจากของที่ไม่โดนทันที อย่ากองรวมกัน
2. ถ่ายรูปและจดรายการพร้อมราคาทุน ใช้เป็นหลักฐานความเสียหาย
3. ของที่เข้าปาก เช่น ขนม เครื่องปรุง ของสด ที่สัมผัสน้ำ ให้คัดทิ้ง ไม่ขายลดราคา
4. ของที่ไม่ใช่อาหาร เช่น เสื้อผ้า ของใช้ ให้แยกล้าง ตรวจสภาพ และแจ้งลูกค้าตามจริงถ้าจะขายเป็นของมีตำหนิ

ประสบการณ์ที่พบซ้ำทุกครั้งที่น้ำท่วมคือ ของแห้งในถุงพลาสติกที่ดูไม่เปียก ถูกนำกลับมาขายลดราคาเพราะเสียดายทุน ถ้าลูกค้ากินแล้วมีปัญหา ร้านจะเสียทั้งลูกค้าประจำและชื่อเสียงในตลาด ซึ่งฟื้นยากกว่าทุนที่เสียไป การจดเป็นความเสียหายพร้อมรูปแล้วนำไปประกอบการขอความช่วยเหลือหรือสินเชื่อ จึงคุ้มกว่า

สินเชื่อและพักหนี้สำหรับผู้ค้ารายย่อย (ข้อมูล ณ ต.ค. 2569)

ธนาคารออมสินมีสินเชื่อสำหรับผู้ประสบภัยพิบัติที่ใช้ได้กับบุคคลทั่วไปในพื้นที่ภัยพิบัติ ซึ่งเหมาะกับผู้ค้ารายย่อยที่ไม่มีนิติบุคคล

ตัวอย่างการคำนวณ (ตัวอย่างเท่านั้น): สมมติกู้สินเชื่อฉุกเฉิน 20,000 บาท ดอกเบี้ยแบบ Flat Rate 0.60% ต่อเดือนคิดจากเงินต้น 20,000 บาท จะเท่ากับเดือนละ 120 บาท ตั้งแต่เดือนที่ 4 เป็นต้นไป ยอดผ่อนจริงขึ้นกับสัญญาและการอนุมัติของธนาคาร ให้สอบถามที่ GSB Contact Center 1115

ถ้ามีหนี้กับธนาคารออมสินอยู่แล้วและมีภูมิลำเนาหรือสถานที่ประกอบอาชีพในพื้นที่ภัยพิบัติตามประกาศ ปภ. ธนาคารประกาศพักชำระเงินต้นและไม่คิดดอกเบี้ย 3 เดือน โดยจะทยอยแจ้งสิทธิ์ทาง SMS หรือจดหมาย ส่วนร้านออนไลน์ที่จดเป็นธุรกิจและมีวงเงินกับ SME D Bank ดูมาตรการพักหนี้ Term Loan สูงสุดไม่เกิน 12 เดือน และสินเชื่อ "ปลุกพลัง SME" วงเงินสูงสุด 1 ล้านบาท ได้ที่ Call Center 1357 ถ้าไม่แน่ใจว่าต้องเริ่มที่ธนาคารไหน โทรศูนย์ประสานงานช่วยเหลือน้ำท่วม กระทรวงการคลัง 1689 กด 1 หรือ 4

ผู้ค้าที่ทำงานอิสระและเป็นผู้ประกันตนมาตรา 40 ควรรู้ว่าสิทธิว่างงานเหตุสุดวิสัยของประกันสังคมใช้ได้เฉพาะผู้ประกันตนมาตรา 33 อ่านทางเลือกของอาชีพอิสระเพิ่มที่ ฟรีแลนซ์ ไรเดอร์ แท็กซี่ วินมอเตอร์ไซค์ รายได้หายเพราะน้ำท่วม และภาพรวมสิทธิทั้งหมดใน คู่มือช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม 2569

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยของผู้ค้าช่วงน้ำท่วม

• นำขนม เครื่องปรุง หรือของแห้งที่ถุงเปียกน้ำกลับมาขายลดราคา เพราะเสียดายทุน
• ทิ้งรถเข็นหรือแผงที่เสียหายก่อนถ่ายรูป ทำให้ไม่มีหลักฐานขอค่าเครื่องมือประกอบอาชีพ
• คิดว่าแผงขายหรือห้องเก็บของที่ท่วมนับเป็นบ้านที่อยู่อาศัยประจำในการลงทะเบียนทางรัฐ
• สรุปเกณฑ์เงินช่วยเหลือครัวเรือนแค่ "ท่วมเกิน 7 วันได้ 9,000" ทั้งที่จริงมี 4 กรณี รวมกรณีท่วมไม่เกิน 7 วันแต่ทรัพย์สินเสียหาย
• ร้านออนไลน์เงียบหายระหว่างน้ำท่วม แล้วโดนรีวิวแย่จากออเดอร์ค้าง
• ใช้ตู้แช่ เตาไฟฟ้า หรือปลั๊กพ่วงที่จมน้ำทันทีหลังน้ำลด โดยไม่ให้ช่างตรวจก่อน
• เชื่อข้อมูลในโซเชียลว่ามี "เงินเยียวยาแม่ค้า" เฉพาะกลุ่ม ซึ่ง ณ ต.ค. 2569 ยังไม่พบประกาศทางการ

สรุป

พ่อค้าแม่ค้าตลาดนัด หาบเร่แผงลอย และร้านออนไลน์ที่โดนน้ำท่วม ควรปรับวิธีขายให้ยังมีรายได้ แจ้งลูกค้าก่อนเสมอ และไม่นำสินค้าที่สัมผัสน้ำท่วมกลับมาขาย ณ ต.ค. 2569 ยังไม่มีมาตรการเฉพาะกลุ่มนี้ แต่ยื่นขอเงินช่วยเหลือครัวเรือนผ่านทางรัฐตามเกณฑ์ 4 กรณี ค่าเครื่องมือประกอบอาชีพหลัก และสินเชื่อของธนาคารออมสินได้ โดยต้องเก็บรูปและหลักฐานความเสียหายไว้ก่อนซ่อมหรือทิ้งของ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄รัฐบาลไทย — ลงทะเบียนเงินช่วยเหลือผ่านแอปทางรัฐ และระเบียบกระทรวงการคลังเรื่องเงินช่วยเหลือฉุกเฉิน (https://www.thaigov.go.th/th/news/169722)
• 📄กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ผ่านกรมประชาสัมพันธ์ — เกณฑ์เงินช่วยเหลือครัวเรือน 4 กรณี และช่วงเกิดภัยที่คุ้มครอง (https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/547788)
• 📄ไทยพีบีเอส — ยืนยันเกณฑ์ 4 กรณี 5 ต.ค. 2569 (https://www.thaipbs.or.th/news/content/559161)
• 📄ธนาคารออมสิน ผ่านกรมประชาสัมพันธ์ — พักหนี้และสินเชื่อผู้ประสบภัยพิบัติ (https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/545290)
• 📄SME D Bank ผ่านกรมประชาสัมพันธ์ — พักหนี้และสินเชื่อหลังน้ำลด (https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/545300)
• 📄กระทรวงการคลัง — ศูนย์ประสานงานช่วยเหลือน้ำท่วม 1689 (https://www.mahachon.net/55121)
• 📄สำนักงานประกันสังคม ผ่านกรมประชาสัมพันธ์ — สิทธิว่างงานเหตุสุดวิสัยมาตรา 33 (https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/545432)

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ