คำตอบเร็ว: เลี้ยงกบนาในบ่อซีเมนต์ขนาดเล็ก เช่น 3x4 เมตร ต้องเตรียมเงินลงทุนก้อนแรกสำหรับค่าก่อสร้างบ่อ ค่าอุปกรณ์ ค่าพันธุ์กบ และค่าอาหารรวมกันในหลักหมื่นถึงหลักแสนบาทตามวัสดุที่เลือกใช้ ส่วนบ่อดินลงทุนก่อสร้างถูกกว่าแต่ควบคุมคุณภาพน้ำและป้องกันศัตรูได้ยากกว่า โดยทั่วไปถ้าอัตรารอดอยู่ในเกณฑ์ดีและราคาขายกบเนื้อไม่ตกต่ำเกินไป ผู้เลี้ยงมักเริ่มคืนทุนค่าบ่อและอุปกรณ์ได้ภายใน 2-4 รอบการเลี้ยง หรือประมาณ 8-16 เดือน แต่ตัวเลขที่แท้จริงต้องคำนวณจากต้นทุนวัสดุในพื้นที่และราคาตลาด ณ ช่วงที่จับขายจริงเสมอ
คนที่กำลังตัดสินใจเลี้ยงกบนาเป็นอาชีพเสริมมักสะดุดอยู่ที่คำถามเดียวกันคือ ลงทุนเท่าไหร่กว่าจะเห็นเงินคืน เพราะกบนาต่างจากปลาตรงที่ใช้พื้นที่น้อย โตเร็ว แต่ก็มีต้นทุนแฝงหลายจุดที่มือใหม่มักลืมนับ เช่น ค่าไฟปั๊มน้ำ ค่าซ่อมตาข่ายกันหนีกันศัตรู หรือค่าเสียเวลาคัดขนาดกบทุกสัปดาห์ บทความนี้จะแจกแจงทีละก้อนตั้งแต่ค่าบ่อ ค่าพันธุ์ ค่าอาหาร ไปจนถึงจุดคุ้มทุน เพื่อให้ผู้ที่สนใจเห็นภาพต้นทุนจริงก่อนตัดสินใจลงมือ
ค่าบ่อและอุปกรณ์เริ่มต้น: บ่อซีเมนต์กับบ่อดิน
บ่อซีเมนต์เป็นระบบที่ผู้เลี้ยงกบนารายย่อยส่วนใหญ่นิยมมากที่สุด เพราะควบคุมระดับน้ำและความสะอาดได้ง่าย ป้องกันงูและปลาที่กินลูกกบได้ดีกว่าบ่อดิน โครงสร้างพื้นฐานที่ต้องมีคือผนังก่ออิฐฉาบปูนสูงประมาณ 1-1.2 เมตรเพื่อกันกบกระโดดหนี พื้นบ่อลาดเอียงเล็กน้อยไปทางท่อระบายเพื่อให้ล้างบ่อได้สะดวก และควรมีแผ่นโฟมหรือแผงลอยน้ำให้กบขึ้นพักหลบแดดเพราะกบนาไม่สามารถอยู่ใต้น้ำได้ตลอดเวลาเหมือนปลา ต้นทุนค่าก่อสร้างบ่อซีเมนต์ขนาดกลาง เช่น 3x4 เมตร จะแตกต่างกันมากตามราคาปูน อิฐ และค่าแรงช่างในแต่ละพื้นที่ ผู้ที่เคยสร้างบ่อจริงมักบอกตรงกันว่าโครงสร้างพื้นและผนังกินงบมากกว่าหลังคาหรือระบบน้ำ เพราะต้องเทพื้นให้แน่นไม่รั่วซึม
บ่อดินใช้เงินลงทุนโครงสร้างต่ำกว่ามาก เพราะอาศัยการขุดดินและปรับพื้นที่เป็นหลัก แต่มีต้นทุนแฝงคือต้องใช้ตาข่ายไนล่อนหรือผ้าใบล้อมรอบขอบบ่อกันกบหนีและกันศัตรูธรรมชาติเข้ามา รวมถึงต้องดูแลคันดินไม่ให้พังเมื่อฝนตกหนัก ข้อเสียของบ่อดินคือน้ำขุ่นง่าย ยากต่อการสังเกตอาการป่วยของกบ และเสี่ยงต่อการเกิดโรคจากเชื้อในดินสะสมมากกว่าบ่อซีเมนต์ที่ล้างทำความสะอาดได้ทั้งบ่อ อุปกรณ์เสริมที่ทั้งสองระบบต้องมีเหมือนกันคือสแลนพรางแสง 50-70 เปอร์เซ็นต์คลุมบางส่วนของบ่อ เพราะกบนาไม่ทนแดดจัดต่อเนื่อง ถังหรือกะละมังสำหรับพักลูกกบแรกเข้า และปั๊มน้ำขนาดเล็กสำหรับถ่ายเทน้ำเมื่อคุณภาพน้ำเริ่มเสีย
สิ่งที่มือใหม่มักลืมตั้งงบไว้คือค่าซ่อมบำรุงตาข่ายกันหนีทุกไม่กี่เดือน เพราะแสงแดดและความชื้นทำให้ตาข่ายไนล่อนเปื่อยเร็ว หากไม่เผื่องบส่วนนี้ไว้ อาจต้องเสียกบที่ใกล้จับขายให้กับการหลบหนีในช่วงท้ายรอบซึ่งเป็นช่วงที่มูลค่าต่อตัวสูงที่สุด
ค่าพันธุ์กบและค่าอาหารตลอดรอบการเลี้ยง
ค่าพันธุ์กบนาคิดเป็นต้นทุนผันแปรก้อนแรกที่ต้องจ่ายทุกรอบ ต่างจากค่าบ่อที่จ่ายครั้งเดียวแล้วใช้ได้หลายปี ผู้เลี้ยงควรเลือกซื้อลูกกบจากฟาร์มที่คัดพันธุ์แข็งแรงและไม่มีประวัติโรคระบาด เพราะลูกกบที่อ่อนแอจะกินอาหารไม่โต อัตรารอดต่ำ ทำให้ต้นทุนต่อกิโลกรัมสุดท้ายพุ่งสูงกว่าที่คำนวณไว้มาก ความหนาแน่นที่เลี้ยงได้ในบ่อซีเมนต์แบบเข้มข้นอยู่ที่ประมาณ 80-150 ตัวต่อตารางเมตรขึ้นกับขนาดกบและระบบน้ำที่ใช้ ยิ่งปล่อยแน่นยิ่งต้องดูแลคุณภาพน้ำถี่ขึ้นและเสี่ยงกบกัดกันแย่งพื้นที่มากขึ้น
อาหารกบนาส่วนใหญ่ใช้อาหารเม็ดสำเร็จรูปสำหรับกบหรือปลาดุกที่มีโปรตีนสูงตามช่วงวัย ลูกกบเล็กต้องการโปรตีนสูงกว่ากบใกล้จับขาย ต้นทุนอาหารมักเป็นสัดส่วนที่ใหญ่ที่สุดของต้นทุนผันแปรทั้งหมด เพราะกบนาต้องกินอาหารต่อเนื่องตลอด 3-4 เดือนกว่าจะได้ขนาดจับขาย อัตราแลกเนื้อหรือ FCR ของกบนาที่เลี้ยงในระบบดีมักอยู่ในช่วงประมาณ 1.2-1.6 กิโลกรัมอาหารต่อกิโลกรัมน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น หากอัตรานี้สูงกว่าช่วงดังกล่าวมาก ควรตรวจสอบคุณภาพน้ำและวิธีให้อาหารก่อน เพราะอาจเป็นสัญญาณว่ากบกินอาหารไม่หมดจนอาหารจมเน่าเสียในบ่อ ซึ่งไม่เพียงเสียต้นทุนเปล่าแต่ยังทำให้น้ำเน่าเสียเร็วขึ้นด้วย
นอกจากอาหารเม็ด บางฟาร์มยังให้อาหารเสริมอย่างไส้เดือนหรือแมลงในช่วงลูกกบเพื่อกระตุ้นการกินอาหารเม็ดในช่วงเปลี่ยนผ่านจากลูกอ๊อด ต้นทุนส่วนนี้ไม่มาก แต่ช่วยลดอัตราการตายในช่วงแรกซึ่งเป็นช่วงเสี่ยงที่สุดของรอบการเลี้ยง
แหล่งที่มาของพันธุ์กบมีผลต่อต้นทุนซ่อนเร้นมากกว่าที่หลายคนคิด ฟาร์มพันธุ์ที่เชื่อถือได้มักคัดกบพ่อแม่พันธุ์ที่แข็งแรง ไม่ผสมเลือดชิดจนลูกกบตัวเล็กแคระแกร็น และมีการพักลูกกบให้กินอาหารเม็ดได้ดีก่อนส่งขาย ผู้เลี้ยงควรสังเกตว่าลูกกบที่ซื้อมามีขนาดสม่ำเสมอกันหรือไม่ ถ้าคละขนาดมากตั้งแต่วันแรกมักสะท้อนว่าฟาร์มต้นทางไม่ได้คัดเกรดมาให้ดีพอ ซึ่งจะกลายเป็นปัญหาเรื่องกบใหญ่แย่งอาหารกบเล็กในบ่อเดียวกันตั้งแต่ต้นรอบ การซื้อพันธุ์จากแหล่งที่ไม่มีการตรวจสอบประวัติฟาร์มได้ แม้ราคาต่อตัวจะถูกกว่า แต่ความเสี่ยงเรื่องอัตรารอดต่ำมักทำให้ต้นทุนต่อกิโลกรัมสุดท้ายสูงกว่าการซื้อจากฟาร์มที่มีคุณภาพชัดเจน
รอบการเลี้ยงและระยะเวลาคืนทุน
กบนาจากลูกกบหลังเปลี่ยนรูปร่างพ้นระยะลูกอ๊อดจนโตได้ขนาดจับขายทั่วไป (ประมาณ 200-300 กรัมต่อตัว) ใช้เวลาราว 3-4 เดือนต่อรอบ ทำให้ใน 1 ปีสามารถเลี้ยงได้ 2-3 รอบต่อบ่อหากจัดการเวลาพักบ่อทำความสะอาดระหว่างรอบให้ดี การคำนวณจุดคืนทุนต้องแยกต้นทุนคงที่ (ค่าบ่อ ค่าอุปกรณ์ที่ใช้ซ้ำได้) ออกจากต้นทุนผันแปร (ค่าพันธุ์ ค่าอาหาร ค่าไฟ ค่ายา) ของแต่ละรอบ แล้วดูว่ากำไรต่อรอบที่ได้ครอบคลุมต้นทุนคงที่เมื่อไหร่
ตัวอย่างการคำนวณสมมติสำหรับบ่อซีเมนต์ขนาด 3x4 เมตร ปล่อยกบประมาณ 1,000 ตัว เพื่อให้เห็นโครงตัวเลข ไม่ใช่ราคาที่ตายตัว เพราะราคาพันธุ์ อาหาร และราคาขายเปลี่ยนตามฤดูกาลและพื้นที่จริง ควรนำโครงนี้ไปแทนค่าด้วยราคาปัจจุบันในพื้นที่ของตนเองก่อนตัดสินใจ
| รายการ | ลักษณะต้นทุน | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ค่าก่อสร้างบ่อซีเมนต์+อุปกรณ์ | ต้นทุนคงที่ (จ่ายครั้งเดียว) | ใช้ได้หลายรอบ/หลายปีถ้าดูแลดี |
| ค่าพันธุ์ลูกกบ 1,000 ตัว | ต้นทุนผันแปรต่อรอบ | เลือกฟาร์มที่ไม่มีประวัติโรค |
| ค่าอาหารตลอดรอบ 3-4 เดือน | ต้นทุนผันแปรต่อรอบ | สัดส่วนใหญ่ที่สุดของต้นทุนผันแปร |
| ค่าไฟปั๊มน้ำ+ค่ายา/เวชภัณฑ์ | ต้นทุนผันแปรต่อรอบ | เพิ่มขึ้นถ้าน้ำเสียบ่อยหรือมีโรคระบาด |
| รายได้จากขายกบเนื้อ | รายได้ต่อรอบ | = น้ำหนักรวมที่จับขาย × ราคาต่อกิโลกรัม ณ วันขาย |
สูตรคำนวณที่ใช้ได้จริงคือ กำไรสุทธิต่อรอบ = รายได้จากการขาย − ต้นทุนผันแปรของรอบนั้น จากนั้นนำกำไรสุทธิต่อรอบไปหารกับต้นทุนคงที่ค่าบ่อและอุปกรณ์ทั้งหมด จะได้จำนวนรอบที่ต้องเลี้ยงก่อนคืนทุนค่าบ่อ ถ้าอัตรารอดของกบต่ำกว่า 70 เปอร์เซ็นต์ หรือราคาขายตกต่ำผิดปกติในช่วงที่จับขาย ระยะเวลาคืนทุนจะยืดออกไปมากกว่าที่ประเมินไว้ในตอนแรก จึงควรมีแผนสำรองด้านช่องทางขายไว้ล่วงหน้าเสมอ
ราคาขายกบเนื้อในตลาดและการวางแผนช่องทางขาย
ราคากบเนื้อในตลาดผันผวนตามฤดูกาลและปริมาณผลผลิตในพื้นที่ ช่วงฤดูฝนที่กบธรรมชาติออกหากินมากมักทำให้ราคากบเลี้ยงอ่อนตัวลง ขณะที่ช่วงฤดูแล้งราคามักขยับสูงขึ้นเพราะปริมาณกบธรรมชาติลดลง ผู้เลี้ยงจึงควรวางแผนรอบการเลี้ยงให้กบโตพร้อมจับขายในช่วงที่ราคาดีกว่า และไม่ควรยึดตัวเลขราคาที่เคยได้ยินมาเป็นตัวตั้งการคำนวณต้นทุนแบบตายตัว ควรเช็คราคาล่าสุดจากพ่อค้าคนกลางในพื้นที่ ตลาดสดที่รับซื้อกบเป็นประจำ หรือข้อมูลราคาสินค้าเกษตรจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจจับขายทุกครั้ง
ช่องทางขายที่พบบ่อยของฟาร์มกบนารายย่อยมีทั้งขายส่งให้พ่อค้าคนกลางที่มารับซื้อถึงบ่อ ขายตรงให้ร้านอาหารหรือแม่ค้าตลาดสด และการรวมกลุ่มเกษตรกรเพื่อขายให้พ่อค้ารายใหญ่ในปริมาณมากซึ่งมักได้ราคาต่อรองที่ดีกว่าขายเดี่ยว การมีช่องทางขายมากกว่าหนึ่งช่องทางช่วยลดความเสี่ยงเวลาที่ราคาตกในช่องทางใดช่องทางหนึ่ง
ขนาดของกบที่จับขายก็มีผลต่อราคาต่อกิโลกรัมเช่นกัน กบเนื้อขนาดใหญ่ที่ได้น้ำหนักตามเกณฑ์ที่ตลาดต้องการมักขายได้ราคาต่อกิโลกรัมดีกว่ากบที่จับขายก่อนถึงขนาด เพราะร้านอาหารและพ่อค้าส่วนใหญ่ต้องการกบที่แล่หรือชำแหละได้เนื้อคุ้มค่าแรง ผู้เลี้ยงที่รีบจับขายก่อนกบโตเต็มที่เพราะกลัวขาดทุนค่าอาหารเพิ่ม มักได้ราคาต่อกิโลกรัมต่ำกว่าที่ควรจะเป็น ทางที่ดีคือวางแผนวันจับขายล่วงหน้าให้ตรงกับช่วงที่กบได้ขนาดและราคาตลาดไม่ตกต่ำพร้อมกัน แทนที่จะตัดสินใจเฉพาะหน้าตามความกังวลเรื่องต้นทุนอาหารที่เพิ่มขึ้นในแต่ละวัน การจดบันทึกน้ำหนักกบเป็นระยะระหว่างรอบยังช่วยให้คาดการณ์วันจับขายที่เหมาะสมได้แม่นยำขึ้น แทนการคาดเดาด้วยความรู้สึกเพียงอย่างเดียว
การดูแลรายวันและการป้องกันโรคที่กระทบต้นทุนโดยตรง
ต้นทุนที่มือใหม่ไม่ค่อยนับรวมคือค่าเสียโอกาสจากกบป่วยหรือตายกลางรอบ เพราะทุกตัวที่ตายคือทุนอาหารที่ลงไปแล้วสูญเปล่าโดยไม่ได้น้ำหนักคืนมา งานรายวันที่ช่วยลดความเสี่ยงนี้คือการเดินสำรวจบ่อตอนเช้าและเย็นเพื่อดูพฤติกรรมกบ กบที่ลอยตัวนิ่งผิดปกติ ไม่หลบเข้าที่ร่มเมื่อแดดจัด หรือมีจุดแดงตามผิวหนังและขา มักเป็นสัญญาณเริ่มต้นของโรคติดเชื้อในกลุ่มแบคทีเรียที่พบบ่อยในบ่อกบที่น้ำเสียสะสม หากพบอาการเหล่านี้ควรแยกกบที่มีอาการออกจากบ่อหลักทันทีและเปลี่ยนถ่ายน้ำเพื่อลดความเข้มข้นของเชื้อ ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เพราะโรคในบ่อกบมักลุกลามเร็วเนื่องจากความหนาแน่นของสัตว์ต่อพื้นที่สูง
การให้อาหารก็เป็นอีกจุดที่กระทบต้นทุนโดยตรง ควรให้อาหารในปริมาณที่กบกินหมดภายในเวลาสั้น ๆ ไม่ปล่อยให้อาหารเม็ดแช่น้ำนานจนเปื่อยและจมเน่า เพราะนอกจากจะเสียต้นทุนอาหารเปล่าแล้ว ยังทำให้แอมโมเนียในน้ำสูงขึ้นเร็วซึ่งเป็นสาเหตุหลักของความเครียดและโรคในกบ ผู้เลี้ยงที่มีประสบการณ์มักแบ่งให้อาหารวันละ 2 มื้อ เช้าและเย็น แทนการให้ครั้งเดียวปริมาณมาก เพื่อให้สังเกตการกินอาหารและพฤติกรรมของกบได้ถี่ขึ้น ถ้าสังเกตว่ากบกินอาหารลดลงผิดปกติติดต่อกันหลายวันโดยไม่มีสาเหตุจากอากาศเปลี่ยน ควรตรวจคุณภาพน้ำก่อนเป็นอันดับแรก
อีกจุดที่ควรวางแผนล่วงหน้าคือช่วงพักบ่อระหว่างรอบ หลังจับกบขายหมดแต่ละรอบ ควรล้างบ่อ ตากบ่อให้แห้ง และพักบ่ออย่างน้อยไม่กี่วันก่อนปล่อยลูกกบรุ่นใหม่ เพื่อตัดวงจรเชื้อโรคที่อาจสะสมจากรอบก่อนหน้า การเร่งปล่อยกบรุ่นใหม่ทันทีโดยไม่พักบ่อเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้อัตรารอดของรอบถัดไปต่ำกว่าที่ควรจะเป็น ซึ่งกระทบโดยตรงกับระยะเวลาคืนทุนที่วางแผนไว้
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ปล่อยกบแน่นเกินไปโดยไม่คำนวณพื้นที่ต่อจำนวนตัวให้เหมาะสม ทำให้กบกัดกันแย่งพื้นที่จนขาหรือหางขาด เสียมูลค่าตอนขาย
- ไม่ทำที่หลบร่มหรือสแลนพรางแสงให้เพียงพอ กบเครียดจากแดดจัดต่อเนื่องจนกินอาหารน้อยลงและโตช้า
- ไม่คัดขนาดกบแยกบ่อเป็นระยะ ทำให้กบตัวใหญ่แย่งอาหารหรือกินกบตัวเล็กกว่าในบ่อเดียวกัน
- ปล่อยน้ำเสียสะสมนานเกินไปโดยไม่เปลี่ยนถ่าย ทำให้เกิดโรคติดเชื้อในกลุ่มกบทั้งบ่อพร้อมกัน
- คำนวณต้นทุนโดยไม่รวมค่าแรงตัวเองและค่าซ่อมบำรุงอุปกรณ์ระหว่างรอบ ทำให้ประเมินกำไรเกินจริงเมื่อเทียบกับรายได้ที่ได้จริง
- ไม่วางแผนช่องทางขายล่วงหน้าก่อนกบโตเต็มที่ ทำให้ต้องขายเร่งราคาต่ำเมื่อกบใกล้แก่เกินขนาดที่ตลาดต้องการ
สรุป
ต้นทุนเลี้ยงกบนาแบ่งเป็นสองก้อนหลักคือต้นทุนคงที่จากค่าบ่อและอุปกรณ์ กับต้นทุนผันแปรจากค่าพันธุ์และค่าอาหารที่ต้องจ่ายซ้ำทุกรอบ ระยะเวลาคืนทุนจริงขึ้นอยู่กับอัตรารอดของกบ ราคาขายในช่วงที่จับ และความสม่ำเสมอของการจัดการน้ำและอาหาร ผู้ที่สนใจควรลองคำนวณตัวเลขจริงในพื้นที่ของตัวเองก่อนลงทุน แทนที่จะใช้ตัวเลขจากฟาร์มอื่นมาเป็นบรรทัดฐานตายตัว เพราะสภาพบ่อ แหล่งน้ำ และตลาดรับซื้อของแต่ละพื้นที่ไม่เหมือนกัน
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- กรมประมง — ข้อมูลหลักการเลี้ยงสัตว์น้ำและกบนาเชิงพาณิชย์ ควรตรวจสอบคำแนะนำล่าสุดก่อนลงทุน
- สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) — ข้อมูลราคาสินค้าเกษตรและแนวโน้มตลาดสัตว์น้ำที่ควรตรวจสอบก่อนวางแผนขาย
ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ
สำหรับผู้ที่กำลังพิจารณาเลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจชนิดอื่นควบคู่กันเพื่อกระจายความเสี่ยง สามารถดูข้อมูลการเลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจอื่น ๆ เพิ่มเติมเพื่อเปรียบเทียบต้นทุนและระยะเวลาคืนทุนก่อนตัดสินใจ
สินค้าที่อาจเป็นประโยชน์
หากคุณยังไม่รู้จะเริ่มหาอุปกรณ์หรือปัจจัยการผลิตที่เกี่ยวข้องยังไง สินค้าด้านล่างนี้อาจช่วยให้คุณไม่ต้องเสียเวลาหาใหม่
คำถามที่พบบ่อย
เลี้ยงกบนาในบ่อซีเมนต์กับบ่อดิน แบบไหนคืนทุนเร็วกว่า
บ่อซีเมนต์ใช้เงินลงทุนก่อสร้างเริ่มต้นสูงกว่าบ่อดิน แต่ควบคุมคุณภาพน้ำและป้องกันศัตรูได้ดีกว่า ทำให้อัตรารอดสูงกว่าโดยเฉลี่ยและลดความเสี่ยงเรื่องโรคจากดินสะสม ส่วนบ่อดินลงทุนต่ำกว่าแต่มีความเสี่ยงเรื่องคุณภาพน้ำและศัตรูธรรมชาติมากกว่า
บ่อซีเมนต์ขนาด 3x4 เมตร เลี้ยงกบนาได้กี่ตัว
โดยทั่วไปเลี้ยงได้ประมาณ 1,000-1,500 ตัวขึ้นกับความหนาแน่นที่ตั้งไว้และระบบน้ำที่ใช้ ยิ่งปล่อยแน่นต้องยิ่งดูแลคุณภาพน้ำถี่ขึ้น
ต้นทุนอาหารกบนาคิดเป็นสัดส่วนเท่าไหร่ของต้นทุนทั้งหมด
อาหารมักเป็นสัดส่วนที่ใหญ่ที่สุดของต้นทุนผันแปร เพราะต้องให้อาหารต่อเนื่องตลอด 3-4 เดือนของรอบการเลี้ยง สัดส่วนที่แน่นอนขึ้นกับราคาอาหารในพื้นที่และอัตราแลกเนื้อ
กบนาโตเต็มที่จับขายได้ใช้เวลากี่เดือน
โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 3-4 เดือนนับจากลูกกบเปลี่ยนรูปร่างพ้นระยะลูกอ๊อดจนได้ขนาดจับขายทั่วไป ทำให้ใน 1 ปีเลี้ยงได้ประมาณ 2-3 รอบต่อบ่อ
ทำไมกบนาในบ่อถึงตายเยอะช่วงแรกของการเลี้ยง
ช่วงแรกหลังปล่อยลูกกบเป็นช่วงที่กบยังปรับตัวกับสภาพบ่อและอาหารเม็ดไม่ได้เต็มที่ ถ้าคุณภาพน้ำไม่นิ่งหรือไม่มีที่หลบร่มเพียงพอ กบจะเครียดและตายง่ายกว่าช่วงอื่น
ราคากบเนื้อผันผวนแค่ไหน ควรเช็คที่ไหนก่อนขาย
ราคาผันผวนตามฤดูกาลและปริมาณกบธรรมชาติในพื้นที่ ควรเช็คราคาล่าสุดกับพ่อค้าคนกลางในพื้นที่หรือข้อมูลราคาสินค้าเกษตรจากหน่วยงานทางการก่อนตัดสินใจจับขายทุกรอบ