หมาแมวน้ำท่วม อพยพสัตว์เลี้ยงอย่างไร และติดต่อศูนย์ช่วยสัตว์ได้ที่ไหน

คำตอบเร็ว: หมาแมวน้ำท่วมต้องอพยพไปพร้อมคน ไม่ใช่ทิ้งไว้ที่บ้าน รัฐบาลขอให้อพยพก่อนน้ำจะสูงจนพาทั้งคนและสัตว์ออกมายาก และให้แจ้งเจ้าหน้าที่ตั้งแต่ต้นว่ามีสัตว์กี่ตัว ต้องการความช่วยเหลืออย่างไร ผ่านสายด่วนนิรภัย 1784 ในกรุงเทพฯ มีศูนย์ควบคุมสุนัขกรุงเทพมหานคร (ประเวศ) รับฝากสุนัขและแมวชั่วคราว โทร 02-328-7460 หรือสายด่วน กทม. 1555 และ Traffy Fondue ส่วนต่างจังหวัดยังไม่พบรายชื่อศูนย์พักพิงสัตว์เลี้ยงทางการ ให้แจ้ง 1784 และสอบถามหน่วยงานในพื้นที่ (ข้อมูล ณ ต.ค. 2569)

คนจำนวนไม่น้อยไม่ยอมออกจากบ้านตอนน้ำขึ้นเพราะห่วงหมาแมว บางคนออกไปแล้วแต่ทิ้งสัตว์ไว้บนหลังคาหรือชั้นสอง คิดว่าน้ำจะลดในไม่กี่วัน แล้วกลับมาพบว่าสัตว์หาย หรือต้องฝ่าน้ำกลับเข้าไปช่วยเองในจังหวะที่อันตรายที่สุด บทความนี้เรียงขั้นตอนอพยพสัตว์เลี้ยงน้ำท่วมตามลำดับเวลา ตั้งแต่ก่อนน้ำมา ระหว่างอพยพ จนถึงการตามหาสัตว์เลี้ยงหายช่วงน้ำท่วม โดยใช้เฉพาะช่องทางและคำแนะนำจากหน่วยงานรัฐที่ยืนยันได้

ถ้าต้องการดูสิทธิและขั้นตอนช่วยเหลือของคนในบ้าน อ่าน คู่มือช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม 2569 เงินเยียวยา สิทธิ และขั้นตอน ส่วนคนที่เลี้ยงสัตว์ใหญ่ร่วมด้วย ดู วัวควายน้ำท่วม อพยพและดูแลอย่างไรให้รอด

หลักคิดจากรัฐบาล: อพยพเร็ว ไม่ทิ้งสัตว์ และแจ้งตั้งแต่ต้น

เมื่อ 5 ต.ค. 2569 รองโฆษกฯ ของรัฐบาล น.ส.ลลิดา เพริศวิวัฒนา ชี้แจงประเด็นสัตว์เลี้ยงช่วงน้ำท่วมไว้ 3 เรื่องที่เจ้าของหมาแมวควรจำ

• อย่ารอน้ำสูง: "ขอให้ประชาชนอย่ารอจนระดับน้ำสูงถึงขั้นที่การอพยพทั้งคนและสัตว์ทำได้ยากหรือเป็นอันตราย ไม่ใช่การบอกให้ประชาชนทิ้งสัตว์เลี้ยงไว้ที่บ้าน"
• แจ้งจำนวนสัตว์ตั้งแต่ต้น: ถ้าอยู่ในพื้นที่เสี่ยงและมีสัตว์เลี้ยง ให้แจ้งเจ้าหน้าที่ว่ามีสัตว์กี่ตัว ต้องการความช่วยเหลืออย่างไร ประสานได้ผ่านสายด่วนนิรภัย 1784
• โซนสัตว์เลี้ยงในศูนย์พักพิง: รัฐบาลระบุว่า "พร้อมรับไปพิจารณาตามความพร้อมของแต่ละพื้นที่" ซึ่งยังไม่ใช่คำยืนยันว่าทุกศูนย์รับสัตว์ได้ ก่อนพาสัตว์ไปศูนย์พักพิง จึงควรถามเจ้าหน้าที่ก่อนว่าศูนย์นั้นรับหรือไม่

ข้อสังเกตจากเหตุการณ์จริงคือ เจ้าหน้าที่กู้ภัยวางแผนเรือและคนได้ง่ายขึ้นมากถ้ารู้ล่วงหน้าว่าบ้านหลังนี้มีหมา 3 ตัว แมว 2 ตัว และมีกรงพร้อม การโทรแจ้งตอนน้ำถึงอกแล้วบอกว่า "มีสัตว์อีกหลายตัว" มักทำให้ต้องเลือกว่าจะพาอะไรไปก่อน

ขั้นตอนอพยพสัตว์เลี้ยงน้ำท่วม เรียงตามเวลา

ช่วงที่ 1: ก่อนน้ำมา (เมื่อเริ่มมีประกาศเตือนในพื้นที่)

1. นับจำนวนสัตว์และเตรียมกรงหรือตะกร้าให้ครบทุกตัว แมวควรมีกรงแยกตัวละใบ เพราะแมวตกใจแล้วมักหนีหรือข่วนคนอุ้ม
2. จัดกระเป๋าฉุกเฉิน (Go-Bag) ของสัตว์ ตามที่ข่าวเดลินิวส์อ้างคำแนะนำของกรมปศุสัตว์และสัตวแพทยสภา ได้แก่ อาหารแห้ง น้ำดื่มสะอาด ยาสามัญ กรง ตะกร้า และสายจูง
3. ตรวจประวัติวัคซีน ทั้งโรคพิษสุนัขบ้าและโรคฉี่หนู ตามคำแนะนำเดียวกัน แล้วเก็บสมุดวัคซีนใส่ถุงกันน้ำ
4. ถ่ายรูปสัตว์แต่ละตัวให้เห็นหน้าและลักษณะเด่นชัด เก็บไว้ในโทรศัพท์ ไว้ใช้ตามหาถ้าพลัดหลง
5. ถ้าอยู่ในกรุงเทพฯ และคิดว่าอาจต้องฝากสัตว์ ให้เตรียมบัตรประชาชนไว้ เพราะการฝากที่ศูนย์ประเวศต้องเขียนคำร้องและแนบบัตรประชาชน

ช่วงที่ 2: ตัดสินใจอพยพ

ช่วงที่ 3: ระหว่างเดินทาง

• ใส่สายจูงสุนัขทุกตัว แม้ตัวที่ปกติเชื่อฟัง เพราะเสียงเรือและคนเยอะทำให้สุนัขติดน้ำท่วมตื่นตกใจกระโดดลงน้ำได้
• แมวติดน้ำท่วมให้อยู่ในกรงหรือตะกร้าปิดฝา อย่าอุ้มด้วยมือเปล่าขึ้นเรือ
• พยายามไม่ให้สัตว์ลุยหรือดื่มน้ำท่วม กรมปศุสัตว์ (สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ) ระบุว่าเชื้อเลปโตสไปร่า "สามารถมีชีวิตอยู่ในดินหรือในน้ำได้นานถึง 6 เดือน" และสัตว์ได้รับเชื้อจากการดื่มน้ำหรือกินอาหารที่ปนเปื้อนปัสสาวะหนู
• ให้น้ำดื่มสะอาดที่เตรียมมาเท่านั้น

ศูนย์ช่วยสัตว์น้ำท่วม: ฝากสัตว์ที่ไหน ต้องเตรียมอะไร

กรุงเทพฯ: ศูนย์ควบคุมสุนัขกรุงเทพมหานคร (ประเวศ)

ไทยพีบีเอสรายงานเมื่อ 30 ก.ย. 2569 ว่าศูนย์ควบคุมสุนัขกรุงเทพมหานคร (ประเวศ) รับสัตว์เข้าพักดูแลชั่วคราว โดยกรมปศุสัตว์สนับสนุนสัตวแพทย์ ช่วงที่รายงานมีสัตว์เข้าพักรวม 23 ตัว เงื่อนไขที่ควรรู้ก่อนไป

• รับฝากสุนัขและแมวชั่วคราวในพื้นที่ที่ประกาศเป็นเขตประสบสาธารณภัย
• สัตว์ต้องมีเจ้าของ หรือเป็นสัตว์จรจัดที่มีผู้ดูแล
• ต้องเขียนคำร้องขอฝากสุนัขหรือแมวชั่วคราว และแนบบัตรประชาชน
• สุนัขและแมวที่มีเจ้าของ ต้องได้รับการฝังไมโครชิปและจดทะเบียนสัตว์เลี้ยงก่อนรับคืน
• ติดต่อ โทร 02-328-7460 สายด่วน กทม. 1555 หรือแจ้งผ่าน Traffy Fondue

เงื่อนไขเรื่องไมโครชิปก่อนรับคืนเป็นจุดที่เจ้าของหลายคนไม่รู้ ถ้าสัตว์ของคุณยังไม่มีไมโครชิป ให้ถามศูนย์ตอนฝากเลยว่าต้องทำอย่างไรเพื่อรับคืน จะได้ไม่ติดขัดตอนน้ำลด

ต่างจังหวัด

ณ ต.ค. 2569 เรายังไม่พบรายชื่อศูนย์พักพิงสัตว์เลี้ยงทางการปี 2569 นอกกรุงเทพฯ ช่องทางที่ยืนยันได้คือแจ้งจำนวนสัตว์ผ่านสายด่วนนิรภัย 1784 และสอบถามหน่วยงานในพื้นที่ สำหรับเรื่องสัตว์โดยทั่วไป กรมปศุสัตว์ให้ติดต่อสำนักงานปศุสัตว์อำเภอ สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด หรือแจ้งผ่านแอปพลิเคชัน DLD 4.0 ซึ่งช่องทางนี้เน้นผู้เลี้ยงปศุสัตว์ แต่ใช้สอบถามได้ว่าในจังหวัดของคุณมีจุดช่วยเหลือสัตว์เลี้ยงหรือไม่

อาหารสัตว์น้ำท่วม: เตรียมเองและขอรับจากหน่วยงาน

ปัญหาที่เจอบ่อยหลังอพยพ 2–3 วันคือ อาหารหมาแมวหมด ร้านในพื้นที่ปิด อาหารแห้งที่เตรียมไว้ควรใส่ภาชนะปิดสนิทกันชื้น และอย่าให้อาหารที่เปียกน้ำท่วมกับสัตว์

หน่วยงานปศุสัตว์บางจังหวัดแจกอาหารสุนัขด้วย ตัวอย่างเช่น ปศุสัตว์จังหวัดบุรีรัมย์ (สยามรัฐ 6 ต.ค. 2569) แจกเสบียงพืชอาหารสัตว์ 3,000 กิโลกรัม อาหารไก่ 30 กิโลกรัม อาหารสุกร 30 กิโลกรัม และอาหารสุนัข 50 กิโลกรัม ส่วนระดับประเทศ กรมปศุสัตว์รายงานว่าแจกจ่ายถุงยังชีพสัตว์และส่งหน่วยสัตวแพทย์เคลื่อนที่ดูแลรักษาสัตว์ในพื้นที่ ถ้าอาหารสัตว์ขาด ให้สอบถามสำนักงานปศุสัตว์อำเภอหรือจังหวัดว่ามีการแจกจ่ายในพื้นที่ของคุณหรือไม่

สัตว์เลี้ยงหายช่วงน้ำท่วม ตามหาอย่างไร

ยังไม่พบระบบตามหาสัตว์หายช่วงน้ำท่วมที่เป็นทางการระดับประเทศ แนวทางที่ทำได้จากข้อมูลที่ยืนยันได้มีดังนี้

1. แจ้งเจ้าหน้าที่ผ่าน 1784 ว่ามีสัตว์ตกค้างอยู่ที่บ้านเลขที่ใด จำนวนกี่ตัว
2. ถ้าอยู่กรุงเทพฯ สอบถามศูนย์ควบคุมสุนัขกรุงเทพมหานคร (ประเวศ) โทร 02-328-7460 หรือแจ้งผ่าน 1555 และ Traffy Fondue
3. เตรียมรูปถ่ายและหลักฐานความเป็นเจ้าของ เช่น สมุดวัคซีน เลขไมโครชิป ใบจดทะเบียน
4. ต่างจังหวัด สอบถามสำนักงานปศุสัตว์อำเภอหรือจังหวัด และหน่วยงานท้องถิ่น ว่ามีจุดรวบรวมสัตว์ที่ช่วยออกมาได้หรือไม่

บทเรียนจากเจ้าของที่ตามหาสัตว์คืนได้เร็วคือ มีไมโครชิปและจดทะเบียนไว้แล้ว เพราะศูนย์ใน กทม. ใช้เงื่อนไขนี้ก่อนคืนสัตว์อยู่แล้ว ถ้ายังไม่ได้ทำ หลังน้ำลดควรทำให้เรียบร้อยเพื่อรอบหน้า

เมื่อกลับบ้านหลังน้ำลด

ให้เฝ้าดูอาการสัตว์ในช่วงหลังน้ำลด สุนัขมีโอกาสติดโรคฉี่หนูสูงกว่าแมว อาการที่ควรพาไปหาสัตวแพทย์ทันที เช่น ไข้สูง ซึม เบื่ออาหาร ตาเหลือง ปัสสาวะผิดปกติ ห้ามซื้อยาให้สัตว์กินเอง รายละเอียดอาการอ่านต่อที่บทความโรคสัตว์เลี้ยงหลังน้ำท่วม และถ้ามีสัตว์ปีกที่บ้านด้วย ดู ไก่และเป็ดโดนน้ำท่วม จัดการเล้าและป้องกันโรคหลังน้ำลด

ถ้าพบซากสัตว์ในพื้นที่ กรมปศุสัตว์ขอให้ติดต่อสำนักงานปศุสัตว์อำเภอ สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด หรือแจ้งผ่านแอป DLD 4.0 แทนการจัดการเองโดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• รอให้น้ำสูงก่อนค่อยอพยพ ทำให้พาสัตว์ออกยาก ซึ่งรัฐบาลขอให้หลีกเลี่ยง
• ทิ้งหมาแมวไว้ชั้นบนหรือหลังคาโดยคิดว่าน้ำจะลดเร็ว
• ไม่แจ้งจำนวนสัตว์ตอนโทรขอความช่วยเหลือ ทำให้เจ้าหน้าที่เตรียมเรือหรือกรงไม่พอ
• พาสัตว์ไปศูนย์พักพิงโดยไม่ถามก่อนว่าศูนย์นั้นรับสัตว์หรือไม่
• ปล่อยให้สุนัขลุยน้ำหรือกินน้ำท่วม ทั้งที่เชื้อฉี่หนูอยู่ในน้ำและดินได้นาน
• ไม่มีไมโครชิปหรือหลักฐานความเป็นเจ้าของ ทำให้รับคืนจากศูนย์ช้า

สรุป

หัวใจของการอพยพหมาแมวช่วงน้ำท่วมคือออกเร็ว พาสัตว์ไปด้วย และแจ้งจำนวนสัตว์กับเจ้าหน้าที่ตั้งแต่ต้นผ่าน 1784 เตรียม Go-Bag กรง สายจูง และหลักฐานวัคซีนไว้ล่วงหน้า ในกรุงเทพฯ ฝากสัตว์ชั่วคราวได้ที่ศูนย์ควบคุมสุนัขกรุงเทพมหานคร (ประเวศ) โทร 02-328-7460 ส่วนต่างจังหวัดให้ถามหน่วยงานในพื้นที่และปศุสัตว์อำเภอ เพราะยังไม่มีรายชื่อศูนย์ทางการ ข้อมูลศูนย์และเงื่อนไขเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์ ควรโทรยืนยันก่อนเดินทางทุกครั้ง

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄ไทยโพสต์ — รองโฆษกฯ ชี้แจงเรื่องสัตว์เลี้ยงช่วงน้ำท่วม 5 ต.ค. 2569 — อพยพเร็ว ไม่ทิ้งสัตว์ แจ้ง 1784 (https://www.thaipost.net/politics-news/1082356/)
• 📄ไทยรัฐ — คำชี้แจงรัฐบาลเรื่องสัตว์เลี้ยง — โซนสัตว์เลี้ยงในศูนย์พักพิงพิจารณาตามความพร้อม (https://www.thairath.co.th/news/politic/2964188)
• 📄ไทยพีบีเอส — ศูนย์ควบคุมสุนัข กทม. (ประเวศ) 30 ก.ย. 2569 — เงื่อนไขรับฝากและเบอร์ติดต่อ (https://www.thaipbs.or.th/news/content/558886)
• 📄โพสต์ทูเดย์ — ศูนย์พักพิงสัตว์เลี้ยง กทม. — รายงานเรื่องเดียวกัน (https://www.posttoday.com/smart-city/749664)
• 📄เดลินิวส์ — Go-Bag และวัคซีนสัตว์เลี้ยง — คำแนะนำที่อ้างกรมปศุสัตว์และสัตวแพทยสภา (https://www.dailynews.co.th/news/6229187/)
• 📄กรมปศุสัตว์ สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ — เชื้อเลปโตสไปร่าในดินและน้ำ (https://niah.dld.go.th/index.php/th/news-head/animal-disease-warning/phon)
• 📄เดลินิวส์ — กรมปศุสัตว์ 6 ต.ค. 2569 — ติดต่อปศุสัตว์อำเภอ/จังหวัด หรือแอป DLD 4.0 (https://dailynews.co.th/news/6251386)
• 📄สยามรัฐ — ปศุสัตว์จังหวัดบุรีรัมย์ 6 ต.ค. 2569 — แจกเสบียงและอาหารสุนัข (https://siamrath.co.th/regional/325042)
• 📄เดลินิวส์ — กรมปศุสัตว์ช่วยเหลือผู้เลี้ยงสัตว์ — ถุงยังชีพสัตว์และหน่วยสัตวแพทย์เคลื่อนที่ (https://www.dailynews.co.th/news/6227529/)
• 📄เดลินิวส์ — โรคฉี่หนูในสุนัข — อาการเบื้องต้น (ข้อมูลประกอบ) (https://www.dailynews.co.th/articles/5346550/)

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ