สินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี 2569/70 วงเงินต่อตันแต่ละชนิดข้าวเท่าไร และใครยื่นได้

คำตอบเร็ว: ตามรายงานข่าวมติ ครม. เมื่อ 20 ต.ค. 2569 วงเงินสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี 2569/70 ต่อตันคือ ข้าวหอมมะลิ 13,000 บาท ข้าวหอมมะลินอกพื้นที่ 11,500 บาท ข้าวเหนียว 9,500 บาท ข้าวปทุมธานี 8,500 บาท และข้าวเจ้า 6,500 บาท เป้าหมาย 3 ล้านตัน รัฐรับภาระดอกเบี้ยแทนเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรที่เข้าร่วม สถานะคือ ครม. เห็นชอบ/อนุมัติในหลักการ ยังไม่พบประกาศเงื่อนไขการยื่นฉบับเต็ม วันเปิดรับ หรือเอกสารที่ต้องใช้ ใครยื่นได้จึงต้องรอประกาศจากกระทรวงพาณิชย์ กรมการค้าภายใน หรือ ธ.ก.ส. ข้อมูล ณ 25 ต.ค. 2569

ชาวนาที่เพิ่งเกี่ยวข้าวนาปีมักเจอโจทย์เดิมทุกปี ค่าจ้างเกี่ยว ค่าเช่าที่ และหนี้ปัจจัยการผลิตรออยู่ แต่ราคาข้าวเปลือกช่วงผลผลิตออกพร้อมกันมักถูกกดดัน ถ้าขายทันทีก็ได้เงินสด แต่ถ้าเก็บไว้ก็ต้องมีทุนหมุนเวียน สินเชื่อชะลอการขายจึงเป็นเครื่องมือที่รัฐนำมาใช้ทุกปี บทความนี้ลงเฉพาะรอบ 2569/70 ว่าตัวเลขที่ได้ยินมาจากไหน สถานะเป็นอย่างไร และส่วนไหนยังไม่มีประกาศ ส่วนหลักการทั่วไปของสินเชื่อชะลอการขายและการเก็บข้าวในยุ้ง อ่านได้ที่ สินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือก เก็บข้าวไว้ในยุ้งแล้วได้อะไรบ้าง

สถานะ ณ 25 ต.ค. 2569: อนุมัติในหลักการ แต่ยังไม่พบเงื่อนไขฉบับเต็ม

ลำดับเหตุการณ์ที่ตรวจสอบได้มีสองจุด จุดแรก ข่าวประชาสัมพันธ์ของกระทรวงพาณิชย์เมื่อ 12 มิ.ย. 2569 ระบุว่าคณะกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ (นบข.) ครั้งที่ 1/2569 เห็นชอบ 2 มาตรการ 5 โครงการ เป้าหมายบริหารจัดการข้าวเปลือก 11.5 ล้านตัน กรอบวงเงินจ่ายขาดรวม 10,192.58 ล้านบาท โดยสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปีมีวงเงินจ่ายขาด 7,208.33 ล้านบาท เป้าหมาย 3 ล้านตัน และรัฐสนับสนุนค่าฝากเก็บ 1,500 บาทต่อตัน ข่าวฉบับนั้นระบุว่ายังไม่ได้บอกอัตราดอกเบี้ย ระยะเวลากู้ และผู้กู้ที่ชัดเจน

จุดที่สอง ครม. ประชุมเมื่อ 20 ต.ค. 2569 ตามรายงานข่าวของอินโฟเควสท์ กรุงเทพธุรกิจ และไทยดาต้า ครม. เห็นชอบมาตรการรักษาเสถียรภาพราคาข้าวเปลือกนาปี 2569/70 กรอบ 58,912.64 ล้านบาท ซึ่งไทยดาต้าแจกแจงว่ามี 2 โครงการสินเชื่อรวม 56,584.64 ล้านบาทที่ "อนุมัติในหลักการ" ส่วนโครงการดูดซับข้าวเปลือกยังรอแหล่งเงิน และอีก 2 โครงการอยู่ในสถานะ "รับทราบ" คือสินเชื่อชะลอการขายนั้นอยู่ในกลุ่มที่อนุมัติในหลักการ

สิ่งที่ผมไม่พบ คือเอกสารมติ ครม. หรือหน้าข่าวของทำเนียบรัฐบาลฉบับทางการของวันที่ 20 ต.ค. 2569 และไม่พบประกาศของกรมการค้าภายในหรือ ธ.ก.ส. ว่าเปิดรับคำขอเมื่อไร อีกทั้งข่าวสื่อไม่ตรงกันทั้งหมด หัวข่าวหนึ่งของกรุงเทพธุรกิจเขียนว่า "ครม. เคาะ" แต่เนื้อข่าวฉบับ 20 ต.ค. เขียนว่ากระทรวงพาณิชย์ "เตรียมเสนอ" ผมจึงเขียนสถานะตามหลายสำนักที่ตรงกันว่า ครม. เห็นชอบหรืออนุมัติในหลักการ และขอให้ตรวจเอกสารทางการอีกครั้งก่อนตัดสินใจกู้

ตารางวงเงินสินเชื่อต่อตันตามชนิดข้าว

ตัวเลขชุดนี้ตรงกันในทุกสำนักข่าวที่เปิดตรวจ (อินโฟเควสท์ กรุงเทพธุรกิจ เดลินิวส์ และไทยดาต้า) เป็น "วงเงินสินเชื่อต่อตัน" ไม่ใช่ราคารับซื้อข้าว

ข้อสังเกตสองข้อ ข้อแรก ข่าวไม่ได้นิยามคำว่า "หอมมะลินอกพื้นที่" ว่าครอบคลุมจังหวัดไหน ต้องรอประกาศเงื่อนไข ข้อสอง วงเงินรวมของโครงการแต่ละสำนักข่าวให้ตัวเลขต่างกัน บางแห่งระบุ 40,928.39 ล้านบาท บางแห่งระบุวงเงินรวม 41,483.33 ล้านบาท ซึ่งอาจนับรวมส่วนจ่ายขาด ความต่างนี้ไม่กระทบอัตราต่อตัน แต่เป็นเหตุผลว่าทำไมไม่ควรอ้างวงเงินรวมในการตัดสินใจรายครัวเรือน

ใครยื่นได้ ตอบอย่างตรงไปตรงมา

ตามรายงานข่าว ผู้เข้าร่วมคือเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ ไทยดาต้าอ้างว่ากรมการค้าภายในขอให้เกษตรกร สหกรณ์ และกลุ่มเกษตรกรเตรียมตัวเข้าร่วม และระบุว่ากรมการค้าภายในประสานกับ ธ.ก.ส. แล้ว แต่ข่าวของกรุงเทพธุรกิจและเดลินิวส์ไม่ได้ระบุผู้ให้สินเชื่อ ผมจึงไม่ฟันธงว่าทุกสาขา ธ.ก.ส. จะรับคำขอ เงื่อนไขที่ยังไม่มีประกาศ ได้แก่

• วันเปิดรับและวันสิ้นสุดโครงการ
• คุณสมบัติผู้กู้ เช่น ต้องขึ้นทะเบียนเกษตรกรหรือต้องเป็นลูกค้าธนาคาร
• ระยะเวลากู้และกำหนดชำระคืน
• เอกสาร และวิธีตรวจปริมาณข้าวในยุ้ง
• ค่าฝากเก็บที่จะจ่ายและจ่ายเมื่อไร ในรอบนี้

ถ้ามีคนบอกว่า "ยื่นได้แล้ววันนี้" ให้ถามว่าอ้างประกาศฉบับไหน แล้วตรวจกับสาขา ธ.ก.ส. หรือสำนักงานพาณิชย์จังหวัดโดยตรง

ใช้รอบปีก่อนเป็นภาพร่างได้แค่ไหน

รอบ 2568/69 มีหน้าประกาศของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (วันที่ 24 พ.ย. 2568) ที่บอกเงื่อนไขไว้ละเอียดกว่า จึงใช้เป็นภาพคร่าว ๆ ว่าโครงการแบบนี้หน้าตาเป็นอย่างไร แต่ห้ามถือว่ารอบ 2569/70 ใช้เหมือนกัน

หน้าประกาศรอบก่อนระบุว่าเงื่อนไขอื่นเป็นไปตามที่ ธ.ก.ส. กำหนด และแนะนำให้กู้เท่าที่จำเป็นและชำระคืนไหว โดยติดต่อสาขา ธ.ก.ส. หรือ Call Center 0 2555 0555 เบอร์นี้มาจากหน้าประกาศรอบ 2568/69 ถ้าจะโทรสอบรอบ 2569/70 ให้ถามเรื่องเงื่อนไขปีนี้โดยเฉพาะ

ตัวอย่างคำนวณวงเงินสูงสุดตามอัตรา (ตัวอย่างประกอบ ไม่ใช่การอนุมัติ)

ตัวอย่างต่อไปนี้คูณปริมาณข้าวกับอัตราต่อตัน เพื่อให้เห็นขนาดวงเงินสูงสุดตามเพดานเท่านั้น จำนวนที่ได้จริงขึ้นกับการตรวจปริมาณและคุณภาพ และเงื่อนไขของธนาคาร ปริมาณข้าวที่สมมติขึ้นเองไม่ใช่ข้อมูลของใคร

อีกข้อที่ชาวนามักเข้าใจคลาดเคลื่อน เงินกู้ไม่ใช่รายได้ ต้องชำระคืนเมื่อขายข้าว ส่วนที่ได้ประโยชน์คือดอกเบี้ยที่รัฐรับแทน (ตามข่าว) และค่าฝากเก็บ ถ้ามี คำถามว่าคุ้มหรือไม่ ให้เทียบง่าย ๆ ดังนี้ สมมติราคาข้าวขายวันนี้ A บาทต่อตัน และคาดว่าอีกสองเดือนจะขายได้ B บาทต่อตัน ส่วนต่าง B ลบ A ต้องมากกว่าความเสี่ยงที่ข้าวชื้นหรือเสียหาย ค่าแรงขนย้าย และโอกาสที่ราคาไม่ขึ้น ข่าวไม่มีใครรับประกันว่าราคาจะขึ้น และบทความนี้ไม่คาดการณ์ราคา ถ้าต้องการหลักอ่านราคาข้าวเปลือกรายสัปดาห์ ดูบทความเดียวกันในชุดตลาดของเว็บนี้ เรื่องควรขายตอนนี้หรือเก็บไว้ ตามลิงก์ในหัวข้อถัดไป

เช็กลิสต์เตรียมตัวก่อนมีประกาศ

1. ตรวจทะเบียนเกษตรกร ว่าชื่อ แปลงนา และชนิดข้าวนาปี 2569/70 เป็นปัจจุบัน ถามเกษตรอำเภอถ้าไม่แน่ใจ
2. แยกกอง ข้าวหอมมะลิ ข้าวเหนียว ข้าวเจ้า เก็บแยกกันเพื่อให้ตรวจชนิดได้ชัด เพราะอัตราต่อตันต่างกันเกือบสองเท่า
3. ดูความชื้น ข้าวที่เก็บในยุ้งต้องแห้งพอ ถ้าชื้นเกินจะขึ้นรา ควรตากหรือลดความชื้นก่อนเข้ายุ้ง และไม่ควรกองบนพื้นเปียก
4. ตรวจยุ้งฉาง หลังคารั่ว พื้นรองกันความชื้น ป้องกันหนู ฝนที่ตกหนักปีนี้ทำให้บางพื้นที่น้ำท่วมถึงยุ้ง ควรขนย้ายขึ้นที่สูง
5. จดยอดภาระหนี้ ที่ต้องจ่ายใน 30 วันข้างหน้า เพื่อประเมินว่าต้องใช้เงินสดเท่าไรจริง
6. สอบถาม ธ.ก.ส. สาขา ว่ามีแนวทางหรือแบบคำขอเบื้องต้นแล้วหรือยัง

เชื่อมกับมาตรการอื่นในรอบเดียวกัน

โครงการนี้เป็นเพียงหนึ่งในห้าโครงการ ตามข่าวของอินโฟเควสท์ อีกโครงการหนึ่งคือสินเชื่อรวบรวมข้าวและสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านสถาบันเกษตรกร วงเงิน 15,656.25 ล้านบาท เป้าหมาย 1.5 ล้านตัน โดยสถาบันจ่ายดอกเบี้ยปีละ 1 เปอร์เซ็นต์และรัฐช่วยอีกปีละ 3.50 เปอร์เซ็นต์ ส่วนเงินช่วยเหลือรายไร่ ดู เงินช่วยเหลือชาวนาปี 2569/70 น้ำในฤดูแล้งที่เกี่ยวกับนาปรังอยู่ที่ แผนจัดสรรน้ำฤดูแล้ง 2569/70 และถ้าต้องการสินเชื่อทั่วไปของ ธ.ก.ส. ดู สินเชื่อ ธ.ก.ส. สำหรับเกษตรกรปี 2569 ส่วนใครที่นาถูกน้ำท่วมแล้วต้องการทุนฟื้นฟู ดู ขอสินเชื่อหลังน้ำท่วม 2569

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• เข้าใจว่า 13,000 บาทต่อตันคือราคาข้าวที่รัฐรับซื้อ ทั้งที่เป็นวงเงินกู้ต่อตัน
• เอาตัวเลขรอบ 2568/69 มาใช้ เช่น ค่าฝากเก็บหรือระยะชำระคืน ทั้งที่รอบนี้ยังไม่มีประกาศ
• เก็บข้าวชนิดต่าง ๆ ปนกัน ทำให้ถูกจัดเข้าอัตราต่ำสุด หรือตรวจไม่ผ่าน
• กู้เต็มเพดานโดยไม่ดูว่าราคาขายในอนาคตครอบคลุมเงินต้นหรือไม่
• ปล่อยให้ข้าวชื้นในยุ้งแล้วเสียทั้งกอง เพราะรอประกาศอย่างเดียว
• ส่งชื่อและเลขบัตรให้ลิงก์ในโซเชียลที่อ้างว่าเป็นการลงทะเบียนสินเชื่อชะลอการขาย

สรุป

วงเงินสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี 2569/70 ตามรายงานข่าว คือ 13,000 บาทต่อตันสำหรับข้าวหอมมะลิ ลดหลั่นลงไปถึง 6,500 บาทสำหรับข้าวเจ้า เป้าหมาย 3 ล้านตัน และรัฐรับดอกเบี้ยแทน สถานะคือเห็นชอบในหลักการ ณ 20 ต.ค. 2569 แต่ยังไม่พบเงื่อนไขผู้ยื่น เอกสาร และวันเปิดรับ จึงควรเตรียมทะเบียน ยุ้ง และความชื้นข้าวไว้ แล้วตามประกาศจากกระทรวงพาณิชย์ กรมการค้าภายใน และ ธ.ก.ส. อย่าใช้ตัวเลขรอบปีก่อนแทน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 📄กระทรวงพาณิชย์ — ข่าว นบข. ครั้งที่ 1/2569 (12 มิ.ย. 2569) 2 มาตรการ 5 โครงการ วงเงินจ่ายขาด และค่าฝากเก็บ 1,500 บาทต่อตัน: https://www.moc.go.th/th/gallery/category/detail/id/5/iid/1932
• 📄กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (สำนักงานปลัดกระทรวง) — หน้าประกาศสินเชื่อเพื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี 2568/69 (24 พ.ย. 2568) ใช้เป็นข้อมูลเทียบรอบก่อน: https://www.opsmoac.go.th/news-preview-472891791318
• 📄อินโฟเควสท์ — รายงานมติ ครม. 20 ต.ค. 2569 ห้าโครงการ วงเงินและอัตราต่อตัน: https://www.infoquest.co.th/2026/666437
• 📄กรุงเทพธุรกิจ — รายงานอัตราต่อตัน และข่าวอีกฉบับที่เนื้อข่าวระบุเตรียมเสนอ: https://www.bangkokbiznews.com/news/news-update/1257254 และ https://www.bangkokbiznews.com/news/news-update/1257138
• 📄ไทยดาต้า (thaidata) — แจกแจงสถานะรายโครงการ อนุมัติในหลักการ รอแหล่งเงิน รับทราบ (22 ต.ค. 2569): https://thaidata.co.th/agrifood/thai-rice-2569-70-price-measures-cabinet/
• 📄เดลินิวส์ — รายงานมาตรการข้าวนาปี 69/70 ชะลอขาย 3 ล้านตัน: https://www.dailynews.co.th/news/6290203/

ข้อมูลราคา ปริมาณการใช้สารเคมี และคำแนะนำทางการเกษตรอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและนโยบาย โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ