ลัมปีสกินระบาดหลายจังหวัด เกษตรกรเลี้ยงโคต้องแจ้งใครและห้ามเคลื่อนย้ายสัตว์แค่ไหน

คำตอบสั้น ๆ (ข้อมูล ณ พ.ย. 2569): พบโคป่วยสงสัยลัมปีสกิน ให้แจ้งปศุสัตว์อำเภอหรือปศุสัตว์จังหวัดทันที และแยกตัวป่วยออกจากฝูง ส่วนเรื่องห้ามเคลื่อนย้าย ถ้าพื้นที่ใดถูกประกาศเป็นเขตโรคระบาด การเคลื่อนย้ายสัตว์ต้องขออนุญาตเจ้าพนักงานปศุสัตว์ก่อน สิ่งที่ต้องบอกตรง ๆ คือ ผู้เขียนยังไม่พบประกาศทางการเรื่องลัมปีสกินระบาดหลายจังหวัดของปี 2569 ที่เปิดอ่านยืนยันได้ ข่าวระบาด 25 และ 47 จังหวัดที่ยังถูกแชร์ต่อเป็นข่าวปี 2564

ข่าวลัมปีสกินที่เห็นในโซเชียล เป็นของปีไหนกันแน่

ช่วงนี้เวลาค้นคำว่า ลัมปีสกิน จะเจอข่าวระบาดหลายจังหวัดขึ้นมาเต็มหน้า บางหน้ามีวันที่ผิดแปะไว้เป็น 2569 ผู้เขียนเปิดอ่านต้นทางทีละหน้าแล้วพบว่าข่าวที่ดูเหมือนใหม่ เป็นข่าวเก่าที่ถูกแชร์ซ้ำ

• ข่าวไทยโพสต์ที่พูดถึงการระบาดที่พิจิตรและ 25 จังหวัด เผยแพร่เมื่อ 20 พฤษภาคม 2564 เนื้อหาบอกว่าเจ้าหน้าที่จะเสนอประกาศเขตโรคระบาดและห้ามเคลื่อนย้ายสัตว์โดยไม่ได้รับอนุญาตจากสัตวแพทย์
• ข่าวกรุงเทพธุรกิจที่รายงานตัวเลข 47 จังหวัด สัตว์ป่วย 51,222 ตัว ตาย 886 ตัว และวัคซีน 60,000 โดส ลงช่วงต้นมิถุนายน 2564

ส่วนข้อมูลทางการของปี 2569 ที่เปิดอ่านได้จริง เป็นข่าวงานป้องกันโรคตามปกติของสำนักงานปศุสัตว์ เช่น วันที่ 9 มิถุนายน 2569 ปศุสัตว์อำเภอบ้านค่าย จังหวัดระยอง ฉีดวัคซีนปากและเท้าเปื่อยและลัมปีสกินให้โคเนื้อ 30 ตัวตามแผนประจำปีงบประมาณ 2569 เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันหมู่ และวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ฉีดให้โคเนื้อ 25 ตัวที่หมู่ 8 ตำบลบางบุตร นั่นคือกิจกรรมเชิงป้องกัน ไม่ใช่ประกาศการระบาดใหม่

เพราะฉะนั้นถ้าเพื่อนบ้านส่งข่าวมาให้ ให้ดูวันที่ในหน้าข่าวจริง ๆ ก่อน และโทรถามปศุสัตว์อำเภอว่าพื้นที่เราอยู่ในเขตประกาศหรือไม่ การตัดสินใจขายวัวหรือย้ายฝูงเพราะข่าวเก่าอาจเสียหายได้มากกว่าตัวโรคเสียอีก

เจอวัวสงสัยลัมปีสกิน ต้องแจ้งใคร

ข่าวของอินโฟเควสต์เมื่อ 24 ตุลาคม 2566 ที่อ้างคำแนะนำของกรมปศุสัตว์ ระบุว่าถ้าสัตว์ป่วยหรือตายผิดปกติ ให้แจ้งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ อาสาปศุสัตว์ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หรือ อบต. ได้ทุกช่องทาง และมีแอปพลิเคชัน DLD 4.0 กับสายด่วน 063-225-6888 รองรับ ตัวเลขเหล่านี้มาจากข่าวที่อ้างกรมปศุสัตว์ ก่อนโทรให้ตรวจเบอร์ล่าสุดจากเว็บของกรมอีกครั้ง

ระหว่างรอเจ้าหน้าที่ ถ่ายรูปตุ่มจากหลายมุมพร้อมวันที่ไว้ จะช่วยให้สัตวแพทย์ประเมินได้เร็วขึ้น และอย่าเพิ่มซื้อยาเอง หรือเปลี่ยนวิธีรักษาตามคำบอกเล่า ให้สัตวแพทย์เป็นคนกำหนดการรักษา เพราะผู้เขียนไม่ได้ระบุยาหรือขนาดยาในบทความนี้

ห้ามเคลื่อนย้ายสัตว์แค่ไหน ขึ้นกับว่าพื้นที่ถูกประกาศหรือไม่

หลักที่เปิดอ่านยืนยันได้จากข่าวไทยโพสต์ปี 2564 และหน้าสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดสมุทรสาครที่ลิงก์ไปยังประกาศกำหนดเขตโรคระบาดโรคลัมปีสกินในโคและกระบือ ฉบับ 2 มิถุนายน 2564 คือ เมื่อมีการประกาศเขตโรคระบาด การเคลื่อนย้ายสัตว์เข้าออกเขตต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากเจ้าพนักงานปศุสัตว์

ผู้เขียนไม่สามารถเปิดตัวบทพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558 ได้ในรอบนี้ จึงไม่อ้างเลขมาตราหรืออัตราโทษ ถ้าต้องการทราบบทลงโทษให้ถามปศุสัตว์จังหวัดหรืออ่านจากราชกิจจานุเบกษาฉบับทางการ

สิ่งที่ทำได้เองในฟาร์มระหว่างรอเจ้าหน้าที่

ข่าวไทยโพสต์ปี 2564 ระบุว่าโรคแพร่ได้ผ่านแมลงดูดเลือดและการสัมผัสสิ่งคัดหลั่ง แนวทางป้องกันจึงเน้นควบคุมแมลง ระบายน้ำขังรอบคอก รักษาความสะอาดคอก และแยกสัตว์ป่วย ภาพปกของบทความนี้เป็นผิววัวที่มีแมลงเกาะ เพื่อสื่อว่าแมลงเป็นจุดที่ต้องจัดการ ภาพจริงนี้ไม่ใช่ภาพวัวที่เป็นโรค

• แยกตัวที่ป่วยไว้ในคอกต่างหาก ให้ที่กินน้ำกินอาหารแยกกัน
• ระบายน้ำขังรอบคอก ลดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงและแมลงดูดเลือด และรักษาความสะอาดโรงเรือนโค
• กักสัตว์ใหม่อย่างน้อย 14 วันตามคำแนะนำกรมปศุสัตว์ที่รายงานในข่าวอินโฟเควสต์ก่อนปล่อยเข้าฝูง
• จำกัดคนและยานพาหนะเข้าออกคอก และล้างอุปกรณ์ก่อนใช้ข้ามคอก
• ลูกโคที่ยังไม่ได้ฉีดวัคซีน ให้ติดต่อปศุสัตว์อำเภอเพื่อสอบถามคิวฉีด

ข้อควรจำคือการรอดูอาการหลายวันก่อนโทรทำให้เสียเวลาที่ควรใช้แยกฝูง ขณะที่การโทรแจ้งปศุสัตว์ไม่มีค่าใช้จ่าย ถ้าตุ่มไม่ใช่ลัมปีสกิน เจ้าหน้าที่ก็ช่วยแยกโรคให้ได้

วัคซีนกับแผนประจำปีของปศุสัตว์อำเภอ

ข่าวของสำนักงานปศุสัตว์อำเภอบ้านค่ายที่กล่าวถึงข้างต้นชี้ว่า การฉีดวัคซีนลัมปีสกินเป็นส่วนหนึ่งของแผนประจำปีงบประมาณ 2569 ฉีดคู่กับปากและเท้าเปื่อย และเจ้าหน้าที่ให้คำแนะนำด้านความปลอดภัยทางชีวภาพไปพร้อมกัน ฟาร์มของเราควรถามที่ปศุสัตว์อำเภอว่ามีรอบฉีดเมื่อไร ต้องเตรียมสมุดประจำตัวสัตว์หรือไม่ รายละเอียดวิธีฉีดและช่วงอายุอ่านต่อได้ที่ โรคลัมปีสกินในโคและวัคซีนป้องกัน

เรื่องน้ำนมของวัวที่ป่วย แยกอ่านได้ที่ น้ำนมวัวเป็นลัมปีสกินยังกินได้ไหม และถ้าไม่แน่ใจว่าตุ่มที่เห็นเป็นลัมปีสกินหรือโรคผิวหนังอย่างอื่น ดูวิธีแยกอาการที่ ลัมปีสกินต่างจากโรคผิวหนังชนิดอื่นอย่างไร

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อยเมื่อมีข่าวโรคระบาด

• เชื่อข่าวที่ไม่ดูวันที่ ข่าวปี 2564 ถูกแชร์ซ้ำจนดูเหมือนใหม่ ตรวจวันที่ในหน้าข่าวก่อนเสมอ
• ขนย้ายวัวเงียบ ๆ เพื่อหนีโรค ถ้าอยู่ในเขตประกาศ ต้องขออนุญาตก่อน และสัตว์ที่ดูปกติอาจฟักโรคอยู่
• รอดูอาการหลายวันก่อนแจ้ง การแจ้งช้าทำให้ฝูงอื่นเสี่ยง
• ซื้อวัวใหม่แล้วปล่อยรวมฝูงทันที ควรกักอย่างน้อย 14 วัน
• ซื้อยาเองให้สัตว์ป่วย ควรให้สัตวแพทย์ประเมินและสั่งการรักษา

สรุป

ณ พ.ย. 2569 ผู้เขียนยังไม่พบประกาศทางการเรื่องลัมปีสกินระบาดหลายจังหวัดของปีนี้ ข่าว 25 และ 47 จังหวัดเป็นข่าวปี 2564 สิ่งที่ใช้ได้เสมอคือ พบสัตว์ป่วยให้แจ้งปศุสัตว์อำเภอทันที แยกตัวป่วย จัดการแมลงและน้ำขัง กักสัตว์ใหม่ 14 วัน และถ้าพื้นที่ถูกประกาศเป็นเขตโรคระบาด ต้องขออนุญาตก่อนเคลื่อนย้ายสัตว์ ส่วนบทลงโทษตามกฎหมาย ให้สอบถามปศุสัตว์จังหวัดโดยตรง

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄ไทยโพสต์ ข่าวลัมปีสกิน 20 พ.ค. 2564 (thaipost.net/main/detail/103629) — ข่าวระบาดพิจิตรและ 25 จังหวัด การเสนอประกาศเขตโรคระบาด
• 📄กรุงเทพธุรกิจ (bangkokbiznews.com/news/942893) — ข่าวปี 2564 ตัวเลข 47 จังหวัด
• 📄สำนักงานปศุสัตว์อำเภอบ้านค่าย ระยอง (region2.dld.go.th ข่าว news2569-1825 และ news2569-1715) — ฉีดวัคซีนปากและเท้าเปื่อยกับลัมปีสกิน ตามแผนปี 2569
• 📄สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดสมุทรสาคร (region7.dld.go.th) — ลิงก์ประกาศกำหนดเขตโรคระบาดลัมปีสกิน 2 มิ.ย. 2564 และช่องทางติดต่อ
• 📄อินโฟเควสต์ 24 ต.ค. 2566 (infoquest.co.th/?p=345403) — คำแนะนำกรมปศุสัตว์เรื่องการแจ้งโรค สายด่วน และการกักสัตว์ใหม่

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ