พืชไร่และพืชผักน้ำท่วม ได้เงินเยียวยาไร่ละเท่าไหร่ 2569

คำตอบเร็ว: ตามหลักเกณฑ์ช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน พ.ศ. 2569 ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พืชไร่และพืชผักที่เสียหายจากน้ำท่วมได้รับเงินช่วยเหลือไร่ละ 3,180 บาท ความช่วยเหลือตามข้อ 5.1.1 และ 5.1.2 ของหลักเกณฑ์รวมกันไม่เกินครัวเรือนละ 30 ไร่ ใช้กับภัยที่เกิดตั้งแต่ 21 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป ต้องขึ้นทะเบียนเกษตรกรไว้ก่อนเกิดภัย และพื้นที่ต้องอยู่ในเขตที่ประกาศให้ความช่วยเหลือ ก่อนวางแผนการเงินให้ยืนยันอัตราจริงกับสำนักงานเกษตรอำเภอ (ข้อมูล ณ ต.ค. 2569)

เกษตรกรที่ปลูกข้าวโพด มันสำปะหลัง อ้อย ถั่ว หรือผักขายตลาด มักเจอปัญหาเดียวกันเมื่อน้ำท่วมแปลง คือได้ยินตัวเลขเงินเยียวยาหลายแบบจากข่าว โซเชียล และคนในหมู่บ้าน จนไม่รู้ว่าควรเชื่อตัวเลขไหน คำถามที่ว่าพืชไร่น้ำท่วมเยียวยาได้เท่าไร และพืชผักน้ำท่วมเยียวยาได้ไร่ละเท่าไร มีคำตอบในเอกสารหลักเกณฑ์ฉบับจริงที่ลงนามโดยปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ บทความนี้อ้างเอกสารฉบับนั้นเป็นหลัก พร้อมตัวอย่างคำนวณ เงื่อนไขที่ทำให้ไม่ได้เงิน และขั้นตอนยื่นที่สำนักงานเกษตรอำเภอ

อัตราช่วยเหลือด้านพืช ตามหลักเกณฑ์ฯ พ.ศ. 2569

หลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติปลีกย่อยเกี่ยวกับการให้ความช่วยเหลือด้านการเกษตรผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน พ.ศ. 2569 ลงนามโดยปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เมื่อ 21 ส.ค. 2569 และยกเลิกหลักเกณฑ์เดิม พ.ศ. 2564 อัตราด้านพืชตามข้อ 5.1 ของเอกสาร มีดังนี้

เอกสารระบุว่าความช่วยเหลือตามข้อ 5.1.1 และ 5.1.2 รวมกันไม่เกินครัวเรือนละ 30 ไร่ ถ้าครัวเรือนปลูกพืชหลายชนิดในรอบเดียวกัน เช่น มีทั้งนาข้าวและแปลงผัก ให้ถามสำนักงานเกษตรอำเภอว่าพื้นที่แต่ละชนิดนับรวมเข้าเพดานอย่างไร

หมายเหตุเรื่องตัวเลขที่ไม่ตรงกัน

ช่วงที่ประกาศหลักเกณฑ์ใหม่ มีข่าวบางสำนักเผยแพร่อัตราช่วยเหลือด้านพืชที่ไม่ตรงกับเอกสารหลักเกณฑ์ฉบับจริง บทความนี้ใช้ตัวเลขจากเอกสารต้นฉบับข้อ 5.1 ซึ่งตรงกับข่าวของกรมส่งเสริมการเกษตร ถ้าเห็นตัวเลขอื่นในโซเชียลหรือข่าว ให้ยึดตัวเลขที่สำนักงานเกษตรอำเภอแจ้ง เพราะเป็นหน่วยงานที่รับแบบและตรวจสอบสิทธิ์จริง

เกษตรกรน้ำท่วมได้เงินเท่าไหร่: ตัวอย่างคำนวณ

ตัวอย่างด้านล่างเป็นการคำนวณเพื่อให้เห็นวิธีคิดเท่านั้น ยอดที่ได้จริงขึ้นกับพื้นที่ที่ผ่านการตรวจสอบความเสียหายและการพิจารณาของคณะกรรมการ

ข้อสังเกตจากตัวอย่างสุดท้าย คือเกษตรกรที่ปลูกพื้นที่มาก เงินช่วยเหลือจะหยุดที่เพดาน 30 ไร่ต่อครัวเรือน ไม่ได้เพิ่มตามพื้นที่จริง ดังนั้นการวางแผนลงทุนรอบใหม่ไม่ควรนับว่าเงินช่วยเหลือจะชดเชยต้นทุนได้ทั้งหมด

สำหรับแปลงที่โคลนหรือทรายทับจนปลูกต่อไม่ได้ อาจได้ค่าขุดลอกหรือขนย้ายเพิ่มไร่ละ 16,000 บาท ไม่เกิน 5 ไร่ ตัวอย่าง: ทรายทับ 2 ไร่ คิดเป็น 2 × 16,000 = 32,000 บาท แต่มีเงื่อนไขว่าต้องเป็นพื้นที่ที่หน่วยงานรัฐเข้าไปช่วยไม่ได้ ต้องให้เจ้าหน้าที่ตรวจยืนยันก่อน

เงื่อนไขที่ต้องผ่านก่อนได้เงินเยียวยา

1. ขึ้นทะเบียนหรือปรับปรุงทะเบียนเกษตรกรกับกรมส่งเสริมการเกษตร "ก่อน" เกิดภัย ถ้าไม่ได้ขึ้นทะเบียนก่อนเกิดภัย จะไม่ได้รับเงินช่วยเหลือ ข้อนี้เป็นเหตุที่ทำให้หลายครัวเรือนพลาดสิทธิ์มากที่สุด โดยเฉพาะคนที่เปลี่ยนชนิดพืชหรือเพิ่มแปลงแล้วไม่ได้แจ้งปรับปรุงข้อมูล อ่านวิธีตรวจได้ที่ เช็กและปรับปรุงทะเบียนเกษตรกรอย่างไร ก่อนขอเยียวยาน้ำท่วม
2. พื้นที่ต้องอยู่ในเขตที่ประกาศให้ความช่วยเหลือ โดยผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ประกาศ รายชื่อพื้นที่ประกาศรายจังหวัดยังไม่มีข้อมูลรวมที่ตรวจสอบได้ ให้ถามที่สำนักงานเกษตรอำเภอหรือที่ว่าการอำเภอ ถ้ายังไม่ได้ขึ้นทะเบียนหรือพื้นที่ยังไม่ประกาศ ดู เกษตรกรไม่ได้ขึ้นทะเบียน หรือพื้นที่ยังไม่ประกาศภัยพิบัติ จะได้เงินเยียวยาไหม
3. ภัยต้องเกิดตั้งแต่ 21 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป จึงใช้อัตราตามหลักเกณฑ์ฉบับ พ.ศ. 2569
4. ต้องเสียหายจริง และผ่านการตรวจสอบพื้นที่ของเจ้าหน้าที่

ขั้นตอนยื่นขอรับความช่วยเหลือ

ตามแนวทางของกรมส่งเสริมการเกษตร ขั้นตอนหลักมีสามขั้น

1. ตรวจสอบทะเบียนเกษตรกรว่าข้อมูลแปลงและชนิดพืชตรงกับที่เสียหายจริง
2. ยื่นแบบ กษ.01 ที่สำนักงานเกษตรอำเภอ ให้ผู้ใหญ่บ้าน อบต. หรือเทศบาลรับรอง
3. เข้าร่วมประชาคมหมู่บ้านและติดตามประกาศผลการตรวจสอบ ถ้าชื่อหรือพื้นที่ไม่ถูกต้องให้แจ้งทักท้วงในช่วงประชาคม รายละเอียดการเตรียมตัวดูที่ ประชาคมเกษตรกรและการตรวจพื้นที่เสียหาย ต้องเตรียมอะไรบ้าง

เช็กลิสต์สิ่งที่ควรเตรียมก่อนไปสำนักงานเกษตรอำเภอ

• บัตรประชาชนของหัวหน้าครัวเรือนหรือผู้ที่ขึ้นทะเบียนไว้
• ข้อมูลแปลงที่เสียหาย ได้แก่ ที่ตั้ง จำนวนไร่ ชนิดพืช และวันปลูกโดยประมาณ
• ภาพถ่ายแปลงตอนน้ำท่วมและหลังน้ำลด ถ่ายให้เห็นสภาพพืชและระดับน้ำ ถ้าถ่ายได้อย่างปลอดภัย
• ชื่อผู้ใหญ่บ้านหรือเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นที่จะรับรองแบบ กษ.01

วันปิดรับแบบและขั้นตอนอุทธรณ์อย่างเป็นทางการยังไม่มีข้อมูลที่ตรวจสอบได้ จึงควรยื่นทันทีที่ทำได้ และถามกำหนดวันกับสำนักงานเกษตรอำเภอโดยตรง

พืชไร่กับพืชผัก ต่างกันอย่างไรในการขอเยียวยา

ในหลักเกณฑ์ พืชไร่และพืชผักอยู่ในอัตราเดียวกันคือไร่ละ 3,180 บาท แต่ในทางปฏิบัติ ผักอายุสั้นมักเก็บเกี่ยวหรือรื้อแปลงเร็ว ทำให้ร่องรอยความเสียหายหายไปก่อนเจ้าหน้าที่มาตรวจ ประสบการณ์ที่เจอบ่อยคือคนปลูกผักรีบไถกลบแปลงเพื่อปลูกรอบใหม่ แล้วไม่มีหลักฐานเหลือให้ตรวจ ถ้าจำเป็นต้องเตรียมแปลงใหม่เร็ว ให้ถ่ายภาพแปลงที่เสียหายจากหลายมุม และแจ้งสำนักงานเกษตรอำเภอก่อนรื้อ ส่วนพืชไร่อายุยาว เช่น มันสำปะหลังหรืออ้อย ต้องสังเกตว่าเสียหายจริงหรือยังฟื้นได้ เพราะผลการตรวจจะเป็นตัวตัดสินว่าเข้าเกณฑ์หรือไม่

ถ้าในครัวเรือนมีทั้งพืชและสัตว์ที่เสียหาย ด้านปศุสัตว์ให้สอบถามอัตราตามชนิดและอายุสัตว์กับปศุสัตว์อำเภอหรือจังหวัด ภาพรวมของทุกด้านดูได้ที่ ศูนย์รวมข้อมูลเกษตรกรน้ำท่วม 2569 พืช ปศุสัตว์ ประมง หนี้ และการฟื้นฟู

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ใช้ตัวเลขจากข่าวหรือโซเชียลที่ไม่ตรงกับเอกสารหลักเกณฑ์ฉบับจริงไปวางแผนการเงิน
• คิดว่าได้เงินตามพื้นที่ปลูกทั้งหมด ทั้งที่ด้านพืชมีเพดานรวมไม่เกินครัวเรือนละ 30 ไร่
• ไม่ได้ปรับปรุงทะเบียนเกษตรกรก่อนเกิดภัย เช่น เปลี่ยนจากข้าวเป็นพืชผักแล้วไม่แจ้ง ทำให้ข้อมูลไม่ตรงกับความเสียหายจริง
• รื้อหรือไถกลบแปลงก่อนเจ้าหน้าที่ตรวจ จนไม่มีหลักฐานความเสียหาย
• ไม่ไปประชาคมหมู่บ้าน จึงไม่ได้ทักท้วงเมื่อชื่อหรือจำนวนไร่ในบัญชีผิด
• เชื่อข่าวลือเรื่องวันปิดรับ แทนการถามกำหนดวันจากสำนักงานเกษตรอำเภอโดยตรง

สรุป

พืชไร่และพืชผักที่เสียหายจากน้ำท่วมตั้งแต่ 21 ส.ค. 2569 ได้รับความช่วยเหลือไร่ละ 3,180 บาท ตามหลักเกณฑ์ฯ พ.ศ. 2569 โดยความช่วยเหลือด้านพืชรวมกันไม่เกินครัวเรือนละ 30 ไร่ เงื่อนไขสำคัญคือขึ้นทะเบียนเกษตรกรก่อนเกิดภัย พื้นที่อยู่ในเขตประกาศ และยื่นแบบ กษ.01 ที่สำนักงานเกษตรอำเภอ ก่อนนำตัวเลขไปวางแผน ให้ยืนยันอัตราและกำหนดวันกับสำนักงานเกษตรอำเภอทุกครั้ง (ข้อมูล ณ ต.ค. 2569)

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ — หลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติปลีกย่อยฯ พ.ศ. 2569 (เอกสารต้นฉบับ) — อัตราช่วยเหลือด้านพืชข้อ 5.1 และด้านอื่นข้อ 5.4: https://www4.fisheries.go.th/local/file_document/20260824100414_1_file.pdf
• 📄กรมส่งเสริมการเกษตร — ข่าวอัตราช่วยเหลือ เงื่อนไขทะเบียนเกษตรกร และขั้นตอนยื่นแบบ กษ.01: https://doaenews.doae.go.th/archives/34053

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ