รีวิว 9 เครื่องวัดค่าดิน pH และความชื้น

คำตอบเร็ว: เครื่องวัดค่าดินแบบเสียบหัววัดให้ตัวเลข pH และความชื้นได้ในไม่กี่วินาที เหมาะกับการดูแนวโน้มคร่าว ๆ ในแปลงเล็กหรือกระถาง แต่ไม่ใช่ตัวแทนการตรวจดินที่ต้องใช้ตัดสินใจเรื่องปุ๋ยหรือปูน กรมพัฒนาที่ดินเองยังระบุว่าผลจากชุดตรวจภาคสนามเป็นค่าประมาณ และหน้าความรู้ของ Oregon State University ที่สรุปงานเปรียบเทียบวิธีวัดภาคสนามระบุว่าหัววัด pH แบบเสียบแยกตัวอย่างที่ต่างกันเกิน 2 หน่วย pH ไม่ได้ ดังนั้นก่อนซื้อรุ่นใดควรอ่านหน้าร้านให้ครบ และถ้าค่า pH ดูผิดปกติให้ส่งตรวจที่ห้องปฏิบัติการยืนยันอีกครั้ง

หน้านี้มีลิงก์พันธมิตร (affiliate) ผ่านหน้าสินค้าของเว็บไซต์ ถ้าคุณกดสั่งซื้อ เว็บอาจได้รับค่าคอมมิชชันโดยที่ราคาที่คุณจ่ายไม่เพิ่มขึ้น ทีมงานยังไม่ได้นำสินค้าทั้ง 9 รายการนี้มาตรวจวัดเอง เนื้อหาด้านล่างจึงอิงเฉพาะสิ่งที่ปรากฏในชื่อรายการสินค้า บวกกับเกณฑ์เลือกซื้อที่ตรวจสอบได้จากหน่วยงานและมหาวิทยาลัย ข้อมูล ณ ต.ค. 2569

คนที่เข้ามาอ่านเรื่องนี้มักอยู่ในสองสถานการณ์ สถานการณ์แรกคือปลูกผักหรือไม้ผลในแปลงเล็ก เห็นใบเหลืองหรือต้นโตช้า แล้วอยากรู้ว่าดินเป็นกรดหรือเปล่า สถานการณ์ที่สองคือเห็นเครื่องวัดราคาไม่กี่ร้อยบาทในแอปซื้อขายออนไลน์ ชื่อรายการเขียนสรรพคุณยาวเหยียดทั้ง pH ความชื้น และ NPK ในเครื่องเดียว แล้วสงสัยว่าจะเชื่อได้แค่ไหน บทความนี้จึงเริ่มจากหลักการก่อนว่าตัวเลขแบบไหนเชื่อได้ ตัวเลขแบบไหนควรเอาไปตรวจซ้ำ แล้วค่อยไล่ทีละรายการ

เครื่องวัดค่าดินแบบเสียบหัววัดเชื่อถือได้แค่ไหน

ข้อมูลที่ตรวจสอบได้จากแหล่งที่เปิดอ่านจริงมีสองส่วน ส่วนแรกมาจากกรมพัฒนาที่ดิน ซึ่งอธิบายว่าการวิเคราะห์ดินด้วยชุดตรวจภาคสนามเป็นวิธีที่สะดวก รวดเร็ว เกษตรกรทำเองได้ แต่ผลที่ได้เป็นค่าโดยประมาณเท่านั้น ถ้าต้องการข้อมูลละเอียดสำหรับประเมินความอุดมสมบูรณ์และแก้ปัญหาดิน ให้ส่งตัวอย่างวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ ซึ่งเอกสารของกรมระบุว่ารู้ผลภายในไม่เกิน 60 วันทำการ

ส่วนที่สองมาจากหน้าให้ความรู้ของ Oregon State University (สหรัฐอเมริกา) เรื่องการวัด pH ดินในแปลง ซึ่งสรุปงานเปรียบเทียบวิธีวัดภาคสนามไว้ว่า เครื่อง pH meter แบบมือถือที่มีอิเล็กโทรดให้ผลใกล้เคียงค่าเฉลี่ยของ 82 ห้องปฏิบัติการมากที่สุด แต่ความแม่นยำขึ้นกับความระมัดระวังของผู้ใช้และสภาพอิเล็กโทรด ส่วนหัววัดแบบเสียบดิน (soil probe) แยกตัวอย่างที่ต่างกันเกิน 2.0 หน่วย pH ไม่ได้ จึงไม่เหมาะใช้ประเมิน pH ในแปลง ชุดตรวจแบบเทียบสีอยู่ระหว่างสองแบบนี้ และหน้าเดียวกันแนะนำว่าถ้าค่าในแปลงดูจะสูงหรือต่ำกว่าช่วงที่พืชชอบ ให้ส่งตัวอย่างไปห้องปฏิบัติการยืนยัน

ข้อควรระวังคือผลงานวิจัยนั้นพูดถึงหัววัดแบบเสียบที่มีขายในสหรัฐอเมริกา ไม่ได้ระบุรุ่นที่ขายในไทย เราจึงไม่สามารถบอกได้ว่ารุ่นใดในรายการข้างล่างแม่นหรือไม่แม่น สิ่งที่สรุปได้อย่างซื่อตรงคือ เครื่องประเภทเสียบดินเหมาะกับการดูแนวโน้ม เช่น วัดจุดเดิมซ้ำทุกสัปดาห์ แล้วดูว่าค่าขยับขึ้นลงอย่างไร มากกว่าจะเอาตัวเลขเดี่ยว ๆ ไปคำนวณปริมาณปูนหรือปุ๋ย

เกณฑ์เลือกซื้อก่อนกดสั่ง

เกณฑ์ต่อไปนี้ใช้ได้กับทุกรายการในหน้านี้ และเป็นสิ่งที่ตรวจได้จากหน้าร้านเอง ไม่ต้องเชื่อคำโฆษณา

• ถามว่าวัดอะไรจริง ชื่อรายการหลายตัวเขียนทั้ง pH ความชื้น และ NPK ในประโยคเดียว แต่ขั้นตอนตรวจ N P K ของกรมพัฒนาที่ดินต้องสกัดสารละลายจากดิน กรอง และใช้น้ำยาเคมีหลายขวด ใช้เวลาประมาณ 30 นาที ดังนั้นถ้าเครื่องเสียบดินระบุว่าอ่านค่า NPK ได้ ให้ดูในหน้าร้านว่าอธิบายหลักการวัดและหน่วยของตัวเลขไว้หรือไม่ ถ้าไม่มี ให้มองตัวเลขนั้นเป็นข้อมูลอ้างอิงเท่านั้น
• ดูย่านวัดและหน่วย เช่น ช่วง pH ที่วัดได้ ความละเอียดของตัวเลข ความชื้นแสดงเป็นเปอร์เซ็นต์หรือเป็นสเกลระดับ แห้ง ชื้น เปียก ถ้าหน้าร้านไม่บอกก็ควรถามผู้ขายก่อนสั่ง
• ขอวิธีสอบเทียบ เครื่อง pH ที่ใช้อิเล็กโทรดต้องสอบเทียบกับสารละลายบัฟเฟอร์ตามคำแนะนำของผู้ผลิต ส่วนหัววัดแบบโลหะสองแท่งมักไม่มีขั้นตอนนี้ ให้เช็กคู่มือที่มากับเครื่อง
• แหล่งพลังงาน บางรุ่นใช้ถ่าน บางรุ่นไม่ใช้ ชื่อรายการบางตัวบอกชัด บางตัวไม่บอก ถ้ามีถ่านต้องรู้ขนาดถ่านที่ใช้และหาซื้อง่ายแค่ไหน
• วัสดุหัววัดและความยาว ดินแข็งหรือมีกรวดทำให้หัววัดโค้งหรือหักได้ ดูภาพและคำอธิบายว่าเป็นโลหะชนิดใด ยาวกี่เซนติเมตร เหมาะกับดินร่วนหรือดินเหนียว
• นโยบายคืนสินค้า เพราะเราไม่สามารถยืนยันความแม่นของรุ่นใดได้ ควรเลือกร้านที่ระบุชัดว่ารับคืนหรือเปลี่ยนสินค้าเมื่อเครื่องใช้งานไม่ได้ และเก็บภาพกล่องไว้จนกว่าจะทดสอบเครื่องเสร็จ
• ซื้อน้อยก่อน ถ้าไม่เคยใช้เครื่องประเภทนี้ ให้ซื้อเครื่องเดียวแล้วเทียบกับผลตรวจของกรมพัฒนาที่ดินหรือห้องแล็บหนึ่งครั้ง จะรู้ว่าเครื่องคลาดไปทางไหนเท่าไร

เปรียบเทียบ 9 รายการจากข้อมูลในชื่อสินค้า

ตารางนี้ใช้เฉพาะข้อมูลที่เขียนไว้ในชื่อรายการ (ชื่อบางรายการยาวและถูกตัดท้ายในระบบ จึงอาจมีข้อมูลที่ไม่ปรากฏ) ไม่มีราคา ยอดขาย หรือคะแนนรีวิว เพราะข้อมูลเหล่านี้เปลี่ยนตลอดและเราไม่ได้ตรวจสอบ

สังเกตว่ารุ่น VT05 / VT-05 ปรากฏหลายรายการจากหลายร้าน ชื่อรุ่นเหมือนกันไม่ได้แปลว่าเป็นของโรงงานเดียวกันหรือคุณภาพเท่ากัน ถ้าจะเลือกรุ่นนี้ให้เทียบรูปภาพหัววัด รูปหน้าปัด และข้อมูลที่ร้านระบุ แล้วตัดสินใจจากเงื่อนไขคืนสินค้า ไม่ใช่จากชื่อรุ่นอย่างเดียว

รายการที่ 1-2: เครื่องที่ชื่อรายการระบุว่าวัด NPK ด้วย

เครื่องตรวจดิน pH 2 in 1 วัดค่าปุ๋ย NPK

ชื่อรายการระบุว่าเป็นเครื่องตรวจดิน วัดค่า pH ได้สองอย่างในเครื่องเดียว (2 in 1) และวัดค่าปุ๋ย NPK ได้ ชื่อบางส่วนเป็นภาษาอังกฤษ Soil PH Meter and Fertility และถูกตัดท้าย เหมาะกับคนที่อยากได้ตัวเลขเร็ว ๆ ไว้เป็นข้อมูลเสริม สิ่งที่ควรดูบนหน้าร้านคือ ตัวเลข NPK แสดงเป็นหน่วยอะไร มีคำอธิบายวิธีวัดหรือไม่ และมีคู่มือภาษาไทยหรือเปล่า ถ้าไม่มี ให้ใช้ตัวเลข NPK เป็นเพียงข้อมูลอ้างอิงเปรียบเทียบจุดต่อจุด และใช้ผลตรวจจากกรมพัฒนาที่ดินหรือห้องแล็บเป็นฐานในการคำนวณปุ๋ย

เครื่องวัดดิน 2in1 วัด pH แร่ธาตุ และปุ๋ย NPK

ชื่อรายการเรียกว่าเครื่องวัดดิน วัดแร่ธาตุในดิน วัดค่าปุ๋ย NPK วัดความเป็นกรดด่าง และเป็นแบบ 2in1 ข้อควรเช็กก่อนซื้อคล้ายกับรายการข้างบน คือหน้าร้านอธิบายหรือไม่ว่า 2in1 หมายถึงวัดอะไรสองอย่างกันแน่ เพราะชื่อรายการนับทั้ง pH ความชื้น และ NPK ไว้ในประโยคเดียว คนที่ใช้ปลูกผักสวนครัวอาจใช้ดูแนวโน้มได้ แต่คนที่ปลูกเพื่อขายและต้องตัดสินใจใส่ปุ๋ยทั้งแปลง ควรส่งตัวอย่างตรวจจริงควบคู่

รายการที่ 3-6: เครื่องรุ่น VT05 และ VT-05 วัด pH กับความชื้น

มิเตอร์วัดค่าดิน VT05 (พร้อมส่งจากไทย)

ชื่อรายการระบุมิเตอร์วัดค่าดินรุ่น VT05 วัดความเป็นกรดด่างและความชื้นในดิน และมีคำว่า พร้อมส่งจากไทย ซึ่งเป็นข้อมูลที่ร้านเขียนเอง ควรตรวจในหน้าร้านว่าระยะเวลาจัดส่งและประกันหลังการขายเขียนไว้อย่างไร เหมาะกับคนที่ต้องการเครื่องเสียบดินแบบพื้นฐานสำหรับแปลงเล็ก

เครื่องวัดค่า pH ดินและความชื้นแบบพกพา

ชื่อรายการระบุว่าเป็นเครื่องวัดความชื้นแบบพกพา มิเตอร์วัดค่าดิน วัดกรดด่างและความชื้นในดิน ข้อดีของแบบพกพาคือเดินวัดหลายจุดในแปลงได้สะดวก ซึ่งตรงกับหลักการเก็บตัวอย่างดินที่กรมพัฒนาที่ดินแนะนำให้สุ่มหลายจุดแล้วดูภาพรวม ไม่ใช่วัดจุดเดียวแล้วสรุปทั้งแปลง

เครื่องวัดดิน 2IN1 VT-05

ชื่อรายการระบุเครื่องวัดค่า 2IN1 รุ่น VT-05 วัด pH ดินและความชื้นของดิน มีคำว่า Tester อยู่ท้ายชื่อ เหมาะกับคนปลูกในกระถางหรือแปลงผักเล็ก ๆ ที่อยากดูว่าควรรดน้ำเพิ่มหรือยัง ตัวเลขความชื้นจากเครื่องประเภทนี้ควรเทียบกับการสัมผัสดินด้วยมือ ถ้าตัวเลขบอกว่าชื้นแต่ดินที่ความลึก 10 เซนติเมตรแห้งผาก แสดงว่าตำแหน่งเสียบหัววัดอาจตื้นเกินไป

เครื่องวัดความชื้นดินและ pH VT-05 ตัวชี้สวนดิน

ชื่อรายการระบุเครื่องวัดความชื้นดินและค่า pH แบบพกพา รุ่น VT-05 ใช้วัดค่าความชื้นของดินได้ ชื่อรายการไม่ได้บอกว่าหน้าจอเป็นแบบเข็มหรือตัวเลข จึงควรดูรูปสินค้าและความละเอียดของสเกลในหน้าร้าน ถ้าต้องการเปรียบเทียบค่าระหว่างสัปดาห์ ให้จดตัวเลขหรือถ่ายรูปหน้าปัดทุกครั้ง

Soil Moisture PH Meter VT05

ชื่อรายการเป็นภาษาอังกฤษร่วมกับภาษาไทย ระบุว่าเป็นมิเตอร์วัดค่าดิน วัด pH กรดด่าง และความชื้นในดิน พร้อมส่ง ชื่อบางส่วนเกี่ยวกับเซ็นเซอร์ถูกตัดท้าย เหมาะกับคนที่ตั้งใจจะเทียบรุ่น VT05 หลายร้านเพื่อดูว่าร้านไหนระบุข้อมูลครบกว่ากัน

รายการที่ 7-9: ชุดหลายฟังก์ชันและเครื่องยี่ห้อระบุ

เครื่องมือวัดดิน LY101 ชุด 3 ชิ้น

ชื่อรายการระบุรุ่น LY101 ใช้ตรวจจับดิน วัดค่า pH, ค่า TDS และ EC และวัดกรด-ด่างของน้ำ เป็นชุด 3 ชิ้น รายการนี้ต่างจากอีกแปดรายการตรงที่มีตัววัดน้ำรวมมาด้วย จึงเหมาะกับคนที่ปลูกพืชไฮโดรโปนิกส์หรือต้องตรวจน้ำรดผัก แต่ถ้าต้องการวัดดินอย่างเดียวอาจไม่จำเป็น ก่อนสั่งควรดูว่าสามชิ้นคืออะไรบ้าง และตัวไหนใช้กับดินได้โดยตรง เพราะ pH meter แบบปากกาสำหรับน้ำมักไม่ได้ออกแบบให้เสียบลงดินแข็ง ควรอ่านคู่มือก่อนใช้

AIRAJ เครื่องวัดดิน เครื่องทดสอบดิน

ชื่อรายการระบุยี่ห้อ AIRAJ เป็นเครื่องวัดดิน เครื่องวัด pH เครื่องทดสอบดิน เครื่องวิเคราะห์สำรวจดิน และเกี่ยวกับความชื้น (ชื่อถูกตัดท้ายว่า Electri...) ข้อดีของรายการที่ระบุยี่ห้อคือใช้ค้นหาข้อมูลหรือติดต่อร้านเรื่องเงื่อนไขหลังการขายได้ง่ายกว่าสินค้าที่ไม่ระบุยี่ห้อ แต่ยังไม่ได้แปลว่าคุณภาพดีกว่า ให้ดูช่องทางติดต่อผู้ขายและเงื่อนไขการเปลี่ยนสินค้าบนหน้าร้าน

เลือกตามเกณฑ์ที่ต่างกันจริง

เมื่อเทียบทั้งเก้ารายการ เกณฑ์ที่ต่างกันจริงมีสามข้อ คือวัดแค่ pH กับความชื้นหรือรวม NPK ด้วย เป็นเครื่องเดี่ยวหรือเป็นชุดหลายชิ้น และมีข้อมูลหรือเงื่อนไขร้านครบแค่ไหน ถ้าตั้งใจใช้ดูความชื้นเป็นหลัก ให้เลือกกลุ่ม VT05 / VT-05 ที่ระบุชัดว่าวัดความชื้น ถ้าอยากทดลองดูค่า NPK ให้ถือเป็นตัวเลขเสริม และถ้าต้องวัดน้ำด้วยให้ดู LY101

วิธีใช้ให้ได้ตัวเลขที่เทียบกันได้

ไม่ว่าจะเลือกรุ่นไหน วิธีใช้มีผลกับตัวเลขไม่น้อยกว่าตัวเครื่อง แนวทางที่ใช้ได้กับเครื่องเสียบดินทุกรุ่นมีดังนี้ เป็นหลักปฏิบัติทั่วไปที่ควรเทียบกับคู่มือของเครื่องที่ซื้อ

1. แบ่งแปลงเป็นโซนที่ดินและการปลูกคล้ายกัน แล้ววัดหลายจุดในโซนเดียวกัน กรมพัฒนาที่ดินแนะนำให้เก็บตัวอย่างดินแบบสุ่มกระจายทั่วแปลงเพื่อให้เป็นตัวแทนของแปลง
2. เลือกความลึกให้ตรงกับรากพืช เอกสารกรมพัฒนาที่ดินระบุพืชรากสั้นให้เก็บตัวอย่างที่ 0-15 เซนติเมตร ส่วนพืชรากยาวเก็บทั้ง 0-15 และ 15-30 เซนติเมตร เครื่องเสียบสั้นอาจวัดได้เฉพาะชั้นบน
3. วัดตอนดินชื้นพอเหมาะ ดินแห้งสนิทหรือแฉะมากทำให้ตัวเลขเพี้ยนได้ ควรทำเหมือนกันทุกครั้งที่วัด
4. เช็ดหัววัดให้สะอาดระหว่างจุด และไม่ปักค้างไว้ในดินนานเกินที่คู่มือกำหนด
5. จดวันที่ ตำแหน่ง ความลึก และตัวเลขทุกครั้ง เพื่อดูแนวโน้ม
6. ถ้าค่า pH ออกนอกช่วงที่พืชชอบหรือแปลกผิดสังเกต ให้ส่งตัวอย่างตรวจยืนยันก่อนตัดสินใจใส่ปูนหรือปุ๋ย

สำหรับการแปลผล pH ตารางของกรมพัฒนาที่ดินแบ่งไว้ว่า pH 7.0 เป็นกลาง 6.5 กรดเล็กน้อย 6.0 กรดปานกลาง 5.5 กรดจัด 5.0 กรดจัดมาก และต่ำกว่านั้นลงไปเป็นกรดรุนแรง พืชแต่ละชนิดชอบช่วง pH ต่างกัน จึงไม่ควรใช้ตัวเลขกลางเดียวกับทุกพืช ให้ตรวจคำแนะนำของพืชชนิดนั้นจากกรมวิชาการเกษตรหรือเกษตรอำเภอ

เครื่องเสียบดิน ชุดตรวจเทียบสี หรือส่งแล็บ เลือกอย่างไร

ถ้าอยากเปรียบเทียบเชิงลึกเรื่องเซ็นเซอร์กับชุดตรวจแบบมือ อ่านต่อได้ที่ เซนเซอร์วัดความชื้นดินไร้สายกับชุดตรวจดินมือ ลงทุนแบบไหนคุ้มกว่าแปลงเล็ก และเรื่องการตัดสินใจซื้อเฉพาะเครื่องวัดความชื้นอยู่ใน ควรซื้อเครื่องวัดความชื้นในดินไหม สำหรับฟาร์มขนาดเล็ก ส่วนคนที่สงสัยว่าเครื่องอ่านค่า NPK พกพาแม่นพอแทนแล็บไหม ดูได้ที่ เครื่องอ่านค่า NPK ในดินแบบพกพา และเรื่องเปรียบเทียบเครื่องวัดความเค็มกับ EC ดูใน เครื่องวัดความเค็มน้ำกับเครื่องวัด EC ต่างกันตรงไหน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยตอนใช้เครื่องวัดดิน

• วัดจุดเดียวแล้วสรุปทั้งแปลง ดินในแปลงเดียวกันยังต่างกันได้ตามจุด จึงต้องวัดหลายจุด
• เชื่อตัวเลข NPK จากเครื่องเสียบดินเท่ากับผลแล็บ ทั้งที่ขั้นตอนมาตรฐานต้องสกัดและใช้น้ำยา
• วัดทันทีหลังใส่ปุ๋ยหรือรดน้ำหมัก ตัวเลขอาจกระโดดจากสารที่เพิ่งใส่ ควรเว้นช่วงและวัดซ้ำ
• ปักหัววัดเฉียงหรือกดแรงจนงอ ทำให้สัมผัสดินไม่สม่ำเสมอและหัววัดเสียหาย
• ไม่เช็ดหัววัดหลังใช้ ทำให้คราบดินสะสมและค่าคลาดเคลื่อน
• ใส่ปูนหรือปุ๋ยตามตัวเลขจากเครื่องเพียงเครื่องเดียว ควรยืนยันด้วยผลตรวจจากกรมพัฒนาที่ดินหรือแล็บก่อน
• ซื้อตามชื่อรุ่นอย่างเดียวโดยไม่ดูเงื่อนไขคืนสินค้า

สรุป

เครื่องวัดค่าดิน 9 รายการนี้ส่วนใหญ่เป็นเครื่องเสียบดินวัด pH และความชื้นแบบพื้นฐาน มีสองรายการที่ชื่อระบุ NPK ด้วย และหนึ่งรายการเป็นชุดสามชิ้นที่วัดน้ำได้ด้วย ใช้ได้ดีกับการดูแนวโน้มในแปลงเล็ก แต่ตามข้อมูลจากกรมพัฒนาที่ดินและงานเปรียบเทียบของมหาวิทยาลัย ผลภาคสนามเป็นค่าประมาณ ตัดสินใจเรื่องปูนและปุ๋ยจริงจังควรใช้ผลวิเคราะห์ห้องปฏิบัติการ เลือกรายการที่หน้าร้านบอกข้อมูลครบและมีเงื่อนไขคืนสินค้าชัดเจน แล้วใช้เครื่องอย่างสม่ำเสมอเพื่อดูแนวโน้ม ข้อมูล ณ ต.ค. 2569

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄กรมพัฒนาที่ดิน — การวิเคราะห์ดินด้วยชุดตรวจสอบดินภาคสนามและห้องปฏิบัติการ: ขั้นตอน เวลา ผลเป็นค่าประมาณ ตารางแปลผล pH และ NPK (https://iddindee.ldd.go.th/IDDindee/web/Download/exhibition2/pdf/การใช้TestKitในwebsiteบัตรดินดี.pdf)
• 📄กรมพัฒนาที่ดิน สำนักวิทยาศาสตร์เพื่อการพัฒนาที่ดิน — ประโยชน์ของการวิเคราะห์ดิน การเก็บตัวอย่างให้เป็นตัวแทนแปลง และผลจากชุดตรวจภาคสนามเป็นค่าโดยประมาณ (https://iddindee.ldd.go.th/IDDindee/web/SoilData/3/pdf/01ประโยชน์ของการวิเคราะห์ดิน.pdf)
• 📄กรมพัฒนาที่ดิน สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 6 (เอกสาร LDD e-Training) — หลักการเก็บตัวอย่างดิน จำนวนจุด ความลึกตามชนิดพืช และเวลาที่ได้ผลของชุดตรวจแต่ละชนิด (https://orgweb.ldd.go.th/sources/img/part_lesson/FILES_9952_665997065ca5a.pdf)
• 📄Oregon State University Small Farms — Measuring Soil pH: เปรียบเทียบ pH meter แบบมือถือ ชุดตรวจเทียบสี และหัววัดแบบเสียบ (https://smallfarms.oregonstate.edu/measuring-soil-ph)

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ