ราคาทุเรียนวันนี้เช็กที่ไหน ราคาเกรด AB กับตกไซซ์ต่างกันเท่าไหร่

คำตอบเร็ว: ราคาทุเรียนรายวันเช็กได้จากตลาดกลางสินค้าเกษตรในจังหวัดแหล่งผลิตอย่างจันทบุรี ประกาศของสำนักงานพาณิชย์จังหวัด และราคาที่เกษตรกรขายได้ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร แต่ราคาที่ล้งจ่ายจริงจะแยกตามเกรด โดยเกรด AB ซึ่งเป็นเกรดส่งออกได้ราคาสูงสุด เกรด C ที่ทรงไม่สวยได้ต่ำลงมา ส่วนทุเรียนตกไซซ์ที่น้ำหนักหลุดจากช่วงที่ล้งกำหนดจะได้ราคาต่ำที่สุด และถ้าตรวจแล้วเปอร์เซ็นต์น้ำหนักแห้งไม่ถึงเกณฑ์ ทั้งกองอาจถูกปฏิเสธหรือถูกตัดราคาหนัก

ช่วงฤดูทุเรียน ราคาที่คุยกันในกลุ่มไลน์ของชาวสวนเปลี่ยนได้วันต่อวัน บางทีเปลี่ยนภายในวันเดียว ปัญหาคือตัวเลขที่ลอยอยู่ในกลุ่มมักเป็นราคาเกรดเดียว คือเกรดดีที่สุด พอถึงเวลาที่ล้งมาคัดจริงในสวน สัดส่วนที่ได้เกรดนั้นอาจมีไม่ถึงครึ่ง เงินที่ได้จึงห่างจากที่คำนวณไว้ในใจมาก บทความนี้อธิบายว่าราคาทุเรียนถูกแยกเกรดด้วยอะไร และตัวแปรไหนที่คุณคุมได้ตั้งแต่ก่อนตัด

ทำไมราคาทุเรียนถึงขยับได้ทุกวัน

ราคาทุเรียนไม่ได้ผูกกับต้นทุนการผลิตในประเทศเป็นหลัก แต่ผูกกับคำสั่งซื้อส่งออกและจังหวะของผลผลิตที่ออกสู่ตลาด ปัจจัยที่ทำให้ขยับเร็วคือ

• ปริมาณผลผลิตที่สุกพร้อมกัน ถ้าอากาศทำให้ทุเรียนทั้งอำเภอสุกไล่เลี่ยกัน ล้งจะมีของให้เลือกมาก ราคาจึงอ่อนตัวลงทันที
• ความเร็วในการผ่านด่านส่งออกและการขนส่ง ถ้าด่านติดขัดหรือรถขาด ล้งจะชะลอการรับซื้อ
• มาตรฐานปลายทาง การตรวจเข้มของประเทศผู้ซื้อทำให้ล้งเข้มงวดเรื่องเกรดและคุณภาพตามไปด้วย
• ฝนในช่วงเก็บเกี่ยว ทำให้เนื้อทุเรียนแฉะและเสี่ยงต่อการถูกปฏิเสธที่ปลายทาง ล้งจึงลดราคาหรือชะลอรับในช่วงฝนหนัก

สิ่งที่ต้องจำคือ ราคาที่ประกาศหรือที่เล่าต่อกันมักเป็นราคาของเกรดส่งออก การเอาตัวเลขนั้นมาคูณน้ำหนักทุเรียนทั้งสวนแล้วสรุปว่าจะได้เท่านั้น เป็นการคำนวณที่พลาดตั้งแต่ต้น

แหล่งราคาอ้างอิงรายวันที่ควรเปิดดู

• ตลาดกลางสินค้าเกษตรในจังหวัดแหล่งผลิต โดยเฉพาะตลาดกลางผลไม้ในจังหวัดจันทบุรี ซึ่งเป็นศูนย์กลางการค้าทุเรียนภาคตะวันออก มีการรายงานราคาซื้อขายรายวันในช่วงฤดูกาล
• สำนักงานพาณิชย์จังหวัด ในจังหวัดแหล่งผลิตหลัก ทั้งภาคตะวันออกและภาคใต้ มักเผยแพร่ราคารับซื้อของวันนั้นในช่วงฤดู พร้อมระบุว่าเป็นราคาเกรดใด
• สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร รายงานราคาที่เกษตรกรขายได้รายจังหวัด ใช้เทียบว่าราคาที่ล้งเสนอให้คุณอยู่ระดับเดียวกับค่าเฉลี่ยของพื้นที่หรือไม่
• ประกาศราคารับซื้อหน้าล้ง เป็นตัวเลขที่ตรงกับการตัดสินใจที่สุด ควรขอดูเงื่อนไขประกอบด้วยว่าเกรดแต่ละระดับนิยามอย่างไร

ข้อควรระวัง: ราคาทุเรียนผันผวนสูงและต่างกันตามพันธุ์ เกรด และช่วงต้นฤดูหรือปลายฤดู บทความนี้จึงไม่ระบุตัวเลขราคาของวันใด ให้ตรวจสอบราคาล่าสุดจากตลาดกลางและสำนักงานพาณิชย์จังหวัดในพื้นที่ก่อนตกลงขายทุกครั้ง

เกรด AB เกรด C และตกไซซ์ ล้งดูอะไรบ้าง

รายละเอียดเกณฑ์ของแต่ละล้งไม่เหมือนกันเป๊ะ และอาจเปลี่ยนตามคำสั่งซื้อในช่วงนั้น สิ่งที่ควรทำคือขอเกณฑ์เป็นลายลักษณ์อักษรก่อนให้ล้งเข้าสวน แต่หลักการร่วมที่ใช้กันสรุปได้ตามตาราง

ประเด็นที่ชาวสวนควรถามก่อนตกลงคือ ล้งกำหนดช่วงน้ำหนักต่อลูกไว้เท่าไหร่ เพราะนี่คือเส้นแบ่งระหว่างเกรดที่ได้ราคากับตกไซซ์ ล้งที่รับคำสั่งซื้อจากปลายทางต่างกันจะกำหนดช่วงน้ำหนักไม่เหมือนกัน และล้งที่เข้ามาช่วงปลายฤดูมักผ่อนเกณฑ์ลงกว่าช่วงต้นฤดู

ส่วนต่างราคาระหว่างเกรดแปลงเป็นเงินเท่าไหร่

ลองดูตัวอย่างการคำนวณ (ตัวเลขทั้งหมดต่อไปนี้เป็นตัวอย่างสมมุติเพื่ออธิบายวิธีคิดเท่านั้น ไม่ใช่ราคาจริงของปีใด) สมมุติล้งให้ราคาเกรด AB ที่ 100 บาทต่อกิโลกรัม เกรด C ที่ 70 บาท และตกไซซ์ที่ 40 บาท ถ้าคุณตัดทุเรียนได้ 2,000 กิโลกรัม

• สวนที่คัดได้เกรด AB ร้อยละ 70 เกรด C ร้อยละ 20 และตกไซซ์ร้อยละ 10 จะได้รายได้ 100×1,400 บวก 70×400 บวก 40×200 เท่ากับ 176,000 บาท
• สวนที่คัดได้เกรด AB เพียงร้อยละ 40 เกรด C ร้อยละ 35 และตกไซซ์ร้อยละ 25 จะได้ 100×800 บวก 70×700 บวก 40×500 เท่ากับ 149,000 บาท

ต่างกัน 27,000 บาทจากทุเรียนน้ำหนักเท่ากันและราคาตลาดชุดเดียวกัน นี่คือเหตุผลว่าทำไมการไล่ตามราคารายวันจึงให้ผลน้อยกว่าการยกสัดส่วนเกรดของสวนตัวเองขึ้นมา ซึ่งทำได้ตั้งแต่ช่วงไว้ผล ตัดแต่งผล และจัดการน้ำ ถ้าอยากรู้ว่าต้นทุนต่อกิโลกรัมของสวนคุณอยู่ที่เท่าไหร่เพื่อประเมินว่าส่วนต่างเกรดกระทบกำไรแค่ไหน ลองใส่ตัวเลขในเครื่องมือคำนวณต้นทุนการปลูกพืชก่อนเปิดฤดูเก็บเกี่ยว

เปอร์เซ็นต์น้ำหนักแห้งกับการตรวจทุเรียนอ่อน

เปอร์เซ็นต์น้ำหนักแห้งคือสัดส่วนของเนื้อทุเรียนที่เหลือหลังไล่น้ำออกจนหมด เป็นตัวชี้วัดความแก่ของผลที่ใช้กันเป็นทางการ เพราะดูจากภายนอกอย่างเดียวไม่พอ ทุเรียนที่ตัดก่อนแก่จะสุกไม่ดี เนื้อแข็ง รสจืด และสร้างความเสียหายทั้งชุดเมื่อไปถึงปลายทาง

จังหวัดแหล่งผลิตหลักมีการกำหนดเกณฑ์เปอร์เซ็นต์น้ำหนักแห้งขั้นต่ำสำหรับการตัดจำหน่ายในแต่ละฤดูกาล โดยแยกตามพันธุ์ ตัวอย่างเกณฑ์ที่ใช้กันคือ หมอนทองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 32 ชะนีและก้านยาวไม่ต่ำกว่าร้อยละ 30 และกระดุมไม่ต่ำกว่าร้อยละ 27 ทั้งนี้เกณฑ์และมาตรการบังคับอาจปรับเปลี่ยนได้ในแต่ละปี ให้ตรวจสอบประกาศของจังหวัดและคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตรในฤดูกาลนั้นก่อนวางแผนตัดเสมอ

ตรวจอย่างไร และเกิดอะไรขึ้นถ้าไม่ผ่าน

วิธีตรวจอ้างอิงคือสุ่มเก็บเนื้อทุเรียนจากผลตัวอย่าง ชั่งน้ำหนักสด แล้วอบหรือไล่ความชื้นออกจนน้ำหนักคงที่ จากนั้นคำนวณด้วยสูตร

• เปอร์เซ็นต์น้ำหนักแห้ง = (น้ำหนักเนื้อหลังไล่ความชื้น ÷ น้ำหนักเนื้อสด) × 100

ในพื้นที่จะมีจุดบริการตรวจของหน่วยงานเกษตรและด่านตรวจในช่วงฤดูกาล หากตรวจพบว่าทุเรียนไม่ถึงเกณฑ์ ผลที่ตามมามีตั้งแต่ถูกล้งปฏิเสธรับซื้อทั้งคัน ถูกตัดราคาลงไปอยู่กลุ่มราคาต่ำสุด ไปจนถึงถูกดำเนินการตามมาตรการป้องกันทุเรียนด้อยคุณภาพของจังหวัด ความเสียหายจึงไม่ได้จบแค่ราคาที่ลดลง แต่กระทบถึงความน่าเชื่อถือของสวนในฤดูถัดไปด้วย

สัญญาณในสวนที่ใช้ประกอบก่อนตัด

1. นับอายุผลจากวันดอกบาน เป็นวิธีที่แม่นที่สุดถ้าทำป้ายผลและจดบันทึกไว้ตั้งแต่ต้นฤดู ควรทำอย่างน้อยกับต้นตัวอย่างในแต่ละแปลง
2. ดูก้านผลและร่องหนาม ก้านแข็งเป็นสีน้ำตาลและร่องหนามขยายกว้างขึ้นเป็นสัญญาณร่วม แต่ใช้เดี่ยว ๆ ไม่ได้
3. เคาะฟังเสียง เป็นทักษะของมือตัดที่ใช้ประกอบ ไม่ใช่หลักฐานที่ล้งยอมรับแทนผลตรวจน้ำหนักแห้ง
4. สุ่มตัดตรวจก่อนวันตัดจริง เป็นวิธีที่คุ้มที่สุด เสียทุเรียนไม่กี่ลูกแต่ป้องกันการถูกตีกลับทั้งคัน

จุดอื่นที่ทำให้ถูกตัดราคาโดยไม่เกี่ยวกับราคาตลาด

• หนามช้ำจากการขนย้าย ทุเรียนที่กระแทกกันระหว่างลำเลียงออกจากสวนจะถูกลดเกรดทันที ควรใช้ตะกร้าและวัสดุรองแทนการโยนใส่กระบะ
• ก้านหักหรือก้านเหี่ยว ทำให้ดูไม่สด ล้งส่งออกมักเข้มงวดเรื่องนี้มาก
• หนอนเจาะเมล็ดและรอยเจาะที่ผิว เป็นเหตุผลให้ถูกปฏิเสธในระดับส่งออก ต้องจัดการตั้งแต่ในสวนตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
• ผลเปียกฝนก่อนตัด เสี่ยงเนื้อแฉะและเชื้อราที่ขั้ว ทำให้ล้งกดราคาหรือชะลอรับ
• ตัดตอนกลางวันที่ร้อนจัด ทำให้ผลเสียคุณภาพเร็วกว่าการตัดช่วงเช้า

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยของชาวสวนทุเรียน

• คำนวณรายได้ด้วยราคาเกรด AB ทั้งสวน ทั้งที่ในความจริงมีเกรด C และตกไซซ์ปนอยู่เสมอ
• ตกลงขายเหมาสวนโดยไม่ระบุเกณฑ์เกรด ทำให้เถียงกันตอนคัดและเสียเปรียบเพราะไม่มีเอกสารอ้างอิง
• เร่งตัดก่อนเกณฑ์เพราะกลัวราคาลง ซึ่งเสี่ยงต่อการถูกตรวจพบว่าเป็นทุเรียนอ่อนและเสียหายมากกว่าส่วนต่างราคาที่กลัว
• ไม่ทำป้ายผลและไม่จดวันดอกบาน ทำให้ไม่มีข้อมูลยืนยันอายุผล ต้องพึ่งการเดาล้วน ๆ
• เชื่อราคาที่ส่งต่อกันในกลุ่มโดยไม่ถามว่าเป็นเกรดไหนและวันไหน ทำให้ตั้งความคาดหวังผิดตั้งแต่ต้น
• ไม่ไว้ผลให้เหมาะกับความสมบูรณ์ของต้น ผลดกเกินไปทำให้ผลเล็กและตกไซซ์เยอะ ซึ่งกระทบราคามากกว่าที่คิด

สรุป

ราคาทุเรียนที่ได้ยินกันทั่วไปคือราคาเกรดส่งออก ไม่ใช่ราคาเฉลี่ยของทั้งสวน สิ่งที่กำหนดเงินในมือจริงคือสัดส่วนของเกรด AB เกรด C และตกไซซ์ที่ล้งคัดได้จากสวนคุณ บวกกับผลตรวจเปอร์เซ็นต์น้ำหนักแห้งที่ต้องผ่านเกณฑ์ของพันธุ์นั้น ก่อนถึงวันตัดควรทำสามอย่างคือ เช็กราคาแยกเกรดจากตลาดกลางและพาณิชย์จังหวัดพร้อมวันที่กำกับ ขอเกณฑ์เกรดและช่วงน้ำหนักจากล้งเป็นลายลักษณ์อักษร และสุ่มตัดตรวจความแก่ก่อนตัดจริง

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄กรมวิชาการเกษตร — เกณฑ์ความแก่ของทุเรียน วิธีตรวจเปอร์เซ็นต์น้ำหนักแห้ง และคำแนะนำการจัดการสวนทุเรียน
• 📄กรมส่งเสริมการเกษตร — มาตรการป้องกันและควบคุมทุเรียนด้อยคุณภาพในระดับจังหวัดและการบริการตรวจความแก่
• 📄สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) — ราคาที่เกษตรกรขายได้รายจังหวัดและสถานการณ์การผลิตทุเรียน
• 📄สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) — มาตรฐานสินค้าเกษตรเรื่องทุเรียนและเกณฑ์คุณภาพสำหรับการค้า

ดูบทความอื่นในหมวดตลาดและการขายเพื่อเปรียบเทียบแนวทางวางแผนขายผลไม้ตามฤดูกาล

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ